Bitmeyen kısır döngü

Palestinians walk through the rubble of buildings destroyed by Israeli airstrikes in Gaza City on Tuesday, Oct. 10, 2023. (AP Photo/Hassan Eslaiah)

YORUM | LEVENT KENEZ

Hamas’ın terör eylemleri sonrası İsrail’in tahmin edilen orantısız saldırganlığı ve savaş suçları devam ediyor. Gazze eskiden açık hava hapishanesi olarak adlandırılırdı artık açık hava cehennemi de denebilir.

ABD ve AB’nin sadece Hamas’ın yaptıklarını gündeme getirip İsrail’in yanında kayıtsız ve şartsız durmaları Gazze’den görüntüler geldikçe daha da tepki topluyor.

Yakın zaman önce sivilleri ve şehirlerin altyapısını hedef aldığı için Rusya’yı eleştirenler ve yaptırım dalgası başlatanlar bu kez sessiz. Herkes sebebin ne olduğunu biliyor. Günün sonunda Rusya’nın başını çektiği propaganda güç kazanıyor ve Batı’nın derdinin aslında insan hakları ya da insanların mağdur olması olmadığına inanan sayısı artıyor. Ve herkes daha milliyetçi söylemler etrafında birleşiyor.

Artık bambaşka bir iletişim çağındayız ve ana akım medya ile bütün söyleminizi egemen kılmanız mümkün değil. Fanatik ya da ideolojik saplantı içinde değilse herkes sosyal medya aracılığıyla madalyonun diğer yüzünü de görüyor. Hamas’ın masum sivilleri katlettiğini de İsrail’in katliamlar eşliğinde bir şehri nasıl haritadan silmeye çalıştığını da. Batılı televizyonların artık bıkkınlık veren retorikleri de kameralar karşısında kariyer hesabına gözünden yaş gelsin diye ıkınan bürokratların hali de artık çoğunluğu ikna etmiyor.

Batı’dan yükselen büyük ikiyüzlülük, yine Batı’nın karşısında olduğu otoriter liderlerin ve şiddet yanlısı dinci akımların ekmeğine yağ sürüyor. Rusya ve Çin’in daha fazla alan kazanmasına sebebiyet veriyor.

Bu baskıcı ülkelerde demokrasi, insan hakları ve özgürlükleri savunan kesimler bir anda itibarsızlaşıyor. Çünkü bu değerlerin Batılı değer olduğu önkabulu ile bu gruplar bir anda kendilerini ikiyüzlü bir mahallenin sempatizanı olarak buluyor. En kötüsü bundan etkilenen bazıları kraldan çok kralcı tepkiler verip rejimlerin diline yakın söylemlere kendilerini kaptırıyor.

Halbuki hem radikal örgütleri hem de İsrail’i aynı anda eleştirebilecek entelektüellere her zamandan daha fazla ihtiyaç var. Batı’da İsrail’i, Doğu’da Hamas’ı eleştirmek tabuya dönüşüyor.

İsrail ne yapmış olursa olsun, durakta otobüs bekleyen insanları katledemezsiniz. Hamas ne yapmış olursa olsun yerleşim yerlerine bomba yağdırmazsınız. Bu kadar basit bir düzlemde buluşmak zorlaşıyor.

Avrupa’da Filistin ile ilgili örgütleri ve insan hakları savunucularını zor günler bekliyor. Ortadoğu’da ve Asya’da antisemitik söylemler daha fazla taraftar bulacak.

Batı’nın İsrail’i durdurmayı bir yana bırakın teşvik eden tavrı bölgede milliyetçi ve İslamcı akımların daha da güçlenmesine sebep olacak. Hamas’ı bile bile sebeb olduğu beladan dolayı sorumlu tutması gereken kesimler, Gazze’deki soykırım görüntülerinden dolayı bunu dile getiremeyecek. Ve bu görüntü özellikle radikal örgütlere hem insan kaynağı hem de finansman sağlama açısından muazzam bir imkan veriyor. IŞİD’in insan devşirmek için kullandığı propaganda filmlerinde gençleri radikalleştirmek için İsrail’in geçmişte gerçekleştirdiği operasyonları kullandığını hatırlayalım. Şimdi bunlara yenileri eklendi.

Orantısız şiddetin her zaman bir sınırı vardır ki bir yerden sonra geri tepmemesi mümkün değildir.

İbrahim anlaşmaları ile Körfez ülkeleri ile başlayan diyalog süreci ve diplomatik temasları bir daha masaya konamayacak hale getirecek her durum uzun vadede İsrail’in aleyhine işleyecek. Gazze’de binlerce masumun hayatını kaybettiği ortamda hiçbir İslam ülkesi İsrail ile ilişkileri geliştirmek için adım atmayacak.

Dünyanın her yerinde yaşayan Yahudilerin hayatlarını da riske atmak anlamına gelen bu saldıranlığı durdurmak yine başta Amerika’dakiler olmak üzere önde gelen Yahudi kanaat önderlerine düşüyor.

Güvenlik zafiyeti ve istihbarat başarısızlığı yüzünden hesap vermesi gerekenlerin bu hesabı unutturacak kadar ileri gitmeleri bölgeyi kolay kolay bir daha suların durulmadığı felaketlere gebe bırakabilir.