Türkiye’nin ‘Yeşil Altını’ olarak bilinen Antep fıstığının hasat mevsiminde binlerce dönüm arazide fıstık toplaması sürerken, üreticiler artan maliyetlerden dolayı zor durumda.
İklim şartlarından dolayı bu yıl rekoltenin düşük olmasının yanısıra akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki büyük artış nedeniyle üreticiler hasatta umduğunu bulamadı. 40 dereceyi bulan sıcaklarda yaklaşık 10 saat çalışan tarım işçileri ise yevmiyeleriyle geçinemiyor.
Artan Maliyetler zor durumda bırakıyor
VOA Türkçe ’ye konuşan üreticiler, artan maliyetler altında ezildiklerini ve emeklerinin karşılığını alamadıklarını ifade etti. Ziraat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Abdulkadir Deniz de bir an önce fıstığa taban fiyat belirleyecek kooperatiflerin kurularak çiftçilerin emeklerinin korunması gerektiğine vurgu yaptı.
Fıstık üreticisi Cuma Yiğit, yetkililerin çiftçinin sesine kulak vermesi gerektiğine dikkat çekerek, “Üretici bu sene umduğunu bulamadı. Havaların çok sıcak olmasının yanısıra iklim değişikliğinin de etkisiyle yağışlar zamanında olmadı. Fıstıklarımız içini tam dolduramadı ve uçlarında da yanma meydana geldi. Bu durumun yanında fıstığın üreticisinin en büyük maliyetleri akaryakıt, ilaç ve gübre. Aynı zamanda budama, ilaçlama ve hasat vakti işçilik giderleri de üzerine ekleniyor. Geçtiğimiz yıl 70-80 liraya çalışan işçilere bu yıl 200-250 lira yevmiye veriyoruz. Daha önce bölgemizde Güneydoğu Birlik adında kooperatifimiz vardı. O birlik her yıl fıstık fiyatını belirler ve tüccarlar birliğin belirlediği fiyatın altında çiftçiden fıstık alamazdı. Bizim yetkililerden talebimiz tarım bakanlığının bizimle birlikte oturup maliyetini hesapladıktan sonra fıstığımıza bir taban fiyat belirlemesiydi. Çiftçilik zor ve zahmetli bir iş, çiftçi şu anda çok zor durumda ama bir yandan da üretmezse olmaz “ dedi.
“Bize verilen yevmiye ile hiçbir şey alamıyoruz’’
Aile bütçesine katkıda bulunmak için çalışmak zorunda olduğunu belirten Sibel Yiğit, “Sabah 7 gibi başlayan mesaimiz akşam saat 5 gibi bitiyor. Bu süre içerisinde fıstığı ağaçlarından topladıktan sonra yapraklarını seçeriz ve kasalara çuvallara doldurup traktöre yükleriz. Gün boyu çalıştıktan sonra emeğimizin karşılığında aldığımız 250 lira ile markete gittiğimizde maalesef hiç bir şey alamıyoruz. Çünkü çarşı pazarda her şey çok pahalı. Burada çalıştığımız bahçenin sahibine de bir şey diyemiyoruz, çünkü onların da masrafı çok fazla artmış durumda. Ama çocuklarım okuyor mecburen çalışmak zorundayım’’ diye konuştu.
Okul masraflarını çıkarmak için her yıl fıstık bahçesinde çalıştığını belirten üniversite öğrencisi Muhammet Furkan Çelik, “Ben bu sene üniversite öğrencisiyim. Şu anda burada okul masraflarımı karşılamak için fıstık bahçesinde çalışıyorum. Sabahtan akşama kadar burada çalışmamızın karşılığında 250 lira alıyoruz. Bu parayla maalesef hiç bir şey alamıyorum. Çünkü artık hayat çok pahalı. Çiftçilik maliyeti de çok fazla arttığı için çalıştığımız iş sahiplerine de bir şey diyemiyoruz. Bu anlamda yetkililerden destek bekliyoruz’’ şeklinde konuştu.
“Her gün 3-5 tüccar kahvaltı masasında çiftçinin emeğine fiyat biçiyor“
Ziraat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Abdulkadir Deniz, fıstığa fiyat belirleyecek bir kooperatif ya da devlet kuruluşu olmadığı için çiftçinin emeğine tüccarların fiyat belirlediğini ifade etti.
Deniz, “Ne yazık ki girdi fiyatlarımız 4 kat artmasına rağmen fıstık fiyatlarımız ancak 1 buçuk kat artmış durumda. İşçilik fiyatlarına da yüzde 100 zam geldi. Ama işçi o parayla bir şey alamıyor. Geçen yıl 1 kilo boz fıstıkla 6 litre mazot alınırken bu yıl en fazla 2 litre mazot alabiliyoruz. Biz dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Türkiye’de de üreticinin desteklenmesini istiyoruz. Fıstığımıza yetkililer tarafından taban fiyat verilmesini istiyoruz. Son 2 yıldır sesimizi duyurmak için bağırıyoruz ama bizi hesaba alan yok. Daha önce var olan ve çiftçinin ürünlerini değerinde satın alan Güneydoğu Birlik gibi kooperatiflerin yeniden kurulması gerekiyor. Her gün 3-5 tüccar kahvaltıda çiftçinin malına fiyat belirliyorlar ve fıstığı onlar alıyorlar, onlar satıyorlar. Maalesef çiftçinin hiçbir dayanağı desteği yok“ ifadelerini kullandı.
