AKPM Komitesi’nde AİHM sorgusu; Türkiye heyeti kararların neden uygulanmadığını açıklayamadı

ENSAR NUR | TR724 STRAZBURG

AKP milletvekili ve AKPM Türkiye Delegasyonu Başkanı Yıldırım Tuğrul Türkeş ve Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkan Yardımcısı Alper Hakkı Yazıcı, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Komite oturumunda zor anlar yaşadı. Ukrayna milletvekili Sergiy Vlasenko ve Birleşik Krallık milletvekili Tony Vaughan oturumu TR724’e değerlendirdi.

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Hukuk İşleri ve İnsan Hakları Komitesi ve İzleme (Monitoring) Komitesi, 12’nci “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması” raporunun hazırlanması kapsamında “AİHM kararlarının Türkiye tarafından uygulanması” başlıklı bir ortak oturum düzenledi.

Tuğrul Türkeş ve Alper Hakkı Yazıcı’dan oluşan Türkiye heyeti, Komite üyelerinin sorularına cevap vermekte zorluk yaşadı. Türkiye’nin AİHM’in vermiş olduğu Kavala, Demirtaş, Yalçınkaya ve Kıbrıs kararlarına neden uymadığı ve kararların uygulanması için ne gibi planlar hazırlandığı soruldu.

Türkiye heyeti sorulara cevap veremedi

Ancak, Türkeş ve Yazıcı komitedeki milletvekillerinin detaylı sorularından bazılarına cevap veremezken pek çoğunu da geçiştirmekle yetindi. Komite üyeleri Türkiye heyetinin cevaplarından tatmin olmazken, pek çok milletvekili memnuniyetsizliklerini dile getirdi.

Birleşik Krallık vekili Sir Christopher Chope, “Lafa değil, icraata bakıyoruz” diyerek bir an önce somut adımlar atılmasını isterken, Ukrayna vekili Sergiy Vlasenko AİHS madde 18 ihlallerinin “hukuki atom bombası” olduğunu ve Türkiye’nin bunları bir an önce çözmesi gerektiğini dile getirdi.

AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 18’inci maddesinin ihlaline gizli bir amacın varlığı durumunda karar veriyor. Mahkeme, Kavala ve Demirtaş’ın tutukluluğunun aynı zamanda sivil toplumu ve muhalefeti baskı altına almak amacıyla da gerçekleştirildiğini ifade ediyor.

Yalçınkaya ve ByLock sorusu

Oturumda bir başka Birleşik Krallık milletvekili Tony Vaughan, yüz binden fazla kişiyi etkileyen Yalçınkaya kararını sordu. İnsanların basit bir mesajlaşma uygulaması kullanmaları nedeniyle terörizm suçlamalarına maruz kaldığını belirten Vaughan, Türkiye’nin bu hukuksuzluğu gidermek için ne gibi yasal düzenlemeler yaptığını sordu.

Vaughan’ın sorusuna Tuğrul Türkeş cevap verdi. Türkeş, AİHM Büyük Dairesi’nin kararına rağmen; Türkiye hükümetinin kullanmaya devam ettiği söylemi tercih etti. Türkeş, ByLock uygulamasının “spesifik bir terör örgütü tarafından kullanıldığını” ve dolayısıyla “delil olduğunu” iddia etti.

Bunun üzerine oturumu yöneten Hukuki İşler ve İnsan Hakları Komitesi Başkanı Lord Richard Keen, “Büyük Daire kararını reddediyorsunuz” yorumunda bulundu.

Birleşik Krallık’tan bir diğer milletvekili Sir Edward Leigh, Osman Kavala kararında yargı süreçlerinin devam ettiğini söyleyen Türkeş’i eleştirdi. Leigh, “saygın bir hukuk sisteminde yargı süreci ne kadar sürmelidir?” diye sordu.

Komite üyelerinden milletvekilleri Tony Vaughan ve Sergiy Vlasenko oturumun ardından TR724’e konuştu.

Vlasenko ve Vaughan, Türk heyetinden herhangi bir cevap alamadıklarını ifade ederek hayal kırıklıklarını dile getirdi.

11’inci “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması” başlıklı rapor Kıbrıs milletvekili Constantinos Efstathiou tarafından hazırlanmış ve 11 Nisan 2023’te yayınlanmıştı. Raporda Türkiye geniş yer tutmuştu. Yalçınkaya kararı ile birlikte 12’nci raporda Türkiye’nin çok daha geniş bir yer tutması bekleniyor.