AİHM hukuksuzluğu tescilledi; AYM, Türkiye’yi dünyaya rezil ediyor

İLKER DOĞAN | HABER İNCELEME

Erdoğan rejimi yargısının ‘utanç’ verici kararları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden (AİHM) dönmeye devam ediyor. AİHM, dün açıkladığı 4 komite kararıyla 15 Temmuz sözde darbe girişimi devam ederken açığa alınıp, ardından hiç bir somut delil gösterilmeksizin ‘terör örgütü üyeliği’ iddiasıyla tutuklanan 230 yargı mensubunun daha ‘özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiğine’ hükmetti. Bugüne kadar 710 KHK’lı yargı mensubu AİHM tarafından ‘haklı’ bulundu. Türkiye milyonlarca Euro tazminat ödemeye mahkum edildi.

Hukukçulara göre söz konusu rezaletin tek sorumlusu siyasetin emrine giren mahkemeler değil. AYM görevini yapsa ve ‘hukuku’ uygulasa söz konusu dosyaların hiç biri AİHM’nin önüne gitmeyecek. Kısaca; Türkiye’nin dünyaya rezil olmasında AYM’nin de en az skandal kararlara imza atan mahkemeler kadar payı var.

15 Temmuz sonrası daha önce hazırlandığı ortaya çıkan fişleme listeleriyle bir anda binlerce yargı mensubu görevinden ihraç edilmişti. Yetmedi haklarında jet hızıyla soruşturma açıldı. Binlerce hakim ve savcı, evleri ‘terörist’ gibi basılarak gözaltına alındı, işkenceye maruz kaldı. Günlerce süren kötü muamelenin ardından çıkarıldıkları mahkemece yüzlercesi hiç bir somut delil gösterilmeksizin ‘terör örgütüne üyelik’ gibi ağır bir suçlamayla tutuklandı.

Haklarında somut delil yoktu. Bir terör örgütüne üye olduklarını gösteren hiç bir delil gösterilemedi. Tahliye talepleri de yine kopyala-yapıştır gerekçelerle reddedildi. Yargılamalar sonunda ‘terörden’ mahkum edilenler oldu.

TÜRKİYE MİLYONLARCA EURO TAZMİNAT ÖDEYECEK

Türkiye’deki iç hukuk yolları tükenince KHK’lı yargı mensupları AİHM’nin kapısını çaldı ve Türkiye aleyhine kararlar ardı ardına açıklanmaya başladı. AİHM, son olarak dün açıkladığı kararda 230 hakim ve savcının ‘özgürlük ve güvenlik haklarının ihlal edildiğine’ karar verdi. Türkiye’yi her bir yargı mensubuna 5 bin Euro manevi tazminat ödemeye mahkum etti.

AİHM’den 15 Temmuz yargılamalarına dair bir ‘ihlal’ kararı daha; Türkiye tazminat ödeyecek

AİHM’nin verdiği ilk ‘hak ihlali’ kararı bu değil. AİHM, bugüne kadar toplam 710 yargı mensubunun başvurusunda ‘ihlal’ kararı aldı. Böyle devam ederse önümüzdeki günlerde de Türkiye aleyhine yüzlerce ihlal kararı çıkmasına kesin gözüyle bakılıyor.

ÖNCE REJİM, SONRA HSK VE AYM SORUMLULUKTAN KAÇAMAZ

Peki bu durumun sorumlusu kim?

Türkiye’nin haksız, hukuksuz tutuklamalar nedeniyle bütün dünyaya rezil olmasının ana sorumlusu siyasi iktidar. Yargıyı ‘siyasetin köpeği’ haline getiren Erdoğan rejimi, ülkede ne hukuk bıraktı ne anayasa. Mahkemelerin ‘bağımsız’ olarak ve rejimin hilafına karar verme imkan ve ihtimali yok. Hukukçulara göre en önemli sorumlulardan biri de HSK ve Anayasa Mahkemesi.

AİHM’NİN SON KARARINA İLİŞKİN HUKUKÇULARIN GÖRÜŞLERİ ŞÖYLE:

BYLOCK KULLANIMININ SUÇ OLMADIĞI KESİNLEŞMİŞTİR

İnsan hakları hukukçusu Dr. Gökhan Güneş:

AİHM, Turan ve Diğerleri kararı ile uyumlu şekilde bugün 4 başvuruda toplam 230 hakim ve savcının daha haksız şekilde tutuklandığına karar vermiş ve Ulusoy başvurusunda karar sistematiği açısından farklı bir yol izlemiştir. Zira kararın sonuna “ilk tutuklama aşamasında dayanılan delil” adıyla yeni bir bölüm eklenmiş ve her bir başvurucunun tutuklanmasına esas alınan deliller bu bölüme yazılmıştır. Bu deliller “HSYK kararı” ve “ByLock mesajlaşma uygulamasıdır.”
Bu husus, BM Haksız Tutuklamalar Çalışma Grubunun “ByLock kullanma yargılama nedeni dahi yapılamaz” diyerek verdiği ve bu konudaki hukuksuzluğu daha güçlü tespit ettiği aşağıdaki kararıyla birlikte değerlendirildiğinde şu rahatlıkla söylenebilir; yapılan tutuklamalar haksızdır ve ByLock tutuklama için yeterli bir delil değildir!”
Bu durum, ByLock’un hukuka aykırı delil olduğunun hem BM Çalışma Grubu hem de AİHM gibi iki önemli yargısal kuruluş tarafından hukuken tespit edildiği anlamına gelmektedir.
ByLock’un yargılama aşamasında hüküm verilirken de ana suçlayıcı delil kabul edildiği dikkate alındığında, AİHM’in Ocak ayında duruşması yapılacak Yalçınkaya başvurusunda bu defa da ByLock’un örgüt üyeliği için yeterli delil olmadığının tespitini yapması kuvvetle muhtemeldir.

SAİM NERGİZ: GECİKMEDEN AİHM’NİN KARARLARINA UYUN

KHK’lı hakim Saim Nergiz: “710 İhlal! Düşününüz; bugüne kadar hakim ve savcılarla ilgili koruma tedbiri (tutuklama) nedeniyle yapılan tüm başvurular ihlalle sonuçlanmış. Tek bir tanesinde bile ihlal yok denmemiş. Daha bitmedi; 710 İhlalin tamamında da AYM ihlal yok demiş. Soru şu: Böyle bir karar veren yargı değil de herhangi bir işletme olsa ve siz de ondan hizmet alsanız bir daha kapısını çalar mısınız? Böyle bir yargıya güvenilir misiniz? Böyle bir yargının, Mahkumiyetine güvenilir misiniz? Gecikmeden BM ve AİHM kararlarına uyunuz.”

NEVRA KADIGİL: BYLOCK’U DELİL KABUL EDENLER SUÇ İŞLİYOR

İnsan Hakları Hukukçusu Nevra Kadıgil:

“2016 sonrası yapılan hâkim ve savcı tutuklamalarının hukuksuz olduğu AİHM’in farklı kararları ile istikrarlı hale geldi. Hakim ve savcılarda olduğu gibi 2016 sonrası yapılan tüm ‘tutuklamalar’ ve ‘yargılamalar’ hukuksuzdur. AİHM ve BM İnsan Hakları Konseyi kararları bunu gösteriyor. ‘Evrensel hukuk kriterlerine’ göre masumiyetleri açık olan KHK mağdurları hakkında, ‘siyasilerce’ rejim yargısı kararları esas alınarak çalışma yapılması ve vaatte bulunulması vicdana sığmaz. Siyasilerin bu vaatleri ile hukuk devleti inşası iddiası birbiriyle örtüşmüyor. Bylock’u irtibat, iltisak ya da üyelik için suç delili kabul ederek karar veren yargıçlar insanlığa karşı suç işliyorlar. Üstelik delilli, ispatlı, imzalı bir suç.”

ADALET İÇİN DAHA KAÇ ULUSLARARASI KARAR GEREKİYOR?

Avukat Levent Mazılıgüney: “Tutuklama için makul şüphe oluşturmayan ByLock kullanım iddiası mahkumiyet hükmüne dayanak olacak kesinlikte bir delil de olamaz. Doğru kararlar verilmesi için daha kaç uluslararası merci kararı gerekiyor?”

Avukat Fatih Alkan: “Memleketi daha fazla tazminat yükü altında bırakıp uluslararası camiada rezil etmeden bu yoldan dönün! Tutukluluk başvuruları sadece bir başlangıç, asıl problem yaratacak başvurular esastan incelenecek olanlar. Geç olmadan yeniden yargılama mekanizması tesis edilmesi gerekiyor.”

Avukat Osman Zerey: “AİHM, İhraç Yargı Mensuplarının Haksız Tutuklandığına ve tutuklamaya dayanak teşkil eden ByLock delili tutuklama için yeterli bir delil olmadığına karar verdi. Ve Türkiye aleyhine tazminata hükmetti. AİHM ve BM kararları ile ByLock kullanmanın suç olmadığı kesinleşmiştir.”