Ödemeler dengesi krizin habercisi: Türkiye’de döviz kıtlığı ihtimali yüksek

CHP Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı Erdoğan Toprak, yaptığı yazılı açıklamada; mayıs ayı ödemeler dengesiyle sonbaharda “döviz kıtlığı” ihtimalinin yükseldiğini belirtti.

Toprak’ın yaptığı açıklamadaki değerlendirmeleri şöyle:

“650 bine varan üyesi ve ekonomiye katkısıyla Avrupa’nın ve dünyanın en büyük, en köklü ticaret odaları arasında yer alan İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı, yaklaşan kış için iktidara enerji darboğazı ve doğal gaz krizi uyarısında bulundu. İş insanlarının doğal gazın bulunup bulunamayacağı, bulunsa da parasının ödenip ödenemeyeceği endişesi yaşadıklarını ifade etti.

Merkez Bankası’nın bayram öncesi açıkladığı mayıs ayı ödemeler dengesi cari açık rakamları, bu endişenin haklılığını teyit ediyor. Beş ayda 28 milyar doları aşan, 12 ayda 30 milyar dolara yaklaşan cari açık, sonbaharda ciddi bir döviz kıtlığının, ödemeler dengesi krizinin habercisi. Oysa iktidarın açıkladığı 2022 yılı cari açık hedefi 18 milyar dolardı ve bu hedef beşinci ayda 10 milyar dolar aşıldı. Yılsonunda 50 milyar doları aşacağını bugünden öngörebiliriz.

Döviz kurlarına müdahale için ülkenin rezervlerini tüketen iktidar ve basiretsiz ekonomi yönetimi, cari açığın finansmanında yaşanan darboğazı kara parayla, kaynağı belirsiz, kayıt dışı servetleri aklayarak aşma çabasında. Beş ayda 13,3 milyar dolara yükselen net hata-noksan kalemindeki kaynağı belirsiz döviz girişleriyle cari açığın düşük gösterildiği anlaşılıyor. Halktan sabır talep eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, diğer yandan AK Parti vekillerine verdirdiği önergeyle bir kez daha; kara paracılara, yasa dışı-kaynağı belirsiz servet sahiplerine, Mart 2023’e kadar dövizlerini, altınlarını, taşınmazlarını, dışarıda tuttukları servetlerini aklama olanağı getirdi. 20 yılda altı kez çıkartılan, Cumhurbaşkanı kararıyla defalarca 6’şar ay uzatılan kara para aklama yasalarına ‘barış’ adı verilmesi ise başlı başına bir çelişki ve utançtır.

GÜVENİN SIFIRLANDIĞININ KANITI

İhracatçı ve turizmcinin dövizinin yüzde 40’ına el koyan, sanayiciye ucuz reeskont kredisi için döviz varlığının yüzde 30’unu döviz bozdurma ve bir ay döviz almama şartı getiren, döviz varlığı bulunan şirketlerin bankadan ticari kredi almasını yasaklayan Cumhurbaşkanı’nın bayram mesajında uygulanan ekonomi modeline destek istemesi halkla, iş dünyasıyla, ihracatçı ve sanayiciyle alay etmektir.

Yabancı yatırımcıların portföylerini satıp ülkeden çıkarttığı dövizin beş ayda 9,8 milyar dolara ulaşması, bunun sadece 4,3 milyar dolarının mayısta kaçması, Cumhurbaşkanının destek çağrısının aksine, uygulanan ekonomi modelini kimsenin ciddiye almadığının, güvenin sıfırlandığının kanıtıdır.

Ülkenin rezervleri peşkeş çekerek tüketen iktidar, yabancı yatırımcıyı ürkütüp kaçırınca, içeride halkın, ihracatçının, sanayicinin dövizine göz dikti. Peş peşe aldıkları kararlarla içeride önüne gelenin dövizine el koyma peşinde koşmaktan da umduğunu bulamayınca, bu kez kara para ve yasa dışı servet sahiplerine teslim oldular. Beş ayda 13 milyar doları aşan kaynağı belirsiz döviz girişlerine ve alelacele çıkarttıkları yasayla süresini dokuz ay uzattıkları aklanacak kara paraların Türkiye’ye getirilmesine bel bağladılar.”