Tahir Elçi cinayeti davası Anayasa Mahkemesi’ne taşındı

Dönemin Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi’nin basın açıklamasından sonra öldürülmesine ilişkin davada, sanık polislere verilen beraat kararının İstinaf Mahkemesi tarafından onanmasının ardından, Elçi’nin avukatları Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu.

Avukatlar, etkili bir soruşturma ve kovuşturma yapılmadığını savunarak, yargılamanın yeniden yapılmasını talep ediyor.

AYM’ye başvuru dilekçesini Tahir Elçi’nin eşi Türkan Elçi, Diyarbakır Barosu Başkanı Abdülkadir Güleç, Tahir Elçi Vakfı Başkanı Mahsum Batı ile dosya avukatları verdi.

Başvurunun ardından bir açıklama yapan Diyarbakır Barosu Başkanı Abdulkadir Güleç, soruşturmanın 4 yıl boyunca devam etmesine rağmen, hiçbir delilin sağlıklı bir şekilde toplanmadığını savundu.

Yargılama sürecinde birçok eksik işlemin yapıldığını öne süren Güleç, “Aynı gün keşif yapılması imkanı varken keşifler dahi yapılmadı. Bizim talep ettiğimiz deliller de toplanmadı. En son İngiltere’deki bir üniversiteye gönderdiğimiz görüntüler ve kayıtlar üzerinden dava açmak zorunda kaldılar. Dava açıldıktan itibaren, yani kovuşturma aşamasında bütün taleplerimiz reddedildiği gibi bir talebimizin de kabul edilmesi üzerine dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu’nun dinlenmesine mahkeme karar vermişti. Fakat celse arasında savcının mütalaası alınması üzerine bu talepten de vazgeçirildi. Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemesi de 3 sanık polis hakkında beraat kararı verdi. Beraat kararı kesin bir şekilde onandı. Bunun üzerine AYM’ye başvurumuzu yaptık” dedi.

“Umarım AYM hukuksuzluğu ortadan kaldırır”

Tahir Elçi Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı ve dava avukatlarından Mahsum Batı, taleplerinin yeniden yargılama olduğunu söyledi.

Batı, davanın tüm çabalarına rağmen cezasızlıkla sonuçlandığına dikkat çekerek, şöyle konuştu:

“Failleri ortaya çıkarmaya dönük tüm taleplerimiz sistematik bir biçimde reddedildi. Nihayetinde bu dosya cezasızlıkla sonuçlandı. Bugün de bu cezasızlığın ortadan kaldırılması için Anaysa Mahkemesi’ne Elçi ailesi olarak başvurumuzu yaptık. Umarım AYM hukuksuzluğu ortadan kaldırır. Etkili bir soruşturma ve kovuşturma yapılmadığının tespitini yapar ve dosyayı yeniden 10’uncu Ağır Ceza Mahkemesi’ne göndererek bu hukuksuzluğu ortadan kaldırır.”

Başvuru dilekçesinde neler var?

VOA Türkçe’nin ulaştığı başvuru dilekçesinde hem tazminat hem de yeniden yargılama talebi yer aldı. Dilekçede yer verilen bazı talepler şöyle:

• “Anayasa Mahkemesi İç Tüzüğü’nün 68. maddesi uyarınca başvurunun öncelikli olarak incelenmesine,
• Anayasa’nın 17. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 2. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkından kaynaklanan (maddi boyutuyla) koruma ve önleme yükümlülüğünün ihlal edildiğine,
• Anayasa’nın 17. maddesi ile AİHS’nin 2. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkından kaynaklanan (usuli boyutuyla) etkili soruşturma yürütme yükümlülüğünün ihlal edildiğine,
• 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin uygulanması bakımından tespit edilen ihlallerin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın bir örneğinin ilgili Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi ile Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine, soruşturmanın yeniden başlatılmasına ve Anayasa Mahkemesi ile AİHM içtihadı ile uyumlu etkili bir soruşturma yürütülmesinin temin edilmesine,
• Başvurucuya 5.000.000,00 TL (Beş milyon) maddi ve 5.000.000,00 TL (Beş milyon) manevi tazminat ödenmesini talep ederiz.”

Tahir Elçi’nin öldürülmesinden sonra neler yaşandı?

Elçi’nin ölümüyle sonuçlanan olaylar zinciri 28 Kasım 2015’te başladı. Elçi, Sur ilçesinde bulunan Dört Ayaklı Minare önünde basın açıklamasını yaptığı sıralarda polis, 28 dakika boyunca takip ettiği bir aracı, yakın bir bölgede durdurmak istedi. Araçta bulunan PKK’lıların ateş açması üzerine iki polis hayatını kaybederken iki polis, saldırganları kovalayarak Elçi’nin konuştuğu Yenikapı sokağına girdi. Bu esnada bir silahtan çıkan tek kurşun dönemin Diyarbakır Barosu Başkanı’nın ölümüne neden oldu. Bölgede çatışmalar sürdüğü için olay yeri incelemesi, cinayetten yaklaşık 5 ay sonra, 17 Mart 2016’da yapıldı.

Elçi soruşturmasını yürüten savcı birçok kez değiştirilirken iddianame, cinayetten neredeyse 4,5 yıl sonra 20 Mart 2020’de tamamlandı.

Duruşmalarda öne çıkanlar

Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın ilk duruşması, 21 Ekim 2020’de görüldü.

Mahkeme, 3 Mart 2021’de yapılan ikinci duruşmada sanık polisler hakkındaki tutuklama taleplerini reddetti.

14 Temmuz 2021’deki üçüncü celsede polisler aleyhinde ifade veren iki gizli tanık beyanlarını geri çekerken 12 Ocak 2022’deki dördüncü duruşmada mahkeme, müşteki avukatların “delillerin ortadan kaybedildiği” gerekçesiyle sanıklar hakkında tutuklanma taleplerini bir kez daha reddetti.

15 Haziran 2022’deki beşinci duruşmada Diyarbakır İstihbarat Şubesi’nin Elçi’nin öldüğü esnada polisler tarafından kovalanan PKK’lı Mahsum Gürkan’ın telefonlarını iki yıldır dinlediği ortaya çıktı.

Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Haziran 2024’te görülen 11. duruşmada sanık polisler hakkında beraat kararı verdi.

Diyarbakır BAM 10. Ceza Dairesi kararında, yargılama sürecini yansıtan tutanaklar ve belgelere göre ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığına, bununla beraber beraat hükümlerinin bilirkişi ve uzmanlık raporları ve tanık ifadeleriyle de uyumlu olduğuna hükmetti.

İstinaf mahkemesinin bu hükmüyle Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nin sanık polisler Sinan Tabur, Mesut Sevgi ve Fuat Tan hakkında vermiş olduğu beraat kararı kesinlik kazandı.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 268/2 maddesi uyarınca, “On yıl veya daha az hapis cezasını veya adli para cezasını gerektiren suçlar”dan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddi durumunda Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılamıyor.