Ayrılan payda büyük düşüş var, EYT’nin etkisi sınırlı düzeyde

TÜİK’in yayımladığı Sosyal Koruma İstatistikleri, emekliler için yapılan sosyal harcamaların GSYH içindeki payının son beş yılda belirgin şekilde düştüğünü gösterdi. Harcamaların payı 2019’da yüzde 6,1 iken, 2023 yılında oran yüzde 4,4 oldu. İktidarın “EYT bütçeye ağır yük oldu” iddialarına karşılık, harcamaların GSYH içerisinde payı geçen yıla göre sınırlı artış gösterdi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Sosyal Koruma İstatistikleri, 2023” verilerini yayımladı. İktidarın Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin bütçeye ağır yük oluşturduğuna yönelik söylemlerine karşılık, veriler emeklilere yönelik sosyal koruma harcamalarının GSYH içindeki payının yıllar içerisinde hızla azaldığını ortaya koydu.

Buna göre, sosyal koruma harcaması 2023’te bir önceki yıla göre yüzde 108,6 artarak 2 trilyon 693 milyar 497 milyon liraya yükseldi. Bu harcamanın yüzde 98,2’sini 2 trilyon 645 milyar 267 milyon lira ile sosyal koruma yardımları oluşturdu. Sosyal koruma yardımlarında ise 1 trilyon 175 milyar 190 milyon lira ile emekli ve yaşlılara için harcandı.

Emeklilere için yapılan sosyal koruma harcamalarının GSYH’deki payı 2023 yılında yüzde 4,4 oldu.

2023 yılında sınırlı artış

TÜİK’in açıkladığı verilere göre, emeklilere için yapılan sosyal koruma harcamalarının GSYH’deki payında yıllar içerisinde düşüş gözlemlendi. Harcamaların payı 2019’da yüzde 6,1, 2020’de yüzde 6, 2021’de 4,9, 2022’de 3,8 olurken, 2023 yılında sınırlı bir artış yaşandığı görüldü.

Türkiye emeklilere en az sosyal harcama yapan ülkelerden biri

DİSK-AR’ın daha önce ILO verilerine dayanarak hazırladığı araştırmada, Türkiye’nin dünyada emeklilere en az sosyal harcama yapan ülkelerden biri olduğu belirtilmişti. ILO, Türkiye’nin bu harcamalar için GSYH’nin yalnızca yüzde 4,3’ünü ayırdığını açıklamıştı. TÜİK’in yeni verileri, bu oranı teyit etti.