Seda TAŞKIN
ANKARA- CHP’nin uzun süredir merakla beklenen ekonomi alanına ilişkin vizyon belgesi, “İkinci Yüzyıla Çağrı” başlığıyla İstanbul’da düzenlenen bir tanıtım toplantısıyla 3 Aralık’ta kamuoyuyla paylaşıldı. Açıklanan vizyon belgesinde Türkiye ekonomisine dair çözüm önerileri ve tespitler yer aldı.
CHP’nin açıkladığı vizyon belgesini İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Ümit Özlale, Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Bakan Yardımcısı Rıdvan Turan, Gelecek Partisi Ekonomi Politikaları Başkanı Kerim Rota, Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA) Genel Başkan Yardımcısı İdris Şahin ve
Türkiye İşçi Partisi (TİP) Bilim Kurulu Ekonomi Politik Çalışma Grubu ile konuştuk.
İYİ PARTİ: BİZİM POLİTİKAMIZLA UYUMSUZ YANI YOK
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Ümit Özlale açıklanan vizyon belgesinin kendi politikalarıyla uyumsuz bir yanı olmadığını belirterek, CHP’nin ilkeler bütününü açıkladığını belirtti. “Hepimiz hukukun üstünlüğüne, yatırım ikliminin iyileştirilmesine, verimliliğin artmasına inanıyoruz” diyen Özlale, bu bakımdan belgenin kendi politikalarıyla bir tezatlık oluşturmadığını söyledi. Özlale şöyle devam etti:
“Bu fikirlerin bazıları Altılı Masa’nın hükümet programı hazırlamak için oluşturduğu ortak çalışma grubu toplantılarında da ortaya çıkan fikirlerdi. O bakımdan ben CHP’nin açıkladığı vizyon belgesiyle İYİ Parti’nin şu ana kadar açıkladığı programlar arasında önemli bir fark görmedim. CHP’nin vizyon belgesini izlerken üzerine düşünülmüş, iyi çalışılmış bir bütünlük gördüm. Vizyon belgesinde açıklananlar bizim daha önceden duymadığımız ya da diğer partiler tarafından çok da dillendirilmeyen konular değildi. O yüzden bizim için orada çok yeni, çok sürpriz bir şey yoktu.”
‘AKP’NİN İSTİKRAR PROGRAMINDAN BİRAZ DAHA FARKLI’
Özlale, açıklanan vizyon belgesinin AKP’nin ilk dönem programını anımsattığına ilişkin eleştirilere katılmadığını da şöyle ifade etti:
“AKP’nin ilk dönemindeki programı, kendisinden önce başlatılan IMF’nin istikrar programının bir devamıydı. İnsanlarda bu izlenimi uyandıran oradaki akademisyenler ve danışmanların biraz daha yurt dışı kökenli olmasıydı. Ben öyle olduğunu düşünmüyorum. CHP bir program açıklamadı bir ilkeler bütünü açıkladı aslında. Bu ilkeler bütününün AKP’nin iktidara geldiğindeki istikrar programından biraz daha farklı olduğunu düşünüyorum”
HDP: DENENMİŞ OLANI DENEME ISRARI
HDP’den ise eleştiri var. CHP’nin açıkladığı vizyon belgesinin yönetişim kavramı üzerine şekillenmiş ekonomik tahayyüllere sahip olduğunu söyledi. Dışarıdan gelecek sermaye ve iyi oluşturulmuş bir kadroyla sorunların çözüleceğinin öngörüldüğünü söyleyen Turan, kendi politikaları arasındaki farkı şöyle anlattı:
“Örneğin orada ilk etapta bir milyar dolar civarında bir paranın geleceği, bununla sermaye piyasalarının rahatlatılacağı ve ekonomik problemlerin en aza indirileceği söyleniyor. Esasen hem yönetişim kavramı hem de dışarıdan gelecek sıcak paraya bağlı olarak ekonominin neo-liberal politikalar ışığında idare edileceği planlanıyor. Size gelen parayla ekonomiyi bir süreliğine düzeltebilirsiniz, nitekim AKP de uluslararası piyasadan 600 milyar doların üstünde bir para çekti. Ancak burada iki hususa dikkat çekmek önemli: Birincisi, dünyada artık böyle bir kredi bolluğu yok. Kredi geliyor olsa bile Türkiye’deki makro ekonomik dengelerin dışarıdan gelecek parayla düzeleceğini düşünmüyorum. Toplumun en alt gelir grubuna ait kesimlere bir faydası yok. Gelir dağılımını ortadan kaldıracak politikalara ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Vizyon belgesi bence denenmiş olanı deneme ısrarında.
AKP’nin uyguladığı ekonomi politikayla Altılı Masa’nın önerdiği ekonomi politikalarının özünde birbirinden farklı olmadığını söyleyen Turan, CHP’nin vizyon belgesiyle açıkladığı ekonomi programının da buna dahil olduğunun altını çizdi. Turan, “Mesele çarkı çevirmek değil, o çarkın yerine başka bir şey ikame edebilmek. Eğitimden istihdama, kooperatif sisteminden yerinden yönetime ve bir ekonomik faktör olarak Kürt sorununun çözümü gibi meseleler ancak kolektif ve kamucu bir yaklaşımla çözülebilir” dedi.
GELECEK PARTİSİ: VİZYON BELGESİ POLİTİKALARIMIZLA UYUŞUYOR
CHP’nin açıkladığı vizyon belgesinin akademi, siyaset ve ekonomi buluşması olarak nitelendirilmesi gerektiğini söyleyen Gelecek Partisi Ekonomi Politikaları Başkanı Kerim Rota, daha önce CHP, İYİ Parti, DEVA ve Gelecek Partisi olarak hazırladıkları raporların kapsamlı bir tanıtımını yapmış olduklarını da belirtti. Rota, konuşmasına şöyle devam etti:
“Diğer iki partinin de vizyonunu ve görüşlerini biz ortak program içerisinde görme şansına zaten eriştik. Bundan sonra da Altılı Masa’nın gündeminde hem ekonomi hem de diğer konulardaki ortak çalışma grubunun hazırladığı programlar yer alacak. Önümüzdeki dönem liderlerin belirleyeceği takvimle beraber bu ortak programlar konuşulmaya başlanacak. CHP’nin açıkladığı vizyon belgesini bunun bir provası olarak değerlendirebiliriz. Bu konuda belgenin bizim politikalarımızla uyuştuğunu söyleyebilirim. Zaten ortak çalışma grubunda da tam bir iş birliğiyle, ortak programımız belli bir aşamaya geldi ve altı parti de açıkladığı programlarda halihazırda bir uyumsuzluk olmadığını da bu şekilde görmüş olduk.”
Açıklanan vizyon belgesinin AKP’nin ilk dönemindeki ekonomi programıyla benzerlik içerdiğine ilişkin eleştirilere de yanıt veren Rota, “AKP’nin ilk dönemi hem dünya konjonktürünün hem de dünyadaki siyasi dengelerin çok farklı olduğu bir dönemdi. 2002 ile 2010 yılları arasındaki dönemle pandemi sonrası dönemi birbiriyle karıştırmak bence doğru değil. Pandemi sonrasında dünyada hem ekonomiye bakış hem de siyasete bakış çok değişti. Nasıl farklı hastalıkların farklı reçeteleri olursa, dünyada da Türkiye’de de bu farklı hastalıklara farklı reçeteler gerekmekte” sözleriyle eleştirilerin değişen zaman dinamiklerini dışladığını ifade etti.
DEVA PARTİSİ: AÇIKLANAN VİZYON BELGESİ SON DERECE KIYMETLİ
Deva Partisi Genel Başkan Yardımcısı İdris Şahin açıklanan vizyon belgesini çok kıymetli bir çalışma olarak nitelendirdiklerini belirterek “Biz geçmiş dönemde beş ayrı eylem planı açıklamıştık. O eylem planlarımızın içeriğinde olan pek çok hususunun CHP’nin vizyon belgesinin içerisinde de olması bizleri mutlu etmiştir” dedi. Buradaki amacın ülkenin en önemli sorunu olan ekonomiye dair sorunların çözüme kavuşturulması olduğunu söyleyen Şahin, konuşmasına şöyle devam etti:
“Bu yönü itibariyle CHP’nin vizyon belgesinde de geleceğe dair son derece önemli açıklamalar mevcut. Her siyasi partinin, çalışmalarını toplumun önünde ifade etmesi ve toplum adına taahhütlerde bulunması gerektiğine inanıyoruz. Aslolan bu kesişen çalışmaların bir bütün olarak kamuoyuna taktim edilmesi. Benim, önümüzdeki süreç içerisinde bu çalışmaların da ortak bir biçimde eşgüdümlü olarak vatandaşa sunulabileceğine dair inancım tam.”
‘AKP’NİN İLK DÖNEM EKONOMİ POLİTİKALARINI SAHİPLENİRİZ’
Vizyon belgesinin AKP’nin ilk dönem programıyla benzerlik içerdiğine ilişkin eleştirilerle ilgili de Şahin şunları söyledi:
“AKP 20 yıldır iktidarda kalabildiyse ilk dönemdeki ekonomi politikalarının başarılı olduğunu söyleyebiliriz. Dolasıyla başarı nereden gelirse gelsin biz DEVA Partisi olarak onu sahipleniriz. Ülkenin yarınlarına dair eğer bir refah toplumu, zengin bir ülke yaratma gayemiz varsa 2002-2007 arasında 2007-2012 arasında AKP’nin ekonomide başarılı olduğuna dair toplumsal kabulün hala geçerli olduğunu söylemek gerekiyor. Dolasıyla buna yönelik olumlu bir örneğin alınıp bugüne uyarlanmasını son derece kıymetli görürüz; çünkü aklın yolu birdir. Sonuç itibariyle ekonomi, ancak politikaları akılla, bilimle ve rasyonalite ile uygun olarak şekillenirse sonuç alabilir”
TİP: HALKIN YARARINA YETERINCE AÇIK BIR TUTUM SERGİLEMIYOR
TİP Bilim Kurulu Ekonomi Politik Çalışma Grubu’nun ’e yaptığı açıklamada Altılı Masa’nın vizyon belgesinin, anayasa değişikliği teklifi sonrası çok sayıda aktöre yönelik mesaj niteliği taşıdığını belirtildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Öncelikle yerli ve uluslararası sermaye kesimlerine ve emek dünyasına neler söylediğine bakalım: İçerideki yerleşik sermaye gruplarına, CHP projesiyle kendilerinin talepleri arasında bir açı kalmadığını ilan ediyor; uluslararası sermayeye Türkiye’nin yapısal krizden çıkabileceğini ve kendilerinin yüksek getiri elde edebileceği bir çerçevenin mümkün olduğunu hatırlatıyor, muhalefetten sosyoekonomik bir çerçeve bekleyen geniş toplum kesimlerine bu hazırlığın tamamlanmak üzere olduğunu göstermeye çalışıyor.”
“TİP yaklaşımı açısından bakıldığında bu vizyon, ‘zenginden daha çok, yoksuldan daha az’ vergi alınacağını söylemiyor. Krizden ve sarayın ekonomi politikaları enkazından herkesin eşit etkilendiğini varsayıyor ki tablo hiç de böyle değil” denilen açıklamada, “Özetle CHP yerleşik ve sermaye gruplarının tercih ettiği bir krizden çıkış stratejisini eksiksiz uygulayabileceğini iddia ediyor” ifadelerine yer verildi.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
