Fransa’da emeklilik sistemi değişiyor: Emeklilik yaşı 2030’a kadar kademeli olarak 62’den 64’e çıkarılacak

Damien MEYER / AFP)

ENSAR NUR | TR724 STRAZBURG

Fransa Başbakanı Elisabeth Borne dün açıkladığı planla 2030 yılına kadar yasal emeklilik yaşını 62’den 64’e yükselteceklerini duyurdu. 62 olan emeklilik yaşı 1 Eylül 2023’ten itibaren her yıl 3 ay artırılmak suretiyle 2030’da 64 olacak.

Fransa’da uzun zamandır siyaset gündemini meşgul eden emeklilik reformunun içeriği dün açıklandı. Emmanuel Macron’un ikinci döneminin en önemli reform planı olarak görülen emeklilik yaşının artırılması solun tepkisini çekerken, sağ partilerden destek gördü.

Plana göre emeklilik yaşı 62’den 64’e çıkacak. Ancak, hükûmet mağduriyetlerin önüne geçebilmek için reformu kademeli olarak uygulayacak. Buna göre, Eylül ayından itibaren emeklilik yaşı her yıl 3 ay artırılacak. 2030 yılına gelindiğinde emekli olabilmek için 64 yaşına kadar çalışmak gerekecek.

Bu yeni sistem aynı zamanda özel programların da sonu olacak. Örneğin, elektrik ve gaz endüstrileri ve Fransa Bankası’nda işe yeni başlayanlar genel emeklilik planına dahil edilecek.

Borne yaptığı açıklamada, asgari emekli maaşının, tam bir kariyere sahip gelecekteki emekliler için net asgari ücretin yüzde 85’ine, yani bu yıldan itibaren ayda yaklaşık 1200 Euro’ya yükseltileceğini duyurdu. Bu düzenleme hâlihazırda emekli olanları da kapsayacak.

Başbakan, yeni yasanın erken çalışmaya başlayan hiç kimsenin 44 yıldan fazla çalışmak zorunda kalmayacağı şekilde uyarlanacağını söyledi. 16 yaşından önce çok erken çalışmaya başlayanlar için emeklilik yaşı 58, 16-18 yaşları arasında çalışmaya başlayanlar için 60 ve 20 yaşından önce profesyonel kariyerine başlayanlar için 62 olarak kalacak.

Hükümet ayrıca çalışma ve emeklilik arasındaki geçişe daha fazla esneklik kazandırmak istiyor. Bu nedenle aşamalı emeklilik planını çalışanlar için daha esnek hale getirilecek. Böylece, isteyenlerin emekli maaşlarının bir kısmını eriterek yasal emeklilik yaşından 2 yıl önce yarı zamanlı çalışmaya geçebilecek.

Amaç bütçe açığını tersine çevirmek

Fransa, Avrupa’da 60-64 yaş arası çalışan insanların oranının en düşük olduğu ülkelerden biri. Hükûmete göre, 2030 yılına kadar yaklaşık 20 milyar Euro açık vermesi beklenen mevcut emeklilik sisteminde reforma gitmek kaçınılmaz.

Başbakan Borne açıklamasında, sisteme katkıda bulunanların sayısının emeklilerin sayısına kıyasla azaldığını ve bunun siyasi bir argüman değil gerçeklik olduğunu söyledi.

Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire, emeklilik reformunun 2030 yılında emeklilik fonlarına 17,7 milyar Euro getireceği güvencesini verdi. Bruno Le Maire, yürütmenin eşlik eden önlemleri finanse etmek için 4,2 milyar Euroluk bir bütçeye sahip olacağını ve bunun yaklaşık 3,1 milyar Eurosunun yetersizlik veya maluliyet nedeniyle erken emekliliği finanse etmek için kullanılacağını belirtti. Zorlu çalışma ve uzun kariyerlerin daha iyi dikkate alınmasına yönelik tedbirler ve yeni emekliler için az emekli maaşlarının yeniden değerlenmesi 1,7 milyar Euroya mâl olacak.

Sendikalar 19 Ocak’ta eylem çağrısında bulunuyor

Fransızların ve sendikaların büyük ölçüde karşı çıktığı 2020 için planlanan yasa tasarısı, sağlık krizi nedeniyle ertelenmişti. IFOP’un yaptığı bir ankete göre, Fransız halkının üçte ikisinden fazlası (yüzde 68) yasal yaşın 64’e kadar ertelenmesine karşı.

Le Monde gazetesinin haberine göre, 8 büyük sendikanın liderleri 19 Ocak Perşembe günü grev ve gösteri çağrısında bulundu. Sendikalar, yasal emeklilik yaşında herhangi bir artışa karşı çıkıyor ve bunun esas olarak erken çalışmaya başlayan ve halihazırda emeklilik süreleri 62 olan en mütevazı kesimi etkileyeceğine inanıyor.