Kadınların kullandığı hijyen ürünlerinin fiyatlarındaki aşırı artış kadınları kendi pedlerini üretmeye yönlendirdi. Diyarbakır ve İzmir Büyükşehir Belediyeleri’nin birlikte yürüttüğü ‘Âdettendir Üretiyoruz’ projesi kapsamında kadınlar yıkanabilir ve çok kez kullanılabilir ped üretmeye başladı.
Diyarbakır’ın Yenişehir ilçesinde bulunan ve kentin en yoksul mahallerinden olan Benusen mahallesindeki Büyükşehir Belediyesi’ne ait Kadın Yaşam Merkezi, onlarca kadına hem sosyalleşme hem de iş bulma imkânı sağlıyor.
Kadınlar bu kez merkeze hijyenik ped üretme kursu için geldi. Kursa katılan kadınlar yıkanabilir ped üretimini öğrendikten sonra, kendileri için ped üretmeye başladı.
Proje ilk olarak İzmir’de başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hijyenik ürünlere ulaşmada güçlük çeken kadınlar için yaptığı “Âdettendir Üretiyoruz” projesi bu kez Diyarbakır’da hayata geçirildi. Projenin amacı hem regl yoksulluğuna karşı kadınlara destek sunmak hem de kadınları, plastik malzemeden oluşan pedleri hayatlarından çıkararak, kolay ulaşılabilir, evde yapılabilir, yüzde yüz doğal yapısıyla yeni pedlere kavuşturmak.
Yaşam merkezindeki ped atölyesine başvuran kadınlara önce kısa bir eğitim verildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi Proje Koordinatörü Sevinç Ustabaş, kadın sağlığı, regl tabusu ve yıkanabilir pedin nasıl yapılacağına dair yaklaşık bir saatlik seminer verdi. Sevinç Ustabaş, daha sonra kadınlara uygulamalı olarak pedin nasıl yapıldığını ve nasıl kullanılacağını anlattı. Seminerden sonra üretime başlayan kadınlar belediye tarafından sağlanan malzemelerle ilk pedlerini üretti.
Projenin başlaması nedeniyle düzenlenen törende konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Meslek Fabrikası Müdürü Zeki Kapı, proje için 8 ilden işbirliği daveti aldıklarını belirterek, tercihlerini Diyarbakır’dan yana kullandıklarını söyledi. Kapı, tercih nedenlerini şöyle açıkladı: “Bunun bizim tarafımızdan ayrı bir önemi var; çünkü kadim kültürleri buluşturan bu kenti, projeyi Türkiye’ye yaymak adına çok büyük bir işbirliği kapısı olarak görüyoruz. Bundan sonra toplumsal fayda sağlayacak tüm konularda projeleri birlikte hayata geçirmeyi hedefliyoruz.”
“Diyarbakır’ı kadın dostu bir kent yapacağız”
Daha sonra söz alan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanı Özden Gürbüz Sümer, kadınlara verdikleri sözleri yerine getirdiklerini söyledi.
Sümer, “Diyarbakır’ı kadın dostu bir kent yapmak için önemli projeler hayata geçireceğimizin sözünü vermiştik. Kadın odaklı, cinsiyet eşitlikçi projeleri hayata geçirme çabamızı sürdüreceğiz. Ülkemizde derin bir yoksulluk var ama en ağır halini kadınlar olarak yaşıyoruz. Kadınların günlük yaşamlarında çok temel ihtiyaçları dahi karşılayamadığı bir dönemdeyiz. Hem kadınların farkındalıklarını arttırmak hem de ihtiyaçlarını karşılamak adına mücadele etmeye devam edeceğiz” dedi.
“Kadınlar menstrüel ürünlere ulaşımda çok zorlanıyorlar”
Proje Koordinatörlerinden Sevda Kayar Görer ise kadınların ped üretiminin hem kendilerine hem de çevreye yarar sağlayacağını söyledi. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Kayar Görer, kadınların ürettikleri pedleri kendileri için kullanacaklarını ifade etti. Kayar Görer, çalışmayı yaygınlaştırmak istediklerini belirterek, şöyle konuştu: “Bu projemiz hem çevre dostu hem sürdürülebilir bir çalışma boyutuyla da önemli. Normal şartlarda tek kullanımlık pedlerin aslında doğada dönüşümü çok uzun vadede oluyor. Ama yıkanabilir pedler tamamen pamuk kullanılarak üretilen pedlerdir. İçerisinde hijyen sağlanması için gümüş iyonları kumaşlar kullanılıyor. Bunlar 17 ve 18 yıkamaya kadar hijyen verebiliyor. Tek kullanımlık değil bu pedlerimiz.”
Kentte ciddi boyutlarda regl yoksulluğu olduğuna dikkat çeken Kayar Görer, “Kadınlar yaşamlarının bu regl döngüsünde menstrüel ürünlere ulaşımda çok zorlanıyorlar. Biz ev ziyaretlerinde, saha çalışmalarında bu konuya dair de konuşmalarımızda, hane ziyaretlerimizde kadınların hijyenik pedlere erişemediklerini ve bunun yoksulluktan kaynaklı olduğunu belirtmişlerdi. Hijyenik pedlerde bir yüzdelik olarak vergi dilimi uygulanıyor ve kadınların bu hijyenik menstrüel ürünlere ulaşımını zorlaştırıyor. Biz bir alternatifi yaratmak adına ilk etapta yıkanabilir pedle çalışmayı başlatalım dedik” diye konuştu.
VOA Türkçe’ye konuşan kadınlar ise kendi pedlerini üretmekten memnun olduklarını söyledi. Pilot olarak seçilen Benusen semtindeki Kadın Yaşam Merkezi’nde başlayan atölye, Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na bağlı 8 Kadın Yaşam Merkezi’nde de hayata geçirilecek.
