Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, tv100 ekranlarında tv100 Genel Yayın Yönetmeni Deniz Gürel ve Kübra Par’ın sorularını yanıtlıyor.
Bakan Kurum, “6.2’lik deprem İstanbul’un beklediği büyük depremin kendisi mi yoksa onu tetikleyecek bir öncü deprem mi?” sorusuna şu yanıtı verdi:
“Bilim insanlarımız maalesef bu konuda ikiye ayrılıyor. Birtakım bilim insanımız ‘büyük depremin öncüsü’ derken birtakım bilim insanımız ise bunun bilimsel bir dayanağın olmadığını ifade ediyor. ABD’deki bilimsel verilere baktığımızda böylesi büyük bir depremden önce deprem olma olasılığını yüzde 5 olarak veriyor. Dolayısıyla bu 6.2’lik depremi bir haberci olarak konumlandırmak da depremin olmayacağını söylemek de doğru değil. Aslında bu konulara çok da girmeden biz İstanbul’u depreme hazır hale getirmeliyiz.
‘ARTÇILARIN ŞİDDETİ AZALIYOR’
6.2’lik depremin ardından artçılar devam etti ama bunların sayısı, sıklığı ve şiddeti azalarak devam ediyor. Bu güzel bir şey. Yani artçı depremlerin azalması, şiddetinin azalması bilim insanlarımızın söylediği gibi güzel bir şey. Tabii bunu takip ediyoruz. Burada net bir ifade kullanmak ancak oradaki araştırmalar sonrasında gerçekleşecek. Bilim insanlarımız bize bunu da söylüyor. Ama bu deprem, ‘büyük depremin habercisidir’ veya ‘değildir’ yorumunun bugün bize çok bir faydasının olmadığını görüyoruz. Ki bilim insanlarımız da bu konuda ikiye bölünmüş durumda.
‘PANİĞE GEREK YOK’
Dün akşam itibarıyla parklarda, millet bahçelerinde, toplanma alanlarında 40 bini aşkın vatandaşımız misafir edildi. 500 bini aşkın çorba ve 1 milyon su ve kumanya dağıtımı yapıldı. Bugün bu sayı daha az tabi düne nazaran. Vatandaşlarımız ister istemez tedirgin oluyor. Bir kısmı İstanbul dışına çıktı. Yaşanan artçılarla panik yaşansa da paniğe gerek yok, bunu söyleyebiliriz.
‘DEPREMİN KISA SÜRMESİ NEDENİYLE BÜYÜK YIKIM YAŞANMADI’
6.2 aslında az bir deprem değil. Elazığ’daki ilk deprem 5.8’di. Depremin süresinin 13 saniye olması, ivmesinin düşük olması sebebiyle büyük bir yıkım yaşanmadı. Bu süre uzasaydı ve şiddetinin yükselmesi durumunda 6.2 de oldukça büyük bir deprem olup hasar verebilirdi.
HASAR TESPİTTE SON DURUM NE?
6539 bina hasarına ilişkin ihbar aldık. Bu binalardan 1473’ü hasarsız ve 101’i ise az hasarlı olarak tespit edildi.
EN FAZLA İHBAR HANGİ İLÇELERDEN GELDİ?
En fazla ihbar Bahçelievler, Esenler, Bağcılar, Zeytinburnu, Avcılar ve Küçükçekmece olarak gidiyor. Hasar ihbarı dağılımına bakınca bu tablo ortaya çıkıyor. Hasarların ihbar yüzdesine bakınca yüzde 80’i Avrupa Yakası’ndan geliyor.
‘1 BUÇUK MİLYON YAPI RİSKLİ, 600 BİNİ ACİL YIKILMALI’
Riskli bina olarak bakıldığında 2000 öncesi 3 milyon 393 bin 77 bağımsız bölüm yapılmış. 2025 yılı itibarıyla ise İstanbul’da 8 milyon 70 bin 117 bağımsız bölüm var. Yani 3.3 milyon bağımsız bölüm 1999 yılı öncesi yönetmeliğe göre yapılmış. Yaşadığımız depremlerde yıkılan, hasar gören yapıların yüzde 98’i 1999 öncesi yapılan yapılar. Yıkılma riski yeni yönetmeliğe göre yapılmadığı için daha fazla. Bugün baktığımızda 8 milyonu aşkın bağımsız bölümün yaklaşık yüzde 60’ı yeni yönetmeliklere göre yapılmış ve bir plan proje çerçevesinde inşa edilmiş yapılar. Yapılan değerlendirmelerde 1.5 milyon riskli bağımsız bölüm sayısı olduğunu görüyoruz. 600 bini de acil dönüşmesi gerekiyor. İşte bizim İstanbul’u kurtarma planımız bu. Burada sevindirici olan kısım ise yüzde 60’ı yeni bina. 2000 yılında İstanbul’daki binaların tamamı riskliydi. Bu çerçevede yapılan projeler, imar planları, düzenlemeler, yönetmelikler yüzde 60’ını güvenli hale getirmiş ve bu çalışmaları 2012 yılından bugüne sürdürüyoruz ve 2012 yılından bugüne 923 bağımsız bölümün dönüşümünü tamamladık. Bizim İstanbul’u kurtarma planımız bu.
‘YARISI BİZDEN’ KAMPANYASI NE AŞAMADA?
Bu tablo nasıl dönüşecek; işte bakın bir deprem yaşıyoruz, hepimiz sokağa çıkıyoruz, güvenli dediğimiz alanlara gidiyoruz. Burada hep birlikte bu mücadeleyi vermek durumundayız bir kere. Bu sadece Bakanlığın yapacağı bir iş değil. Buranın bir tarafı bakanlık ise bir tarafı yerel yönetim bir tarafı da vatandaşımız. Hep birlikte el ele vereceğiz. Bu konuda devletimiz emin olun tüm imkanlarını vatandaşı için seferber etmiş durumdadır. Gerek ‘Yarısı Bizden’ kampanyası gerek kentsel dönüşüm projeleriyle gerek sosyal konut projeleriyle biz buraya tabiri yerindeyse gövdemizi koymuş durumdayız. Sayın Cumhurbaşkanımız 2023’ün Mayıs’ında ‘Yarısı Bizden’ kampanyasını tüm İstanbul’a müjdeledi. İstanbul’da dönüşmek isteyen her vatandaşımıza bu proje ile destek olacağız dedik ve o günden bugüne 41 bin bağımsız bölüm, bu projeye dahil oldu. 22 bin 400’ünün inşaatı başladı. Bir taraftan hala başvuru alıyoruz.
‘BU İŞİN SİYASETİ OLMAZ’
Biz muhalefeti iktidarı ile hep birlikte İstanbul’un geleceği adına sorumluluk almak zorundayız. Bu işin siyaseti olmaz, bu bir milli güvenlik meselesidir. Hep birlikte hareket etmek zorundayız. Terörle mücadele kadar önemli. Ülkemizin bağımsızlığı, geleceği adına çok önemli bir süreç. 6.2’de hepimiz tedirgin olduk, telefona sarılıp çoluk çocuğumuzu eşimizi aramadık mı? Bu uyarıyı dikkate almak zorundayız. Burada siyaseti, polemikleri bir kenara bırakıp İstanbul için seferber olmak zorundayız.
DEPREMDE BİNASI HASAR GÖRENLER YARISI BİZDEN’E DAHİL EDİLECEK
Bugün itibarıyla tespitimiz 101 az hasarlı binamız var. Arkadaşlarımız birkaç gün içinde bütün hasar tespitlerini tamamlayacak. Tamamladıktan sonra az hasarlı bina sahipleriyle irtibata geçilecek ve vatandaşlarımız isterlerse ‘Yarısı Bizden’ kampanyasına dahil edilecek. Bunun dışında kentsel dönüşümle ilgili başkanlığımız var İstanbul’da. Buraya başvuru yapabilirler. ALO 181’i arayarak da Yarısı Bizden’e başvuru için bilgi alabilirler.
BÜYÜK DEPREME KARŞI ‘ACİL EYLEM PLANI’ VAR MI?
Türkiye afet müdahale planı var. Bu planın her il için de bir çalışması söz konusu. İstanbul’un da bu noktada bir afet müdahale planı var. Depremin şiddetine göre bu plan otomatik olarak devreye giriyor. Ve ilgili arama kurtarmadan tutun da hasar tespit, enkaz kaldırma vs. gibi tüm birimler hemen devreye giriyor. Bu depremde dahi hiçbir enkaz olmamasına rağmen bu planlar devreye girdi. Kuzey Marmara Otoyolu örneğin İstanbul’un afet anında acil yardımların kullanılacağı ulaşım güzergahı. Bütün bunların planları belli. Metrobüs güzergahları acil durumlarda kullanılacak.
‘İLETİŞİM KONUSUNDA PROBLEM YAŞAMADIK’
İletişim yine en önemli husus. İletişimi güçlü sağlamak zorundasınız. 2019 depremi sonrasında baz istasyonları ölçeğinde 7 kat güçlendirme yapıldı. Diğer illerden hemen baz istasyonları nakliye edildi bu depremde de. bu depremde İnternet üzerinde hiçbir problem yaşanmadı, belki birkaç dakika olmuş olabilir. E tabii şöyle, 16 milyon İstanbullu aynı anda telefonda konuştuğunda bu ister istemez böyle bir sistemi kaldırmıyor. Ama çok şükür ki büyük bir problem yaşamadık.
AYRINTILAR GELİYOR…
Kaynak: Haber Merkezi
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
