Suriye’nin geçiş dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, yarın Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşecek.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Suriye Arap Cumhuriyeti Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın davetine icabetle, 4 Şubat Salı günü Ankara’ya bir ziyaret gerçekleştirecektir” ifadesini kullandı.
Görüşmelerde Suriye’deki son gelişmeler, ülkedeki ekonomik toparlanma, sürdürülebilir istikrar ve güvenliğin tesisi için iki ülke tarafından atılacak ortak adımların değerlendirileceğini aktaran Altun, “Görüşmelerde geçiş dönemi yönetimine ve Suriye halkına çok taraflı platformlarda sağlanabilecek destekler üzerinde de durulacaktır. Suriye’nin özgürlüğüne kavuşması sonrası yeniden tesis edilen Türkiye-Suriye ilişkilerinin Sayın Ahmed Şara ve heyetinin ziyaretiyle güçleneceğine ve boyut kazanacağına inanıyoruz” dedi.
Suriye’de Beşar Esat’ın devrilmesinden sonra geçici yönetimin başına geçen Ahmed el-Şara, ilk ziyaretini dün Suudi Arabistan’a yaptı ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüştü. Şara’nın Suudi Arabistan’ın ardından ikinci ziyaretini Türkiye’ye düzenlemesi, Esat dönemi sonrası Türkiye-Suriye ilişkilerinin geliştirilmesi açısından önem taşıyor.
Esat rejiminin 8 Aralık’ta devrilmesinden kısa süre sonrası iki ülke arasında ziyaretler başladı. İlk olarak Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, 12 Aralık’ta Şam’a ilk ziyaretini yaparak Şara ile bir araya geldi. Daha sonra Dışişleri Bakanı Hakan Fidan 22 Aralık’ta Şam’a giderek Şara ile görüştü.
Suriye’nin yeni Dışişleri Bakanı Esad Şeybani de 15 Ocak’ta Ankara’yı ziyaret etti, İbrahim Kalın da 26 Ocak’ta Şam’a ikinci ziyaretini düzenledi.
Enerji, ticaret, güvenlik alanında ziyaretler
Bu üst düzey ziyaretlerin öncesinde ve sonrasında da ticaret, enerji, savunma ve güvenlik gibi alanlarda Türkiye’den Suriye’ye daha alt düzeyde ve teknik konulanda heyetlerin ziyaretleri oldu.
Enerji alanında iki ülke yetkilileri Suriye’nin elektrik ihtiyacının karşılanması için yüzer enerji santralleriyle enerji teminini ele aldı. Ayrıca İstanbul-Şam uçuşları 13 yıl aradan sonra yeniden başladı.
Ticaret alanında ise gümrük vergileri konusunda sorun yaşandı. Suriye’nin yeni yönetimi Türkiye’den ülkeye giren ürünlerde gümrük vergilerini yüzde 500’e varan oranlarda artırınca sınırda ticaret durma noktasına geldi.
Türkiye’den Suriye’ye giden Ticaret Bakanlığı heyetinin görüşmelerinin ardından gümrük vergilerinin bazı ürün grupları için yeniden gözden geçirileceği açıklandı.
Ayrıca 2011 yılında askıya alınan Türkiye-Suriye Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA), daha kapsamlı bir ekonomik ortaklık anlayışıyla yeniden hayata geçirilmesi için müzakerelere başlanmasında mutabık kalındı.
Önemli başlıklardan biri YPG
Türkiye-Suriye görüşmelerinde en önemli başlıklardan birinin savunma ve güvenlik olması bekleniyor. Ankara, Suriye’nin kuzeyindeki Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) omurgasını oluşturan YPG’nin, terör örgütü PKK’nın uzantısı olduğu gerekçesiyle ortadan kaldırılmasını istiyor.
Son alarak Dışişleri Bakanı Fidan dün Katar’daki açıklamasında Suriye’nin kuzeyinde “PKK/YPG’nin, verdiği hapishane hizmetleri karşılığında Amerikalılar’ı ve diğer Batılı ülkeleri suistimal ettiğini, Türkiye’ye yönelik terör tehdidinde artış yaşandığını” söyledi.
Fidan, “Amerikalılar için buradaki temel konu YPG’nin DEAŞ tutuklularını hapishanede tutma hizmeti veriyor olması. Bunun dışında güvenlikle ilgili başka konu yok” dedi.
“YPG’nin DEAŞ’la mücadele kapsamında bir kabiliyeti yok, kendisi zaten bir terör örgütü” diyen Fidan, Türkiye, Irak, Suriye ve Ürdün’ün biraraya gelerek örgütle gerekli mücadeleyi vermek için yakın zamanda adım atacaklarını açıkladı.
Şara ilk dış ziyaretini Suudi Arabistan’a yaptı
Suriye’nin geçiş dönemi lideri Ahmed el-Şara ilk yurt dışı ziyaretini ise Suudi Arabistan’a yaptı.
Dışişleri Bakanı Esad Şeybani dahil kalabalık bir heyetle Suudi Arabistan’a giden El Şara, Prens Muhammed Bin Salman ile görüştü.
Her iki ülkenin resmi haber ajanslarında yer alan haberlere göre, Muhammed Bin Salman Suriye’nin yeniden imarı konusunda destek vermeye hazır olduklarını belirtti.
Özel bir jetle Suudi Arabistan’a giden Şara, Muhammed Bin Salman ile uzun bir görüşme yaptıklarını, “insani ve ekonomik duruma ilişkin işbirliğini artırma ve daha fazla temasta kalma konusunda mutabakata vardıklarını” söyledi.
Suriye resmi haber ajansı SANA’nın haberine göre Şara, Muhammed Bin Salman ile görüşmesinde enerji, teknoloji, eğitim ve sağlık alanlarında bölgede barışın ve istikrarın tesisine katkı sağlayacak, Suriye’de ekonomik durumu geliştirecek, Suriye’nin Arap dünyasındaki ve uluslararası platformdaki pozisyonunu güçlendirecek şekilde kapsayıcı planlar hakkında konuştuklarını kaydetti.
Suriye’de yaklaşık 14 yıl süren savaş nedeniyle ülkedeki tahribatın tamiri ve ekonominin canlandırılması için çok büyük miktarlarda bütçe gerekiyor. Hala tahribatın maddi boyutunun belirlenmesi için çalışmalar devam ediyor.
Esat yönetiminin devrilmesinin ardından yönetimi devralan geçici yönetim ise işbaşına gelir gelmez kaynak arayışına başladı. Bu çerçevede zengin körfez ülkelerinin Suriye’nin yeniden imarına katkı sağlaması bekleniyor. Ayrıca Suudi Arabistan gibi bölgenin önde gelen ülkelerinin Suriye’ye yönelik Batı yaptırımlarının hafifletilmesi ya da kaldırılması için Suriye’deki yeni yönetime yardım çabaları sürüyor.
