Merkez Bankası çok fena bozdu, öyle böyle değil yani; inanılmaz bozdu!

YUSUF DERELİ | HABER İNCELEME

Oyuncu Feyyaz Yiğit’in ‘Lost’ skecini izlemeyen yoktur sanırım. Bir zamanların efsane dizisi ‘Lost’un nasıl boz(ul)duğunu sadece 3-5 kelime ile veciz bir şekilde anlatıyordu. “Lost’un sonu nasıldı ya?” sorusu üzerine şöyle diyor Feyyaz Yiğit: “Lost çok bozdu, bayağı bozdu. İnanılmaz bozdu yani. Öyle böyle değil. O kadar bozdu ki önünü alamadık yani öyle bozdu. Çok fazla bozdu. Öyle kötü bozdu yani. Bozdu, bozdu, bozdu; bir yerden sonra bozmaz diye bekledik daha da bozdu… ‘Daha nasıl bozulur ya’ dedim. ‘Bir yerde duracak bunun bozulması’ diye bekledim ama gene bozdu.”

Merkez Bankası’nın bugün açıkladığı politika faizi kararı sonrası işte bu skeç geldi gözümün önüne. Her defasında ‘Daha kötüsü olmaz’ diyorsun ancak MB, her defasında ‘daha da kötüsünü’ yapabiliyor… Akıl alır gibi değil!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, sürpriz bir faiz indirimine gitti. Politika faizi 100 baz puanlık bir azalışla yüzde 14’ten yüzde 13’e çekildi. MB, bundan önceki 7 toplantıda üst üste ‘pas’ geçmişti. Karar metninde küresel ‘resesyon’ riskine dikkat çekiliyor. 100 baz puanlık indirimin gerekçesi ise “Küresel büyümeye yönelik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde sanayi üretiminde yakalanan ivmenin ve istihdamdaki artış trendinin sürdürülmesi açısından finansal koşulların destekleyici olması önem arz etmektedir.” ifadeleriyle açıklanıyor.

FAİZ NEDEN İNDİRİLDİ?

MB’nın kararı piyasalar için sürpriz oldu. Zira genel beklenti 8. kez pas geçeceği yönündeydi. Ancak küresel emtia fiyatlarının bir miktar gerilemesi, CDS risk priminde yaşanan düşüş ve özellikle kanyağı belli olmayan para girişleri nedeniyle MB’nın brüt rezervinde yaşanan artış nedeniyle ‘küçük bir ihtimal’ de olsa faiz indirimi de dillendiriliyordu. MB, işte o ‘küçük’ ihtimali gerçeğe dönüştürerek, bütün dünya merkez bankalarının artırdığı bir dönemde yine faiz indirdi. MB’nın faiz indirim kararı sonrası dolar kuru 17,96 seviyelerinden 18,13’lere tırmandı.

14 OLSA NE OLUR, 13 OLSA NE OLUR?

İktisatçı ve ekonomistlerin görüşlerine geçmeden önce bir noktaya dikkat çekmekte fayda var. Politika faizinin yüzde 14 olması ile yüzde 13 olması arasında pratikte hiç bir fark yok. Söz konusu faiz indirimi, Erdoğan rejiminin ‘niyetini’ göstermesi açısından önemli. Rejim, söz konusu ‘indirim’ kararıyla piyasalara, “Benden makul ve mantıklı, rasyonel bir para politikası beklemeyin.” mesajı veriyor. Haklı…

ENFLASYON DAHA DA ARTACAK; BİLE BİLE LADES!

Politika faizi indirim kararı sonrası dolar/TL kuru 18 lira 10 kuruşu aştı. Basit bir ifadeyle bu yeni bir enflasyon dalgası demek. İroniye bakar mısınız; kuruluş amacı fiyat istikrarını sağlamak olan MB, aldığı hiç bir rasyonalliği olmayan kararlarla enflasyonu tetikliyor… Tam komedi!

TL’nin değer kaybı önümüzdeki günlerde daha da artacak gibi duruyor. Halk daha da yoksullaşacak.

Karar vericiler, ‘indirim’ sonrası doların yükseleceğini, TL’nin değer kaybedeceğini bilmiyor olabilir mi?

Hayır, olamaz…

‘Büyüme’ takıntısı nedeniyle bilerek ve isteyerek faizleri indirerek, halkın daha da yoksullaşması pahasına piyasaya meydan okuyorlar. Erdoğan, ‘Nasıl olursan olsun, yeter ki büyüyelim’ diyor. Önemli olan halkın refah düzeyinin artması değil; Erdoğan’ın meydanlarda ‘yüzde bilmem kaç büyüdük’ diyebilmesi…

İKTİSATÇILAR TEPKİLİ: DEVAMINI DA BEKLİYORUZ!

Merkez Bankası’nın kararına tepkiler de ardı ardına geldi. İşte onlardan bazıları:

MB eski başkanlarından Durmuş Yılmaz: “MB var olan derin yoksulluğu daha da derinleştirmek için teammüden bir adım attı bugün.”

İyi Parti Milletvekili İsmail Koncuk: “Merkez Bankası, faiz oranını %13’e düşürünce, dolar 18 TL’yi aştı. İktidarın beceriksiz ekonomi yönetiminin tüm bedelini halk ödemese, ne haliniz varsa görün, diyeceğiz, ama sonuçta tüm yük halkın omuzlarına yükleniyor. AKP İktidarı ise, hayal aleminde yaşamaya devam ediyor.”

İktisatçı Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu: “Kimse iktisadi bir yorum yapmamızı beklemesin! Sadece iç politika malzemesi olarak,” dünyaya meydan okuyan delikanlı lider” diye sunulmaya elverişli bir durum çıktı o kadar…”

100 PUAN AZ OLDU, 300 OLMALIYDI!

Prof. Dr. Fatih Özatay: “PPK politika faizini 100 baz puan indirdi. Tweet atmak için bir yanlışlık mı var diye bekledim. Yokmuş. Kim tutar seni ey PPK. Gerisini de bekliyoruz. Şurada yüzde 0’a ne kaldı ki?”

Ekonomist Murat Sağman: “Merkez Bankası hiçbir iktisat teorilerinde olmayan adımlarına davam ediyor. Enflasyon yüzde 80’lere gelmişken tüm dünya faiz artırırken yine faiz indirdi. Politika faizi yine siyasi bir kararla yüzde 14’den yüzde 13’e indi. Kur 18,11 oldu. Bu yeni bir enflasyon demek.”

İktisatçı Mahfi Eğilmez: “Merkez Bankamızı kutluyorum. Dosta düşmana para politikasının nasıl yönetileceğini gösteriyor. Yalnız 100 puan az oldu, 300 olmalıydı!”

Ekonomist İris Cibre: “Bunu test için mi yapıyorlar, bilinçli mi yapıyorlar bilmiyorum fakat halkı göz göre göre sefalete sürüklüyorlar. Göz göre göre!!!”

Ekonomi yazarı Uğur Gürses: “Kör gözüm parmağına…halkı yoksullaştıracak kararları sonuçlarını bilerek alanlar suç işliyor.”