DİYARBAKIR – Avukatlara zorunlu müdafilik hizmeti karşılığı ödenen ücretlerle ilgili tarifeye ilişkin Türkiye Barolar Birliği ve Adalet Bakanlığı arasında görüşmeler sürerken, barolar eylem kararı aldı.
81 baro ortak açıklama yaparak, artış sağlanmaması halinde iş yavaşlatma ve bırakma eylemi yapacaklarını duyurdu.
Herhangi bir nedenle gözaltına alınan ve avukat talebi olan kişilere barolar tarafından avukat görevlendirmesi uygulaması 2005 yılında tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun (CMK) 150’nci maddesi ile hayata geçirildi.
Hukukta “CMK avukatlığı” olarak adlandırılan uygulamada, avukat baro tarafında görevlendirilirken ücreti Adalet Bakanlığı’nca ödeniyor. Ücret tarifesinin belirlenmesi için görüşmeler sürerken, barolar bakanlığa çağrı yaptı.
81 baro başkanının yaptığı ortak açıklamada, ücret tarifesinin avukatlar arasında eşitsizliğe yol açtığı savunuldu.
Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin baz alınmasını isteyen baro başkanlarını açıklamasında şu görüşlere yer verildi:
“Mevcut CMK Tarifesi’ne göre, en az üç yıl süren bir ceza davasında zorunlu müdafilik hizmeti veren avukata yalnızca 754 TL ödenmektedir. Söz konusu CMK Tarifesi’ndeki ücretler, Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin (AAÜT) on sekizde birine denk gelmekte, bu nedenle aynı işi yapan meslektaşlarımız arasında derin bir eşitsizlik ortaya çıkmaktadır. Barolar olarak, öteden beri talebimiz, CMK Tarifesi’nin AAÜT ile eşitlenmesi ve CMK ücretlerinden kesilen KDV’nin yüzde 1’e indirilmesidir.”
Baro başkanları ücretlerde artış sağlanana kadar eylem yapacaklarını duyurdu.
Yapılacak eylemler şöyle sıralandı:
– “13 Eylül 2022 Salı günü tüm illerimizde CMK görevlendirmelerinin yavaşlatılması,
-20 Eylül 2022 Salı günü tüm illerimizde CMK görevlendirmelerinin bir gün süreyle durdurulması, (şiddet ve istismar mağduru kadın ve çocuklar için gelen talepler hariç)
-27 Eylül 2022 Salı gününden itibaren tüm illerimizde CMK görevlendirmelerinin üç gün süreyle durdurulması (şiddet ve istismar mağduru kadın ve çocuklar için gelen talepler hariç)
-Hala bir sonuç alınamaması halinde, tüm illerimizde CMK görevlendirmelerinin süresiz olarak durdurulması konusundaki kararlılığımızı bir kez daha kamuoyuyla paylaşıyoruz.”
Baro başkanlarının CMK ücretlerinin eşitlenmesini istedikleri Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi bir süre önce yürürlüğe girdi.
Türkiye Barolar Birliği’nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde, çeşitli kalemlerde yüzde 70 ile yüzde 199 arasında olmak üzere, ortalama yüzde 110 oranında artış yapıldı.
“11 yıl takip ettiğim dosyadan 274 TL aldım”
VOA Türkçe, avukatların taleplerini baro başkanlarına sordu.
Batman Barosu Başkanı Erkan Şenses, takip ettiği bir dosyayı örnek verdi. Şenses, 11 yıl takip ettiği dosyadan sadece 274 TL para aldığını vurgulayarak, şunları söyledi:
“2011’den beri takip ettiğim bir Asliye Ceza dosyası vardı. Yargıtay bozma kararı vermişti. 2022’de yeniden yargılama yapıldı. Dava 11 yıl sürmüş ve 11 yıl sonra tekrar duruşmaya girdim. Sanığın geçen ay vefat ettiğini sistemden öğrendim. Mahkeme düşme kararı verdi ve 11 yıllık dosyadan aldığım ücret sadece 274 yıl. Yıllarca davayı takip ediyorsun, temyizinden sorumlusun, istinaftan sen sorumlusun. Şüpheli ve sanık haklarını savunuyorsun, adil yargılanması işkence görmemesi için ama aldığın ücret angarya yasağı kapsamındaki bir ücret. Bu ücretin meslek onuruna yaraşır bir seviyeye gelmesi lazım.”
“En azından asgari ücret kadar olmalı”
Şanlıurfa Barosu Başkanı Mehmet Velat İzol ise zaten düşük olan ücretlerin enflasyon karşısında eridiğini söyledi.
Avukatların verdiği hizmetin aynı, aldıkları ücretin farklı olduğuna dikkat çeken İzol, “En azından asgari ücret tarifesine getirilmesini istiyoruz. Avukatın vekaletle ve CMK’da sunduğu hizmet aynı. En azından asgari ücret seviyesine getirilmesini talep ediyoruz. Bu mümkün olmazsa bile geçen yılki ya da bir önceki asgari ücret seviyesine getirmesini talep ediyoruz” dedi.
Ücretlerin arttırılmamasının vatandaşı mağdur edeceğini savunan İzol, “CMK hizmeti zorunludur. Herhangi bir meslektaşımız girmese dahi, yasadan kaynaklı olarak baro başkanı görevlendirme yapıyor. Urfa’da bir günde 100 tane ifade alınıyorsa hem vatandaşın mağduriyetine hem gözaltı sürelerinin uzamasına sebep olacak ve bu sefer de vatandaş mağdur olacak” diye konuştu.
“CMK genç avukatlar için önemli”
Diyarbakır Barosu Başkanı Nahit Eren ise CMK hizmetinin mesleğe yeni başlayan avukatlar için önemine vurgu yaptı.
Bu hizmetin genç avukatlar için gelir kapısı olduğunu ifade eden Eren, “Zorunlu müdafilik aynı zamanda vatandaşın hak arama özgürlüğü, avukat desteği, avukatların soruşturma aşamasında olması açısından önemli. Ama maalesef bu alan Türkiye’de avukata bir angarya gibi gelmeye başladı. Türkiye Barolar Birliği ile Adalet Bakanlığı avukatlık asgari ücret tarifesi yayınladı. Adalet Bakanlığı orada Ağır Ceza için 17 bin lira ücreti öngörürken, CMK’da avukata 2 bin lira ödeme yapıyor. Bu hakkaniyetli değil. Bugünkü ekonomik koşullarda tam olarak asgari ücret kadar belki ödenemez ama ona yakın bir iyileştirme talebinde bulunduk” şeklinde konuştu.
CMK ücret tarifesi ocak 2023’ten itibaren geçerli olmak üzere Aralık ayında açıklanacak. Hayata geçtiği takdirde baroların eylem kararı, Türkiye tarihindeki ilk en kapsamlı avukat eylemi olacak.
