Deli bal tuzağı!

YORUM | M. NEDİM HAZAR

Deli bal denilen balı yedirdikleri ayıyı gördünüz mü?

En iyisi haberi beraber okuyalım:

Sahip olduğu özellikler nedeniyle bir dönem Sherlock Holmes filmine de konu olan “deli bal” bu kez ayı Balkız ile gündemde…

Bakanlık işin gırgırında!

Birkaç gün önce Düzce’de bal kovanlarına dadanan bir ayı fazla bal yediği için kendinden geçmişti. Türkiye gündemine oturan Balkız’a acı bal zehirlenmesi ve arı sokması teşhisi konmuştu. Kısa sürede şoktan çıkan ayının durumu iyi. Balkız adı verilen ayının ünü ise hızla yayıldı, dünyanın öne gelen basın kuruluşlarına da haber oldu. Hem Balkız’ın durumu hem deli bal konusu geniş şekilde işlendi. Newsweek haberinde hem deli balın kökenine hem de tarihte yaşanan olaylara da atıf yaptı.

Ha Pompei, ha Turkey!

Newsweek’in hatırlattığı tarihsel olay gerçekten çok ilginç.

Deli balın kökeni Türkiye’nin Karadeniz bölgesi veya Nepal’e kadar uzanıyor ve kullanımı yüzyıllar öncesine dayandırıyor Newsweek. “Deli bal bugün hala Nepal, Çin, Filipinler, Endonezya, Japonya, Avusturya, Almanya ve Brezilya dahil olmak üzere dünyanın bazı bölgelerinde tüketilmektedir. Ancak bal en çok Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde bulunur” diyor ve delin balın uzun süredir çeşitli sağlık sorunlarını tedavi etmek için bir halk ilacı olarak kullanıldığını belirtiyor.

Gerçekten de deli bal uzun yıllardır genellikle halk arasında şifa için halk ilacı olarak kullanıldı. Aynı zamanda bazı araştırmalar antioksidan, antienflamatuar, ağrı kesici ve antimikrobiyal özelliklere sahip olduğunu gösteriyor.

Deli bal diğer ballardan farklı. Bu nedenle tüketirken oldukça dikkatli olunması, bir uzmana danışılması gerekiyor. Dergi bunu da yapmış elbette.

Bal uzmanı Vaughn Bryant

Newsweek’e konuşan Texas A&M Üniversitesi antropologu ve bal uzmanı Vaughn Bryant’a göre, deli balı küçük miktarlarda tüketmek baş dönmesi hatta halüsinasyonlar üretebilir. Bununla birlikte, maddenin çok fazla tüketilmesi çeşitli olumsuz etkilere sahip olabilir.

Bryant fazla tüketimin kalp rahatsızlıkları ve solunum sorunlarının yanı sıra baş dönmesi, bulanık görme, çift görme, mide bulantısı, kusma, baş dönmesi, baş ağrısı, terleme veya aşırı terleme, bilinç bozukluğu, kasılmalar gibi semptomlara yol açabileceğini belirtiyor.

İşin sırrı halüsinasyonda!

Balı tüketenler olmadık haller görüyorlar ya da kendilerine yapılan telkine içtenlikle inanıyorlar.

Tıpkı Türk halkı gibi…

Oraya da geleceğim elbette.

Şu Pompei hikayesine bir bakalım önce.

Tarihte eski Atina askeri komutanı ve tarihçi Ksenophon, MÖ 401’de deli bal zehirlenmesini bildirmiş. Ayrıca Pontus Krallığı’nın hükümdarı Kral IV. Mithradates tarafından deli balın MÖ 67’de Büyük Pompei’in Roma ordusuna karşı bir silah olarak kullanıldığı bildiriliyor.

İlginç değil mi?

Bal tuzağını biliyorduk ama böylesini değil!

Bryant anlatıyor:

“Deli bal ile ilgili en eski raporlardan biri, Sokrates’in öğrencisi ve Yunan tarihçi ve olan Atinalı Ksenophon’dan geliyor. Ksenophon, Anabasis adlı vakayinamesinde MÖ 401’de yönettiği bir Yunan ordusunun Persleri yendikten sonra Yunanistan’a döndüğünü yazmıştır. Trabzon yakınlarında bazı arı kovanlarından çalınan yerel ballarla ziyafet çekmeye karar verdiler. Saatler sonra birlikler kusmaya başladı, ishal oldu, yönünü şaşırdı ve artık ayakta duramaz hale geldi; ertesi gün etkileri gitti ve Yunanistan’a devam ettiler.

“MÖ 67’de Romalı askerler o kadar şanslı değil tabii. Büyük Pompei ve Roma ordusu, Karadeniz boyunca Pontus Kralı Mithridates ve Pers ordusunu kovalamış. Bryant, “Persler yerel bal dolu kaplar topladılar ve onları Roma birliklerinin bulması için bıraktılar. Balı yediler, kafaları karıştı ve savaşamadılar. Pers ordusu geri döndü ve 1.000’den fazla Roma askerini çok az kayıpla öldürdü.”

Aslında sanırım Newsweek’e bu bakış açısını ilham veren başka bir medya organı The Guardian’ın birkaç yıl önceki haberi.

Şöyle yazmıştı The Guardian:

“Büyük Pompei (Gnaeus Pempeius Magnus) çağdaşlarında hayranlık ve korku yaratan bir liderdi fakat şu an Trabzon’un bulunduğu bölgede bir deli bal macerası yüzünden neredeyse erkenden tarihin karanlıklarına gömüldü. Romalı General Pompei, MÖ97’de, Pontus ordusu karşısında ilerleyişini sürdürürken, Kral 6. Mithridates askeri bir deha sergileyerek, ilerleyen Roma ordusunun yoluna çanaklar dolusu deli bal konulmasını emretti. Bu baldan yiyen Pompei’nin üç müfreze askeri hayaller görüp kendinden geçince, geri dönen Pontus askerleri tarafından katledildiler.”

Olayın bugünkü Türkiye sınırları içerisinde yaşandığını fark ettiniz değil mi?

Tabi bu tarihsel olay filmlere de konu oldu. Örneğin 2009’de çekilen Sherlock Holmes filminde de geçmişti. Filmde idam edilen Lord Blackwood’un daha sonra canlanması üzerine Sherlock Holmes ve yardımcısı Doktor Watson, olayın gizemini araştırmıştı.

Sherlock Holmes, yaptığı araştırma sonrası idam edilmeden önce Blackwood’un deli bal yemesinin ardından nabzı bir süreliğine durunca öldü sanıldığını belirlemişti. Sherlock Holmes, olayın sırrını, “Deli bal, Türkiye’de Karadeniz Bölgesi’nde yetişir, uyutur ve nabzı düşürür,” demişti.

Tam olarak sahneyi hatırlayalım:

Mary Morstan: [Gladstone’un öldürüldüğünü zannederek] Gladstone’un nesi var?

Sherlock Holmes: Deli bal hastalığı. Oh, tam da az önce tarif ettiğim etkiyi gösteriyor. Rhododendron ponticum’un nektarından arıtılmış bir toksin var. Görünüşe göre ölümcül bir felce neden olma yeteneği nedeniyle Türkiye’nin Karadeniz sınırındaki bölgesinde oldukça kötü bir üne sahip. Sizinki gibi inatçı ve iyi eğitimli bir tıp aklını bile aldatmaya yetecek kadar…

Gelelim günümüze. Siyasal İslamcı iktidarın halka yedirdiği deli baldan mıdır nedir toplumun sürekli bir halüsinasyon görme durumunda olduğunu rahatlıkla söyleyebilir ve bu konuda yüzlerce, binlerce örnek sıralayabiliriz.

Sadece ikisini aktaracağım. Bir de Yeliz var ama o mazur fikir konusunda!

Bir amca, kendisine mikrofon uzatılıyor ve, “Zamları CHP yapıyor” diyor. AKP ve Erdoğan bu konuda masum. Öyle inanıyor.

Buyurun izleyin.

Amca deli bal yedirilerek bu duruma getirilmiş olabilir, başka izahı yok.

Bir de teyze var, bakalım:

Soru: “Ülke düzelir mi?”

“Düzelir. Cumhurbaşkanımız düzeltecek”

“Bu duruma getiren kim?” sorusuna ise kadın, “O değil, CHP, İmamoğlu. Yemin ederim İmamoğlu. Yemin ediyorum onu düşürmek için her yolu denediler düşüremediler. Zam yapıyor, insanlar bıksın, birbirine düşsün diye,” cevabını verdi.

Videosu ise şurada…

İyi halüsinasyonlar Türkiye!