DAİŞ’liler hangi suçlarla yargılanacak?

RIHA – Kuzey ve Doğu Suriye Avukatlar Birliği’nden avukat İsmet İbrahim, önümüzdeki günlerde yargılanmaları beklenen DAİŞ’lilerin “cinayet”, “gasp”, “işkence” ve “”çete örgütüne üye olmak” gibi suçlamalarla yargılanacaklarını aktardı.  

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, 10 Haziran’da yaptığı açıklamayla, cezaevlerinde tutulan 10 bini aşkın DAİŞ üyesinin yargılanacağını duyurdu. Açıklamada, yapılacak yargılamalarda hem uluslararası hem de yerel yasaların esas alınacağı belirtildi. DAİŞ’liler, Halk Koruma Mahkemesi ve Toplumsal Adalet Meclisi’nin çatısı altında yargılanacak. Yargılamaların ne zaman başlayacağına dair net bir tarih yok. Bunun nedeni ise, yargılamaların sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için sağlanacak güvenlik. Ancak yargılamaların önümüzdeki günlerde başlaması bekleniyor. Yargılamalardan birkaç gün öncesinde ise Özerk Yönetim tarafından konuya dair açıklama yapılması bekleniyor. Yargılamada merak edilen bir başka konu ise, DAİŞ’lilere hangi suçlamaların yöneltileceği.  

Konuya dair Mezopotamya Ajansı’na (MA) konuşan Kuzey ve Doğu Suriye Avukatlar Birliği’nden avukat İsmet İbrahim’e göre, DAİŞ üyeleri “cinayet”, “gasp”, “işkence” ve “”çete örgütüne üye olmak” gibi suçlamalarla yargılanacak. 

İsmet İbrahim

12 BİNE YAKIN DAİŞ’Lİ YARGILANACAK 

Özerk Yönetim’in daha önce DAİŞ üyelerinin yargılanması için birçok kez çağrı yaptığını hatırlatan İbrahim, “uluslararası bir mahkemede yargılama yapılsın” çağrılarına yanıt verilmediğini ifade etti. İbrahim, “Uluslararası bir mahkemenin kurulması için adım atılmadı. Onlarca devletin vatandaşları var burada. Bazı devletler gelip kamplarda kalan kadın ve çocukları götürdüler. Ancak 12 bine yakın hala tutuklu var” dedi. 

Kuzey ve Doğu Suriye’de yaşayan ve suç işleyenlerin 2015 yılından bu yana yargılandıklarını ancak farklı ülkelerden gelenlerin yargılamalarının yapılmadığını aktaran İbrahim, “Kuzey ve Doğu Suriye’de iki tane terör suçlarına bakan mahkeme var. Biri Qamişlo, diğeri ise Kobanê’de. Bölgede yaşayan ve DAİŞ’e katılan kişiler bu mahkemelerde zaten yargılanıyor. Ancak dışarıdan gelen yaklaşık 12 bin kişi henüz yargılanmadı. Bu kişiler yargılanırken hem Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetiminin kendi kanunları hem de uluslararası mevzuat göz önünde bulundurulacak” ifadelerini kullandı. 

SUÇLAMALAR

DAİŞ üyelerinin işledikleri suçlara göre cezalandırılacağını belirten İbrahim, “Her suç için bir ceza var; en az 3 yıl ile yargılanacaklar, suçun kategorisine göre ceza müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına kadar artabilir. Bir DAİŞ’li aleyhine herhangi bir olay (cinayet, gasp, işkence, ahlaksızlık vb.) sabit değilse, sadece ‘çete örgütüne üye olma’ suçu yöneltilecek. Üyelik dışında başka suçlar varsa (cinayet, cinayeti gözetleme, yardım, işkence, insan kaçırma vb.) bu ayrı bir madde olarak değerlendirilecektir. Cezalar buna göre verilecektir. Kuzey ve Doğu Suriye’de idam cezası yok. 2015 yılından bu yana mahkemelerde birçok terör suçlusu yargılandı ancak kimse idam cezasıyla cezalandırılamadı” diye kaydetti. 

‘ŞEHİT AİLELERİ MÜDAHİL OLACAK’

İbrahim, kimlerin davalara müdahil olup olamayacağına dair ise şunları söyledi: “Kuzey ve Doğu Suriye’de yaşayan halkların hepsi DAİŞ teröründen olumsuz etkilendi. Şehit aileleri bu yapılan yargılamalara müşteki olarak müdahil olacak. Şehit Aileleri Meclisi aracılığıyla veya bizzat kendileri katılabilecek. Duruşmalar halka açık olacak ve medya izleyebilecek. Uluslararası hukuk örgütlerine davetiyeler gönderilecek. Vatandaşları yargılananlar devletler gelip katılabilecek. Ancak yargılamaların önünü açmayan bu devletlerin gelip yargılamalara müdahil olacağını düşünmüyorum. Bu mahkemelerin yapılması halkın bir talebidir.”

DAİŞ’LİLERİN AVUKATI OLACAK MI?

Kuzey ve Doğu Suriye Avukatlar Birliği’nin yargılamalarda önemli bir rol oynayacağının altını çizen İbrahim, “Her aile için avukat atanacak ve herhangi bir tazminat (para) alınmayacak. Kuzey ve Doğu Suriye’de bulunmayan şehit aileleri, avukatları aracılığıyla duruşmaya katılabilecek. Yargılamanın önemli bir yönü ise çetelerin hakkı veya korunmasıdır. Hiçbir avukat bu çeteleri savunmak istemez ama hukuk çerçevesinde ve mahkeme kararına göre Avukatlar Birliği çetelere yasaları ve haklarını açıklayacak. Kuzey ve Doğu Suriye’de savunma kutsal bir hak. Herkesin savunma hakkı var ve bu meşru bir hak. Herkes savunma yapmak için avukat tutabilecek. Dışarıdan da avukatlar gelebilecek. Şu an zaten yapılan yargılamalarda eğer bir kişi avukatsız ise mahkeme bir avukat tayin ediyor ve kimseyi avukatsız bırakmıyor. Avukatı olmayan kişilere de Avukatlar Birliği’nden avukat tayin edilecek” diye belirtti.  

‘DÜNYA İÇİN TEHLİKE’

Kuzey ve Doğu Suriye’deki DAİŞ üyelerinin tüm dünya için bir tehlike oluşturduğunu söyleyen İbrahim, şöyle devam etti: “Özerk Yönetim bu DAİŞ çetelerinin bölge için bir tehlike olduğunu ve mevcut pozisyonlarını koruyarak daha fazla bu şekilde kalamayacaklarını bas bas bağırıyor. Kamplarda binlerce DAİŞ ailesi bir arada kalıyor ve çocuklar DAİŞ’liler gibi büyütülüyor. Bu sadece Kuzey ve Doğu Suriye için tek değil, bütün dünya için bir tehlike. Garantör güç konumunda olan devletler başta olmak üzere bütün uluslararası devletlerden beklentimiz pratikte bir yardımda bulunmaları, çağrılara kulak vermeleri.” 

MA / Emrullah Acar