Dünya kavruluyor!

YORUM | M. NEDİM HAZAR

İnsanoğlunun yaşadığı dünyanın ayarlarıyla oynaması neticesinde eşiğinde bulunduğumuz felaketin tam olarak farkında olmadığı kesin.

Önceki gün önemli bir rapor yayınlandı. Avrupa Kuraklık Gözlemevi yayınladığı 2022 Temmuz Raporu’nda Avrupa coğrafyasının yarıdan fazlasının kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtildi.

Rapor çok karamsar bir yakın gelecek öngörürken şöyle diyor: “Avrupa’nın büyük bölümündeki kuraklık ve erken sıcak hava dalgaları kritik eşiğe gelmiş durumda. Avrupa çok yakında ciddi su sorunları ve tarım sıkıntısına maruz kalabilir.” Yağışın azalmasının iklimi değiştirme boyutuna geldiği vurgulanan raporda, özellikle İtalya’nın ovaları, güney, orta ve batı Fransa, orta Almanya, doğu Macaristan, Portekiz ve kuzey İspanya için tehlike çanlarının çalmaya başladığı vurgulanıyor.

Öte yandan kuraklık sadece Avrupa’yı değil tüm dünyayı tehdit ediyor.

UNCCD (Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi) Genel Sekreteri Ibrahim Thiaw 17 Haziran Dünya Kuraklık Günün’nde (evet böyle bir gün var!) şöyle demişti: “Son kuraklıklar dünya için tehlikeli bir geleceğe işaret ediyor. Gıda ve su kıtlığının yanı sıra şiddetli kuraklığın neden olduğu orman yangınları son yıllarda yoğunlaştı.”

Uzmanlar yakın ve büyük tehlikenin çerçevesini şöyle çiziyor: “Kuraklık, geniş çaplı mahsul kıtlığı, orman yangınları ve su stresi gibi etkilerden kaynaklanan can kaybı açısından en yıkıcı doğal afetlerden biri. Arazi bozulumu ve iklim değişikliği ile şiddetlenen kuraklıkların sıklığı ve şiddeti 2000 yılından bu yana yüzde 29 artarak her yıl 55 milyon insanı etkiliyor. 2050 yılına kadar, kuraklıklar dünya nüfusunun tahmini dörtte üçünü etkileyebilir. Bu küresel ve acil bir sorun.”

Nevada ve Arizona eyaletlerini birbirinden ayıran Mead Gölü kuraklık sebebiyle adeta çekildi. Kıyı şeridinde çamura saplanmış kıç tarafı önceden batık olan bir tekne havada dimdik duruyor. (AP)

Raporda çarpıcı rakamlar var.

Geçtiğimiz yüzyılda yaşanan büyük kuraklık olayları nedeniyle 10 milyondan fazla insan hayatını kaybetmişti.

Dünya çapında yüz milyar dolarlık ekonomik kayıp ve bu rakamlar her gün artıyor.

Şiddetli kuraklık, Afrika’yı diğer kıtalardan daha fazla etkiliyor ve ülkede 300’den fazla olay kaydedildi.

Son 100 yılda küresel toplamın yüzde 44’ünü oluşturuyordu.

Geçtiğimiz yüzyılda Avrupa’da 45 büyük kuraklık olayı meydana geldi ve milyonlarca insanı etkiledi ve 27,8 milyar ABD dolarından fazla ekonomik kayıp oldu. Bugün arazi alanının yıllık ortalama yüzde 15’i ve yüzde 17’si Avrupa Birliği içindeki nüfusun yüzde biri kuraklıktan etkilenmekte.

ABD’de, kuraklıktan kaynaklanan mahsul arızaları ve diğer ekonomik kayıplar birkaç yüz milyar ABD Doları olarak gerçekleşti.

1980’den bu yana yalnızca 249 milyar ABD Doları kayıp var.

ABD güncel kuraklık haritası.

Avrupa’nın birçok bölgesi, şiddetli orman yangınlarına neden olan ve binlerce insanın evlerinden tahliye edilmesiyle sonuçlanan aşırı sıcaklara teslim olmuş durumda. Güney Avrupa ülkeleri günlerdir aşırı sıcaklar ve orman yangınlarıyla mücadele ederken, özellikle bugün itibarıyla hava sıcaklıkları Belçika, Almanya, İngiltere gibi ülkeleri etkiliyor. 40 dereceye varan, hatta aşan sıcaklıkların tahmin edildiği bu ülkelerde çeşitli uyarılar yapılıyor.

İtfaiyeciler kontrolden çıkan yangınlarla mücadele ederken Fransa, İspanya, Portekiz, İrlanda ve İngiltere’de vatandaşlar serinlemek ve kendilerini ve mülklerini yangınlardan korumak için çeşitli önlemler almaya çalışıyor.

ÇİN

Şüphesiz iklim dengesizliği ve buna bağlı olarak kuraklığı felaket boyutunda yaşayan ülkelerin başında Çin geliyor. Çin bir yandan kuraklıkla boğuşurken diğer yandan dengesiz yağışların yol açtığı felaketlerle sarsılıyor.

Sel ve Kuraklık Afetini Önleme Dairesi Başkanı Yao Wenguang, “Temmuz-Ağustos ayları arasında Çin’de daha aşırı hava olaylarının olacağı ve bölgesel sel koşullarının ve kuraklık koşullarının normalden daha ağır olacağı tahmin ediliyor” diyor.

Çin’in güney ve doğu eyaletlerini kasıp kavuran, yüz binlerce kişinin tahliye edilmesine ve Pearl River havzasında onlarca yılın en yüksek yağışına yol açan selin ardından oluşan görüntü. (Reuters)

FRANSA

Gironde valiliğinden paylaşılan bilgilere göre, önceki gün bölgeden 16 bin kişinin daha çıkarılmasıyla, tahliye edilenlerin sayısı 36 bin 600’e çıktı. Yeni tahliyelerin söz konusu olduğu ifade ediliyor.

Fransa’nın güneybatısındaki La Teste-de-Buch’da yanan ormandan dumanlar yükselirken bir yanda da insanlar Moulleau plajında yüzmeye devam ediyor. (AFP)
Fransa’nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde 7 gün önce başlayan ve hala söndürülemeyen yangında şu ana kadar 14 bin 300 hektarlık yeşil alan yandı.

Aşırı sıcak ve kuvvetli rüzgar nedeniyle Gironde’daki yangınların kontrol altına alınmasında güçlük yaşanıyor.

Sıcaklığın 40 derecenin üstüne çıktığı bölgede 6 bin 500’ü La Teste-de-Buch, 12 bin 800’ü Landiras’ta olmak üzere toplamda 20 bin hektara yakın yeşil ve ormanlık alan kül oldu (AP)
Yangınlara 1,700 itfaiyecinin yanı sıra 6 Canadairs ve 3 Dash tipi yangın söndürme uçağıyla müdahale ediliyor. (AP)
Fransa’nın Bordeaux kentinin 50 km güneyinde, Belin-Béliet yakınlarında çıkan orman yangını nedeniyle kamyon ve araçlar güçlükle ilerliyor. (AP)
Gençler, sıcak hava nedeniyle başkent Paris’teki St Martin Kanalı’nda yüzmek için köprüden atlarken. (AP)

İspanya

İspanya, son günlerde aşırı sıcak hava ve ülke genelinde farklı noktalarda çıkan orman yangınlarıyla mücadele ediyor.

İspanya’nın kuzeybatısındaki Pumarejo de Tera’da çıkan orman yangınında alevler durdurulamıyor. (AP)
Ülke basınına göre, ülkede 13 Temmuz’dan bu yana devam eden yangınlarda yaklaşık 60 bin hektar alan yandı. (AP)

İspanyol itfaiyeciler, kuzeydeki yangınların dışında doğuda Barselona yakınlarındaki Pont de Vilomara’da, güneyde Mijas Tepeleri’nde ve batıdaki Monfragüe Ulusal Parkı’ndaki yangınlarla mücadele ediyor.

Bir yangın söndürme uçağı, İspanya’nın Katalonya bölgesindeki Castellgali bölgesinde çıkan orman yangınına müdahale ederken. (AP)

Aktif yangın haritasına göre, yangınların ülkenin kuzeybatısında yoğunlaştığı görülüyor.

İspanya’nın kuzeybatısındaki Ferreras de Abajo’da çıkan orman yangını sırasında bir itfaiyeci alevleri söndürmeye çalışırken. (AP)

İspanya’da yılbaşından bu yana 140 bin hektar alanın yangınlardan harap olduğu bildirildi.

İspanya’nın kuzeyindeki Zamora kenti yakınlarındaki Pumarejo köyü civarında çıkan yangın sonrası yanan ağacı soğutmaya çalışan bir köylü. (AFP)
İspanya’nın başkenti Madrid’de sıcak havadan korunmak için şemsiye ile sokağa çıkan bir kadın. (AP)

Ülkede, yangınlar nedeniyle son 15 yılın en kötü yazının yaşandığı ve halihazırda devam eden 30 yangından 20’sinin halen kontrol altına alınamadığı belirtildi.

İspanya’nın Barselona kentinde iki kişi halka açık bir fıskiyenin altında serinlerken. (AP)

PORTEKİZ

Avrupa’da orman yangınlarıyla mücadele eden bir diğer ülke Portekiz. İspanya ve Portekiz’de son haftalarda yaşanan aşırı sıcaklardan hayatını kaybedenlerin sayısının 1,000’i geçtiği ifade ediliyor.

Portekiz’in kuzeyindeki Amarante’s Bustelo köyü yakınlarında çıkan orman yangınına müdahale eden yangın söndürme helikopteri. (AFP)

İNGİLTERE

Son dönemde güneyden gelen sıcak hava dalgasının etkisiyle tarihinin en yüksek sıcaklıklarını yaşayan İngiltere’de termometreler 40 santigrat dereceyi gördü.

İngiltere’nin başkenti Londra’daki Buckingham Sarayı önünde nöbet tutan askerin aşırı sıcak nedeniyle terlediği görülüyor. (AP)

İngiltere Meteoroloji Kurumu (Met Office), ülkede tespit edilen sıcaklıkların 39.1 santigrat dereceye ulaştığını ve bunun ülke tarihinin en yüksek sıcaklığı olduğunu bildirdi.

Thames Nehrinin kıyısında yürüyen bir kadın güneşten korunmak için şemsiye tutarken. (AP)

İngiltere’de şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık, 2019’da bir rekor olan 38,7 santigrat derece olarak tespit edilmişti.

Seyahat, sağlık hizmetleri ve eğitimi olumsuz etkileyen aşırı sıcaklıklara yönelik “kırmızı” alarmın 19 Temmuz’a kadar süreceği bildirilmişti.

İngiltere’de rekor seviyedeki yüksek sıcaklıklar nedeniyle su seviyesi tehlikeli derecede azaldı. (AP)

ALMANYA

Güney Avrupa ülkeleri günlerdir aşırı sıcaklar ve orman yangınlarıyla mücadele ederken, özellikle bugün itibarıyla hava sıcaklıkları Belçika, Almanya, İngiltere gibi ülkeleri de etkiliyor.

Almanya’nın Frankfurt kentinde bir kadın iki kızın fotoğrafını çekiyor. Arkaplanda ise Eski Opera’nın önündeki çeşmeden su akıyor. (AP)
Almanya’nın Frankfurt kentinin kenar mahallelerindeki küçük bir yolda koşan bir vatandaş. (AP)
Avrupa Birliği Ortak Araştırma Merkezi, Avrupa topraklarının yüzde 44’ünün kuraklık tehdidiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundu. (DPA/AP)

İSVİÇRE

Termometrelerin 30 dereceyi gösterdiği İsviçre’nin Zürih kentinde, vatandaşlar serinlemek için Zürih Gölü’ne akın etti.

Fransa’nın doğusu ile İsviçre’nin batısı arasında doğal sınır oluşturan Doubs Nehri’nin bir parçası olan ancak kuruyan Brenet Gölü’nün kıyısında karaya oturan tekneler. (AP)

İTALYA

İtalya’da 70 yılın en kötü kuraklığını yaşayan Po Nehri’nin bir kolu olan Sangone Nehri’nin kurumuş yatağında yürüyen adam. (Reuters)
2 Temmuz 2022′de Roma’da çekilen bu fotoğraf, Vittorio Emanuele II köprüsünün yakınındaki Tiber nehrinin düşük su seviyesini gösteriyor ve bu kuraklık Roma İmparatoru Nero zamanında inşa edilmiş eski bir köprüyü ortaya çıkarıyor.