Almanya ve Türkiye, 2024 yılında karşılıklı ilişkilerde işbirliği ve gerilimlerin birarada yaşandığı bir dönem geçirdi. İki ülke arasındaki diplomatik bağlar ekonomik ortaklık, göç politikaları ve Avrupa Birliği üyelik süreci ekseninde şekillendi.
Almanya ve Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler, 2024 yılında güçlü bir şekilde devam etti. Almanya, Türkiye’nin en büyük ticaret ortaklarından biri olmayı sürdürdü.
İki ülke arasında sanayi, otomotiv ve enerji sektörlerinde yeni ortaklıklar kuruldu. Özellikle yenilenebilir enerji alanındaki işbirliği, dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı. Ancak, Türkiye’deki yüksek enflasyon ve Almanya’nın artan ekonomik zorlukları, ticaret hacmi üzerinde kısmi bir baskı yarattı.
Göç politikaları, Almanya-Türkiye ilişkilerinde 2024’ün en çok tartışılan konularından biri oldu. Türkiye, Avrupa Birliği ile yapılan Geri Kabul Anlaşması’nın yükümlülüklerini yerine getirirken, Almanya, Türkiye’nin artan mülteci yükünü hafifletmek için ek destek paketleni gündeme getirdi.
Ancak, Türk vatandaşlarına yönelik vize serbestisi beklentisi 2024’te de gerçekleşmedi ve bu durum Türkiye’de kamuoyunda hayalkırıklığına neden oldu.
Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik süreci, 2024 yılında da ilerleme kaydedemedi. Almanya, Türkiye ile stratejik işbirliğini güçlendirme çağrıları yaparken, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konusundaki endişelerini dile getirdi. Özellikle ifade özgürlüğü ve basın üzerindeki baskılar, Almanya’nın Türkiye’ye yönelik eleştirilerinde öne çıkan başlıklar oldu.
Savunma ve güvenlik konuları, 2024’te Almanya-Türkiye ilişkilerinde önemli bir yer tuttu. NATO üyesi iki ülke, bölgesel güvenlik konularında işbirliğini sürdürdü.
Ancak Türkiye’nin Rusya ile geliştirdiği savunma ilişkileri ve Suriye’ye yönelik operasyonları, Berlin’de temkinli bir yaklaşım oluşturdu.
Buna rağmen Almanya, 2024 yılında Türkiye’ye yönelik silah ihracatında belirgin bir artış kaydetti. Alman hükümeti, yıl içinde Türkiye’ye toplam 230,8 milyon Euro değerinde savunma sanayi ürünü ihracatına onay verdi. Bu rakam, 2011 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
2016 yılındaki darbe girişimi ve Türkiye’nin Suriye’ye yönelik askeri harekâtları sonrasında Almanya, Türkiye’ye silah ihracatını önemli ölçüde kısıtlamıştı.
2024 yılında Almanya ve Türkiye arasında diplomatik ilişkiler, karşılıklı üst düzey ziyaretlerle yoğun bir dönem geçirdi.
Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, Türk-Alman diplomatik ilişkilerinin 100. yılı vesilesiyle 22-24 Nisan 2024 tarihlerinde Türkiye’ye resmi bir ziyaret düzenledi.
Ziyaret kapsamında İstanbul, Gaziantep ve Ankara’da temaslarda bulunan Steinmeier Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile biraraya geldi.
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, 19 Ekim 2024 tarihinde Türkiye’yi ziyaret ederek İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü. Görüşmede ikili ilişkiler, Filistin ve İsrail başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası konular ele alındı.
Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock da, 20 Aralık 2024 tarihinde resmi bir ziyaret kapsamında Türkiye’deydi. Baerbock, Ankara’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile biraraya gelirken, Avrupa Birliği-Türkiye mutabakatı çerçevesinde mülteci krizine yönelik işbirliği konuları ele alındı; Alman bakan, Suriye’deki çözüm sürecinde Kürtler’in de dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Bozkurt selamı” krizi, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde gerilime neden oldu. 2 Temmuz 2024 tarihinde, Almanya’da düzenlenen Avrupa Futbol Şampiyonası’nda Türkiye ile Avusturya arasında oynanan maçta, Türk milli futbolcu Merih Demiral attığı gol sonrasında “Bozkurt selamı” olarak bilinen işareti yaptı. Demiral’ın bu hareketi, Almanya’da sert tepkilere yol açtı.
Alman İçişleri Bakanı Nancy Faeser, bu tür sembollerin Almanya’da yeri olmadığını belirterek eleştirilerini dile getirdi; Alman Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin Berlin Büyükelçisi Ahmet Başar Şen’i bakanlığa çağırarak resmi bir protesto iletti.
Türkiye ise Almanya’nın tepkisini “yabancı düşmanlığı” olarak nitelendirdi ve Alman Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak karşı bir protesto verdi.
Olayın ardından UEFA, Demiral’ın davranışını incelemeye aldı ve futbolcuyu iki maçtan men etti.
Bu karar, Türkiye’de tepkiyle karşılandı; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu tür sembollerin diğer ülkelerde de kullanıldığını belirterek kararı sert sözlerle eleştirdi.
