Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail-Filistin gerilimiyle ilgili olarak ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’la telefon görüşmesi yaptı. Türk diplomatik kaynaklara göre, görüşmede Fidan, Washington’u, Gazze ve Batı Şeria’daki saldırıların durması için İsrail üzerindeki nüfuzunu kullanmaya çağırdı.
İsrail-Filistin sorununda iki devletli çözümü destekleyen Türkiye, İsrail’e Gazze’deki operasyonlarından dolayı sert tepki gösteriyor ve tam kapsamlı ateşkes talebinde bulunuyor. İsrailli liderlerin de savaş suçlarından dolayı uluslararası mahkemelerde yargılanması çağrısı yapan Ankara, Batı’nın İsrail’e desteğini eleştiriyor.
İsrail’in en yakın müttefiki ABD, Hamas’ın 7 Ekim’deki kanlı baskınının ardından İsrail’in kendini savunma hakkını desteklediğini defalarca dile getirmişti ancak sivil kayıpların giderek çoğalması üzerine İsrail’e operasyonlarında itidalli olması için baskısını arttırdı.
Gazze’deki sağlık yetkililerine göre, büyük kısmı yerle bir olan bölgede 19 bine yakın kişi hayatını kaybetti.
Türk diplomatik kaynakların verdiği bilgiye göre, Fidan, Blinken’la telefon görüşmesinde, İsrail saldırıları yüzünden Gazze ve Batı Şeria’da durumun giderek kötüleştiğine dikkat çekti.
Kaynaklar, Fidan’ın görüşmede verdiği mesajlarla ilgili olarak, “Dışişleri Bakanı Fidan, saldırıların durması için ABD’nin İsrail üzerindeki nüfuzunu kullanması çağrısında bulundu. Ateşkesin sağlanmasının akabinde, iki devletli çözüme dayalı adil ve kalıcı bir barışı hayata geçirmeyi hedefleyen bir siyasi sürecin başlatılması için İsrail’in masaya oturtulması gerektiğini de vurguladı” açıklamasını yaptı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da geçen Perşembe telefonda görüştüğü ABD Başkanı Joe Biden’a, ABD’nin Gazze’de ateşkesin sağlanması için tarihi bir sorumluluğunun bulunduğu mesajını verdiği aktarılmıştı.
Görüşmeyle ilgili ABD Dışişleri Bakanlığı da yazılı açıklama yayınladı. Bakanlık sözcüsü Matthew Miller imzasıyla yayınlanan açıklamada, iki bakanın, Gazze’ye insani yardımların hızı ve boyutunun arttırılması vurgusuyla, İsrail-Hamas çatışmasıyla ilgili görüşmelerini devam ettirdiği belirtildi.
Türkiye İsrail’i Gazze’deki saldırılarından dolayı sert eleştirse de, bu ülkeyle ticari bağlarını koruyor. Bu durum da muhalefet partileri ve bazı bölgesel güçlerden eleştiri alıyor.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat Cuma günü yaptığı açıklamada, Türkiye’nin İsrail’le ticaretinin 7 Ekim’den bu yana yüzde 48 seviyesinde düştüğünü bildirmişti. Bolat, ticaretin çoğunun, Türkiye’de faaliyet gösteren uluslararası firmalar tarafından yürütüldüğünü, ayrıca Filistinliler’e gönderilen malların İsrail üzerinden geçmesi gerektiğini belirtmişti.
Fidan-Blinken görüşmesinde F-16’lar ve İsveç’in NATO üyelik başvurusu da gündeme geldi
Türk diplomatik kaynaklara göre, Fidan-Blinken görüşmesinde, ikili ilişkiler, Türkiye’nin ABD’den F-16 savaş uçakları talebi ve TBMM’den hala onay bekleyen İsveç’in NATO’ya üyelik başvurusu da gündeme geldi.
Kaynaklar, “Görüşmede, ABD-Türkiye arasındaki ikili ilişkilerin yanısıra bölgesel ve küresel meseleler ele alındı. İlişkilerde müttefiklik ruhuna uygun davranmanın öneminin vurgulandığı görüşmede, İsveç’in NATO üyeliği, F-16 meselesi ve savunma sanayii alanında işbirliği de fikir teatisinde bulunulan konular arasında yer aldı” ifadelerini kullandı.
Türkiye saatiyle Pazar akşamı yapılan görüşmenin ABD tarafının talebi üzerine gerçekleştirildiği bilgisi de verildi.
ABD Dışişleri sözcüsü Miller da açıklamasında, Blinken ve Fidan’ın, “İsveç’in NATO üyeliğinin bir an önce onaylanmasının önemini ele aldıklarını” kaydetti.
