UCM’nin Netanyahu kararına AB ve birçok üye destek verirken ABD, Orban ve Milei şaşırtmadı

AFP

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında “savaş suçu” işledikleri iddiasıyla tutuklama emri çıkardı.

Mahkeme Perşembe günü yaptığı açıklamada Netanyahu ve Gallant’ın “Gazze’deki sivil halkı hayatta kalmaları için vazgeçilmez olan maddelerden kasten ve bilerek mahrum bıraktıklarına” inanmak için “makul gerekçeler” olduğunu söyledi.

UCM ayrıca Hamas’ın askeri şefi Muhammed Deif hakkında “insanlığa karşı suç ve savaş suçu” işlediği iddiasıyla tutuklama emri çıkardı. İsrail Ağustos ayında Deif’in Gazze’nin güneyinde düzenlenen bir hava saldırısında öldürüldüğünü açıklamıştı.

Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada karar şiddetle kınanırken, bu hareket “ antisemitik” olarak nitelendirildi. Netanyahu’nun ofisi “İsrail, UCM tarafından kendisine yöneltilen saçma ve yanlış eylemleri tiksintiyle reddetmektedir” dedi.

Hamas ise Netanyahu ve Gallant hakkında tutuklama emri çıkarılması kararını memnuniyetle karşılayarak bunu “adalet yolunda atılmış önemli bir adım” olarak nitelendirdi. Hamas, Deif için çıkarılan yakalama emrinden bahsetmezken UCM’ye davanın kapsamını diğer İsrailli yetkilileri de kapsayacak şekilde genişletmesi çağrısında bulundu.

Batılı ülkelere çoğunlukla kararı olumlu karşıladı

KANADA: “Kanada’nın uluslararası mahkemelerin kararlarına uyacağını belirten Başbakan Justin Trudeau, ‘Herkesin uluslararası hukuka uyması gerçekten çok önemli’ dedi.

AB: Dış politika şefi Josep Borrell UCM kararlarının siyasi olmadığını ve bu kararlara saygı duyulması ve uygulanması gerektiğini söyledi.

“Bu karar bağlayıcı bir karardır ve tüm devletler, Avrupa Birliği’nin tüm üyeleri de dahil olmak üzere mahkemeye taraf olan tüm devletler bu mahkeme kararını uygulamakla yükümlüdür.” dedi.

Hollanda: Dışişleri Bakanı Caspar Veldkamp ülkesinin “UCM’nin bağımsızlığına saygı duyduğunu” söyledi. “Gerekli olmayan temaslarda bulunmayacağız ve tutuklama emirlerine göre hareket edeceğiz. UCM’nin Roma Statüsüne tamamen uyuyoruz” diye ekledi.

Fransa: Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Christophe Lemoine, Fransa’nın “UCM’nin tüzüğü doğrultusunda” hareket edeceğini söyledi. Ancak, Fransa’nın Netanyahu’yu ülkeye gelmesi halinde tutuklayıp tutuklamayacağını söylemekten kaçındı ve bunun “yasal olarak karmaşık” olduğunu söyledi.

Norveç: Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide ise şunları söyledi: “UCM’nin görevini adil bir şekilde yerine getirmesi önemlidir. Mahkemenin davayı en yüksek adil yargılama standartlarına göre yürüteceğine güvenim tamdır.”

İrlanda: Başbakan Simon Harris yakalama emirlerinin “son derece önemli bir adım” olduğunu söyledi. İrlanda’nın UCM’nin rolüne saygı duyduğunu ve hayati önem taşıyan çalışmalarını yürütmesine yardımcı olabilecek konumda olan herkesin bunu “ivedilikle” yapması gerektiğini sözlerine ekledi.

İtalya: Dışişleri Bakanı Antonio Tajani Roma’nın müttefikleriyle birlikte kararı nasıl yorumlayacaklarını ve birlikte nasıl hareket edeceklerini düşüneceklerini söyledi. “UCM’yi destekliyoruz… Mahkeme siyasi değil hukuki bir rol oynamalıdır,” diye ekledi.

İsveç: Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard İsveç ve AB’nin “mahkemenin önemli çalışmalarını desteklediğini ve bağımsızlığını ve bütünlüğünü koruduğunu” söyledi. Stenergard, İsveç topraklarında UCM tarafından haklarında tutuklama emri çıkarılan kişilerin tutuklanmasına İsveç kolluk kuvvetlerinin karar verdiğini de sözlerine ekledi.

İsviçre: İsviçre Federal Adalet Ofisi, Roma Statüsü uyarınca UCM ile işbirliği yapmak zorunda olduğunu ve bu nedenle Netanyahu, Gallant veya Masri’nin İsviçre’ye girmeleri halinde tutuklanmaları ve mahkemeye iade edilmeleri gerektiğini söyledi.

Belçika: Dışişleri Bakanlığı X’te yaptığı açıklamada “Suçların işlendiği her yerde cezasızlıkla mücadele, UCM’nin çalışmalarına tam destek veren Belçika için bir önceliktir” dedi. Bakan “İsrail ve Gazze’de işlenen suçlardan sorumlu olanlar, bu suçları kimin işlediğine bakılmaksızın en üst düzeyde yargılanmalıdır.” diye ekledi.

Birleşik Krallık: Başbakan sözcüsü Keir Starmer, İngiltere’nin UCM’nin bağımsızlığına saygı duyduğunu belirtirken, İngiltere’nin yakalama emirlerini uygulayıp uygulamayacağını teyit etmedi.

BM: Genel Sekreter Antonio Guterres’in sözcüsü Stephane Dujarric, Netanyahu ve Gallant için çıkarılan yakalama emirleri sorulduğunda, UCM’nin “çalışmalarına ve bağımsızlığına saygı duyduğunu” söyledi.

BM’nin Filistin özel raportörü Francesca Albanese ise “Gazze’ye yönelik çok sayıda savaşın sayısız kurbanını anmak ve Filistinli insan hakları örgütlerinin yılmaz çalışmalarını takdir etmek istiyorum… onlar olmasaydı bugün UCM kararının getirdiği umut da olmazdı” dedi.

ABD, Orban ve Milei’den destek değil tepki geldi

Avusturya: Dışişleri Bakanı Alexander Schallenberg tutuklama emrini anlaşılmaz ve gülünç olarak nitelendirdi, ancak ofisi Roma statüsüne taraf olan Avusturya’nın UCM tutuklama emirlerini uygulamakla yükümlü olduğunu söyledi.

Arjantin: Cumhurbaşkanı Javier Milei X’te yaptığı açıklamada ülkesinin kararla “derin bir anlaşmazlık içinde olduğunu beyan ettiğini” söyledi. Milei, kararın “İsrail’in Hamas ve Hizbullah gibi terör örgütlerinin sürekli saldırılarına karşı meşru savunma hakkını göz ardı ettiğini” belirtti.

Macaristan: Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Zoltan Kovacs’ın X’te yer alan paylaşımına göre, Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto UCM’nin kararını “utanç verici ve saçma” olarak nitelendirerek kınadı. Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Netanyahu’yu ülkeye davet ederek UCM’nin tutuklama kararına karşı çıkacağını söyledi.

ABD: Başkan Joe Biden yaptığı açıklamada “UCM’nin İsrailli liderler hakkında tutuklama emri çıkarması çok çirkin” dedi. Biden, “Güvenliğine yönelik tehditlere karşı her zaman İsrail’in yanında olacağız.” diye ekledi.