Para yatıran pişman, balon patladı

Muazzam yatırımlara rağmen teknoloji devlerinin yapay zekâ (AI) projeleri hiç kâr getirmiyor. Yatırımcıların hevesi kursağında kaldı. AI şirketlerine para yatıranların baskısı artarken, hisse senedi piyasaları tekno deprem ile sarsıldı.

Borsa İstanbul’da Bank of America’nın (BofA) “Şelaleden aşağı attım” satışları BİST 100 endeksini çökertti.

Endeks “kritik destek” diye nitelenen 10 bin 620 puanın altına indiği için düşüş devam edecek. Artık ana aralık 10 bin 100-10 bin 400’e çekildi.

KKM’YE VERGİ DARBESİ, ÇIKAN PARA DOLARA KOŞACAK

En fazla satışa maruz kalanların başında holdingler, bankalar, finansal kuruluşlar ve enerji şirketleri geliyor. Kur korumalı mevduata (KKM) yüzde 7,50 peşin vergi (Stopaj) getirilmesi KKM’den çıkışı hızlandıracak.

KKM’den para yeniden dövize meyledecek. Geçen hafta döviz mevduatı 1,1 milyar dolar arttı. Devalüasyonun taşları döşeniyor.

Teknoloji hisselerinden çıkış hızlandı. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) borsasında kan kaybı haftanın son işlem gününde de durmadı. S&P 500 yüzde 1,84 düşerek, 5 bin 346 puana geriledi.

Nasdaq Composite ise, yüzde 2,43 düşüşle 16 bin 776 puana indi. Dow Jones endeksi 610 puan kayıpla 39 bin 737 puandan kapandı. Sadece bir günde 900 milyar dolara yakın para buharlaştı New York Borsası’nda.

Tokyo Borsası’nın lokomotif endeksi Nikkei 225 yüzde 5’ten fazla değer kaybetti. 1987 yılından beri en sert günlük düşüş olarak kayıtlara geçen sarsıntı Almanya’dan İngiltere’ye Avrupa borsalarına kadar uzandı.

YATIRIM DAHİSİ BUFFET “NAKİT KRAL” DİYOR!

Warren Buffett liderliğindeki Berkshire Hathaway (NYSE: BRKa ), teknoloji devinin hisselerinin neredeyse yarısını satarak Apple’daki (NASDAQ: AAPL ) yatırımını önemli ölçüde azalttı.

Son kazanç beyanına göre, Berkshire’ın Apple’daki hisselerinin değeri ikinci çeyreğin sonunda 84,2 milyar dolara düştü ve bu da şirket içindeki pozisyonunun neredeyse yüzde 50’sinin satıldığını gösteriyor.

Devasa satışa rağmen, Apple hissesi Berkshire’ın portföyündeki en büyük hisse olmaya devam ediyor. Berkshire’ın portföyünde nakit tutarı 250 milyar dolara yaklaştı. Buffet makas değişikliğinin arefesinde nakitte kalmayı tercih etti.

DEVASA TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ MUM GİBİ ERİYOR

Büyük teknoloji şirketlerinde de beklentinin altında kalan kârlar hayal kırıklığına sebep oldu. Amazon ve Intel’in yanı sıra Nvidia’nın hisseleri yüzde 1,80 düştü. Çip (Yarı iletken devi) Intel’in piyasa değeri son bir yılda yarı yarıya eridi.

Intel, 10 milyar dolarlık maliyet tenkisatı ve toplu işten çıkarmalar planlıyor. Muhtemelen 10 bin kişi işinden olacak.

Nasdaq aşırı alımdaydı. Yapay zekâ hikayesinin sonu değil, ancak gerekli bir düzeltme gibi görünse de devamı gelebilir. Banka hisseleri de sert darbe aldı. Bank of America yüzde 4,90, Wells Fargo ise yüzde 6,40 değer kaybetti.

Büyük teknoloji şirketlerinin son üç aylık rakamları gösterdi ki kârlılık yakın vadede görünmüyor.

Veri merkezleri ve yarı iletkenlere milyarlarca dolar yatırım yapılmasına rağmen yatırımcılar şu ana kadar çok az kâr artışını sineye çekmek mecburiyetinde kaldı.

Buna rağmen Amazon, Google ve Microsoft gibi şirketler yapay zeka altyapısına büyük harcamalar yapmaya devam ettiğini bildiriyor.

Amazon yakın zamanda zayıf rakamlar bildirdi ve bu da hisse fiyatının yüzde 9 civarında düşmesine sebep oldu.

Bazı yatırımcıların şu ana kadar beklenen kazançların olmayışı sebebiyle teknoloji devlerinin yapay zekâya ayırdıkları bütçeyi azaltabilir

Ancak Google, Microsoft ve Meta yatırımlara devam edecek.

DOLARIN PATRONU PARA VANASINI AÇMAK ÜZERE

Enflasyonu yüzde 2’nin altına çekmek için 2022 yılının mart ayında faiz silahını çeken Amerikan Merkez Bankası (Fed) eylül ayından itibaren faiz indirimi için düğmeye basacak.

Piyasalar için yeni bir dönem. Makas değişikliğine ayak uyduramayan tehlikeli yola girebilir. Altın ve gümüş gibi düşük faiz ikliminde daha fazla rağbet gören emtianın yelkenlerini şişirecek rüzgârlar daha gür esecek.

Makas değişimine haftalar kaldı. Ters istikamete girmeyin…

Başta teknoloji ve e-Ticaret firmaları olmak üzere hisse senedi piyasasında soluksuz yükseliş er ya da geç yerine inişe bırakacaktı.

ALTIN VE GÜMÜŞ HIZLANACAK, EMLAK DİPTE BİRAZ DAHA…

Köpüğü yumuşak bir şekilde alabilirlerse Fed’in faiz indiriminde gaza basacağı 2025 yılından itibaren hisse senetlerinde yeni rallinin yakıtı ikmal edilmiş olacak.

Emlak ve taşıt piyasaları için bekleme süresi biraz daha uzun. Onların da vakti gelecek. Dip taraması bitmek üzere…

Doların patronu Fed’in başkanı Jerome Powell mevcut seviyelerin aşağı inmesi gerektiğini lisan-ı münasiple ifade etti. Tahvilde faiz düşerken emtiada tırmanış hızlanacak. Birkaç ay herkes etrafı kollayacak.

Serbest Görüş:

dKoç’un bile söyleyemediği acı gerçek

dDoları çuvallarla götürdüler

dTürkiye’nin dev motor şirketi iflasın eşiğinde

Resesyon (Durgunluk) tehlikesi yer yer baş gösterse de Fed’in faiz indirimine başlayacağı dikkate alındığında bu ihtimal zayıfladı. Teknolojide AI balonu erken patladı. Para yatıranlar bin pişman. Kısa soluklu bakanlar için satış daha makul görünüyor.

Gelin görün ki dünyayı değiştiren icatlara ve keşiflere bir avuç idealist insan vesile olmuştur. AI bahsinde de idealist insanlar bir müddet daha para kaybetmeyi göze alacaktır.

Tekno depremin fazla telaffuz edilmeyen bir sebebi de 3’üncü Dünya Savaşı emarelerinin her geçen gün kuvvetlenmesidir.

DOLAR BOLLUĞUNA RAĞMEN TÜRKİYE İÇİN UMUT YOK

Balinalar risk almak yerine tehlike geçene dek güvenli limanda beklemeyi tercih ediyor.

Dolar bolluğuna doğru seyrüseferde Türkiye’nin bahtına yine hüsran düşecek. Nasıl düşmesin ki Instagram’ın kapatıldığı bir memlekete yabancı sermaye niye gelsin!

Hazine Bakanı Mehmet Şimşek’in Londra’da dostlarına verdiği kur garantisi ile yüksek faiz için gelen (Carry trade) vur-kaç parası gelse de hükmü yok. O paranın faydadan fazla zararı var.

Yıllık yüzde 50 dolar faizini verirseniz, 1 milyon dolar getiren bir ay sonra parasını 1 milyon 50 bin dolara çevirip gidiyorsa rasyonel bir soygunun soyulan tarafında bîçare bekliyorsunuz demektir.

Elde avuçta kalan son şirketler yok pahasına yabancılara satılırken, konkordato ilanları patlamışken, gerçek enflasyon resmi enflasyonun iki katına çıkmışken ne emekli ne de çalışanlar için ufukta bir umut ışığı görünmüyor.

Küçük esnaf ve çiftçi de artan maliyet ve daralan piyasa şartları ile tek başına boğuşacak.

Görünen bir ışık varsa da karşıdan gelen lokomotifin ışığıdır…

—————————————

İletişim için:

https://www.youtube.com/turhanbozkurt

Twitter: @turhanbozkurTV

https://www.facebook.com/TurhanBozkurt/

e-posta: [email protected]

TURHAN BOZKURT
03 Ağustos 2024 HABER ANALİZ

Kaynak: Kronos
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***