NATO zirvesi Washington’da başladı… İşte son gelişmeler

SAUL LOEB / AFP

NATO’nun kuruluşunun 75’inci yıldönümünde, NATO üyesi 32 devletin liderleri ABD’nin başkenti Washington DC’de bir araya geldi.

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş ana gündem maddesi olmaya devam ederken, zirve çok fazla endişe uyandıran soru işaretlerinin ortasında gerçekleşiyor.

Zirve, yaşlılığı sebebiyle adaylığı sorgulanan Joe Biden’ın diğer liderlere ne kadar güven verebileceğinin bir testi olacak. Aynı zamanda, Kasım ayında olası bir Trump zaferinin ardından NATO’nun nasıl ilerleyeceğine dair endişeler de görüşülecek.

Diğer yandan, liderler NATO ittifakının sorunlu üyeleri olarak kabul edilen Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de görüşmeler gerçekleştirecek.

Avrupa Birliği’nde dönem başkanlığını devralan Macaristan’ın Başbakanı Orban, geçtiğimiz günlerde Vladimir Putin’i Moskova’da ziyaret etmişti.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ise ülkede insan hakları ve hukukun üstünlüğünü ayaklar altına alması ve Rusya’ya karşı yaptırımları uygulamaması nedeniyle güven vermeyen ortak profili çiziyor.

NATO zirvesinden önemli açıklamaları bu sayfada takip edebilirsiniz:

İsveç, NATO’dan Çin’e daha fazla odaklanmasını istedi

İttifakın yeni üyesi İsveç Salı günü, NATO’nun Çin konusundaki çabalarını arttırması çağrısında bulundu. ABD’siz bir NATO’nun “düşünülemez” olacağını ve inandırıcılıktan yoksun olacağını söyleyen Dışişleri Bakanı Tobias Billstrom, ABD’nin desteğini artırmak için Çin’e daha fazla odaklanmak gerektiğini savundu.

Billstrom, “Ortağınızın sizin sorun olarak gördüğünüz şeyler hakkında düşünmesini istiyorsanız, onların sorunlarına bağlılığınızı göstermelisiniz ve Amerikan halkı Çin’in oluşturduğu tehditle Rusya’dan daha fazla ilgileniyor, bunun açık nedenleri var” dedi.

Starmer: Ukrayna verdiğimiz füzeleri Rusya’yı vurmak için kullanabilir

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO zirvesi yolunda gazetecilere yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın Rusya’daki askeri hedefleri vurmak için İngiltere tarafından tedarik edilen uzun menzilli füzeleri kullanabileceğini belirtti.

Starmer, gazetecilere yaptığı açıklamada, İngiltere tarafından tedarik edilen Storm Shadow füzelerinin kullanımına ilişkin kararın Ukrayna silahlı kuvvetlerine ait olduğunu söyledi.

Stoltenberg: Başkan kim olursa olsun, ABD NATO’ya sadık kalmalı

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg yaptığı açıklamada Kasım ayındaki başkanlık seçimlerini kim kazanırsa kazansın ABD’nin ittifakın temel taşı olmaya devam edeceğine inandığını söyledi.

Stoltenberg, “ABD seçimlerinin sonucu ne olursa olsun, ABD’nin güçlü ve sadık bir NATO müttefiki olarak kalacağını umuyorum” dedi.

Blinken: NATO müttefikleri Ukrayna’ya F-16 jetlerinin transferine başladı

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, NATO müttefiklerinin Rusya’ya karşı savunmayı güçlendirmek üzere Ukrayna’ya söz verdikleri F-16 savaş uçaklarının transferine başladıklarını söyledi.

Blinken, Washington’da düzenlenen NATO’nun 75. yıldönümü zirvesinde yaptığı açıklamada, “Biz konuşurken, Danimarka ve Hollanda’dan gelen F-16 jetlerinin transferi devam ediyor” dedi.

Norveç, yıl sonuna kadar Ukrayna’ya 6 F-16 hibe edecek

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store NATO zirvesinde yaptığı açıklamada, Norveç’in bu yıl içinde Ukrayna’ya 6 adet F-16 savaş uçağı teslim etmeye başlayacağını söyledi.

Store, “Ukrayna’nın hava saldırılarına karşı kendini savunabilmesi Rusya’ya karşı savaşında hayati önem taşıyor” dedi ve ekledi: “Norveç şimdi Ukrayna’ya 6 adet F-16 savaş uçağı hibe etmeye karar verdi. Uçakları 2024 yılı içerisinde teslim etmeye başlamayı planlıyoruz.”

Norveç Başbakanı’nın açıklaması bugün erken saatlerde Danimarka ve Hollanda’nın Ukrayna’ya F-16’ları transfer etmeye başladığı haberinin ardından geldi.

Zelenskiy: F-16 jetleri ‘kalıcı barışa’ daha da yaklaştıracak

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, müttefiklerinin Ukrayna’ya F-16 savaş uçakları teslim etmesinin Rusya ile 2 yılı aşkın süredir devam eden çatışmaların sona ermesine yardımcı olacağını söyledi.

Ukraynalı lider sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada “F-16’lar adil ve kalıcı barışı daha da yakınlaştırarak terörün her yerde ve her zaman başarısız olması gerektiğini gösteriyor” dedi.

NATO: Ukrayna üyelik için ‘geri dönülmez yola’ girdi

NATO ülkelerinin, Washington’daki zirvenin sonuç bildirgesinde Ukrayna’nın üyeliğe giden “geri dönülmez bir yolda” olduğunu söylemeyi kabul ettikleri diplomatlar tarafından bildirildi.

Diplomatlar, resmi olarak onaylanması gereken sonuç bildirgesinin Ukrayna’yı “NATO üyeliği de dahil olmak üzere tam Avrupa-Atlantik entegrasyonuna giden geri dönülmez yolda” destekleyeceğini söyledi.

Deklarasyonda ayrıca Ukrayna’nın “müttefiklerin mutabık kalması ve koşulların yerine getirilmesi halinde” resmi bir davet alacağına dair önceki ifadeler de tekrarlanacak.

Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya, Ukrayna’nın bazı bölgelerini işgal eden Rusya’ya karşı tüm ittifakı fiilen savaşa sokacağına inandıkları için hızlı bir üyeliğe karşı çıkıyor.

NATO’nun yeni üyelerinden Finlandiya’nın Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, kullanılan dilden “çok memnun” olduğunu söyledi. Stubb, “Buradan Kremlin’e Ukrayna’nın NATO üyeliğine giden yolunun ve köprüsünün artık geri döndürülemez olduğu mesajını vermenin çok önemli olduğunu düşünüyorum” dedi.

Stubb, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sadece “güçten” anladığını ve işgal hedeflerinden birinin yenilgiye uğradığını göreceğini söyledi.

Çin, Belarus’un NATO sınırında askeri tatbikat yapıyor

NATO liderleri zirve için Washington’da toplanırken, Çin ordusu Belarus ordusu ile Polonya sınırındaki Brest’te ortak askeri tatbikata başladı.

Çin Savunma Bakanlığı’ndan Çarşamba günü yapılan açıklamaya göre Brest’teki tatbikatın 1 hafta sürmesi planlanıyor.

Çin bu tatbikatlarla NATO sınırına, Rusya’nın en yakın müttefiki ve komşusu Belarus topraklarına asker konuşlandırıyor.

Moskova’nın yakın bir müttefiki olan Pekin’in, 9-11 Temmuz 2024 tarihleri arasında toplanan NATO ile ilişkileri de giderek geriliyor.

Çin Belarus’ta daha önce de askeri tatbikat gerçekleştirilmiş olsa da, bu haftaki tatbikatlar Şubat 2022’de Ukrayna’da savaşın başlamasından bu yana bir ilk oluyor.

NATO liderleri Çin-Rusya ilişkilerinden ‘derin endişe’ duyduklarını ifade etti

NATO liderleri, Çin’in Rusya ile derinleşen bağlarının “derin endişe” kaynağı olduğunu söyledi ve Pekin’i Moskova’nın Ukrayna’ya saldırısında kilit rol oynamakla suçladı.

NATO liderleri Washington’daki zirveden yayınladıkları bildiride Çin’in “sözde ‘sınır tanımayan’ ortaklığı ve Rusya’nın savunma sanayi üssüne verdiği geniş çaplı destekle Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın belirleyici bir destekçisi haline geldiğini” söyledi.

NATO liderleri Çin’i “Rusya’nın savaş çabalarına verdiği tüm maddi ve siyasi desteği kesmeye” çağırdı. Bildiride, “Bu, Rusya’nın savunma sektörü için girdi görevi gören silah bileşenleri, ekipman ve hammaddeler gibi çift kullanımlı malzemelerin transferini de kapsamaktadır” denildi.

Pekin NATO’nun suçlamalarını öfkeyle reddetti ve ABD liderliğindeki ittifakın nüfuzunu doğuya doğru genişletmek için bahane aradığını söyledi. Amerika Birleşik Devletleri yıllardır Avrupalı müttefiklerine Çin’in yarattığı tehditlere daha fazla dikkat etmeleri için baskı yapıyor.

NATO’nun görev süresi dolan Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “NATO’nun bu zirveden gönderdiği mesaj çok güçlü ve çok açık. Rusya’nın savaşına olanak sağlama konusunda Çin’in sorumluluğunu açıkça tanımlıyoruz” dedi.