Anayasa Mahkemesi hukuka değil, ‘duruma’ göre karar veriyor!

HABER İNCELEME |

Anayasa Mahkemesi’nin, tomografi çekilirken dahi kelepçeleri çıkarılmayan kursiyer teğmen Salbars’a kötü muamele yapıldığına ve 60 bin TL tazminat ödenmesi gerektiğine dair kararı; yüksek mahkemenin ‘ikiyüzlü’ tavrını göstermesi bakımından önemli. Mahkeme, kararında, kelepçeleri çıkarmayan jandarma hakkındaki suç duyurusunu reddeden savcılığa ‘yeniden soruştur’ talimatı veriyor. Ancak aynı mahkeme, önceki gün gündeme gelen Önder Asan kararında ‘hukuki bir yarar sağlamayacağı’ gerekçesiyle işkencecilerin araştırılmasına gerek görmemişti.

İnsan Hakları Hukukçusu Dr. Gökhan Güneş, iki olayı değerlendirdiği paylaşımında önemli bir noktaya temas ediyor. Güneş, “Merve Salbars başvurusunda ise olayın muhatabı iki er ve bir uzman çavuş! AYM, (kaçırılarak işkence yapılan) Önder Asan başvurusunda işin MİT’e uzanacak olması nedeniyle mi ‘yeniden soruşturmaya gerek yok’ kararı verdi?” diyor.

Kronos’tan Sevinç Özarslan’ın haberine göre Anayasa Mahkemesi, kursiyer teğmen Salbars’a kötü muamele yapıldığına ve 60 bin TL tazminat ödenmesi gerektiğine hükmetti. Mahkeme kelepçeleri çıkarmayan jandarma hakkındaki suç duyurusunu reddeden savcılığa da ‘yeniden soruştur’ talimatı verdi.

AYM’nin kararına göre Salbars, jandarma personelinin kötü muamelesine maruz kaldı. 2018 yılı Temmuz ayında hekim tarafından muayene neticesinin anlatıldığı sırada zorla odadan çıkarıldı, tomografi çekilirken ve serum verilirken kelepçeleri çıkarılmadı. 112 Acil ekibinin ilk müdahalesinin ardından ayakta duramayacak durumda olmasına rağmen kelepçelendi.

AYM, Merve Salbars’ın 11 Ocak 2019’da yaptığı bireysel başvuruyu 4 yıl sonra değerlendirdi ve ‘kötü muamele’ gördüğünü hükmetti.

ESASA GİRMİYOR, USUL YÖNÜNDEN KARAR VERİYOR

Yüksek mahkeme bu dosyada da ‘esasa’ girmiyor ve ‘usul’ yönünden karar veriyor. Tıpkı önceki gün gündeme gelen Önder Asan kararında olduğu gibi. Her iki kararda da esasa girse işkence ve kötü muameleyle ilgili de değerlendirme yapmak zorunda kalacak.

Ancak Merve Albars kararında Önder Asan kararından farklı olarak kötü muamele suçlamasına muhatap olan jandarma personeli hakkında soruşturma yapılmasını istiyor. Önder Asan kararında ise kaçırılma görüntülerine ve tanık ifadelerine rağmen ‘hukuki bir fayda sağlamayacağı’ gerekçesiyle yeniden soruşturmaya gerek görmemişti.

İŞKENCECİLERİN SORUŞTURULMASININ HUKİKİ YARARI YOKMUŞ!

Önder Asan’ın siyah bir minibüsle kaçırıldığı görüntü kayıtlarıyla sabit. Seyahat ettiği taksi sürücüsü de Asan’ın kaçırıldığını mahkeme ifadesinde söylüyor. Asan, 42 gün boyunca rehin alınıyor ve nerede olduğu bilinmiyor. 25 gün boyunca işkenceye maruz kalıyor. 25. günden sonra işkence izlerinin geçmesi için darp ve elektrik verme uygulamalarına son veriliyor. Ancak bütün bunlara rağmen AYM, ‘işkencecilerin soruşturulmasının hukuki bir faydası olmadığı’ gerekçesiyle yeniden soruşturmaya gerek görmüyor!

İnsan hakları hukukçusu Dr. Gökhan Güneş, AYM’nin son kararıyla ilgili önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor. AYM’nin hukuksuzlukları perdelediğini anlatan Güneş, şunları söylüyor:

İşkence, eziyet ve kötü muamele iddiaların görmezden gelen Anayasa Mahkemesi’nden yeni bir perdeleme kararı daha! 2018 yılı Temmuz ayında gerçekleşen ve savcılığın hiçbir araştırma yapmadan ‘takipsizlik’ kararı verdiği Merve Salbars başvurusuyla ilgili AYM, 4 yıl sonra yetkili makamlarca başvuruya konu olayın gerçekleşme koşullarına ilişkin bir inceleme yapılmadan takipsizlik kararı verildiğini belirtmiş ve yine esastan inceleme yapmadan usulden ihlal kararı vermiştir.

AYM bu kararı ile başvuranın bir 10 yıl daha bekleyip yine kendisinin vereceği göstermelik bir karardan ve olayın üzerinden 20 yıl geçtikten sonra başvurucunun AİHM’den hakkını alabileceğini söylemek istemiştir.

Ayrıca, Merve Salbars kararından 14 gün önce yine usulden ihlal verdiği Önder Asan başvurusunda savcılığın yine hiçbir işlem yapmayıp dosyayı daimi aramaya almak suretiyle “topu taca atmasını” yeterli görüp yeniden soruşturma yapılmasına gerek yok diyen AYM’nin, Merve Salbars başvurusunda yeniden soruşturma yapılmak üzere dosyayı savcılığa göndermesinin nedeni, acaba Asan başvurusunda işin MİT’e uzanacak olması, Salbars başvurusunda ise olayın muhatabının iki er ve bir uzman çavuş olması mıdır? Bu yaman çelişkinin sebebi nedir?