Gelire Endeksli Senet (GES) uygulaması nedir, ekonomistler bu uygulama için ne diyor?

Hazine ve Maliye Bakanlığı, vatandaşların tasarruflarını Türk lirası cinsi varlıklarda değerlendirebilmelerinin teşvik edilmesi ve yatırımcı tabanının genişletilmesi amacıyla, gelire endeksli devlet iç borçlanma senedi (GES) uygulamasının başlatılacağını ve talep toplama işlemlerinin 15 Haziran’dan itibaren gerçekleştirileceğini bildirdi.

Geçmiş yıllarda denenen bu uygulama ile gelire endeksli senetler, zarar etmeyen kamu kurumlarına endeksleniyor ve kuponla ana para ödemeleri belirleniyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığının açıklamasına göre GES’ler sadece gerçek kişilere sunulacak ve ülke genelindeki duyuru ve talep toplama işlemleri yoluyla ihraç edilecek.

Senede ilişkin talep toplama işlemleri ile senedin ihracı, kupon ve anapara ödemeleri Bakanlığın sitesinde yayınlanacak duyuruda belirtilecek bankalar aracılığı ile gerçekleştirilecek.

İhraç edilecek senetler üç ayda bir yatırımcısına kupon getirisi sağlayacak. Bakanlığı bu konudaki açıklaması şöyle:

“Kupon ödemelerinde asgari getiri garantisi olacaktır. Senedin kupon ödemesine esas teşkil edecek getiri oranı ve vade yapısı ihraç duyurusunda ilan edilecektir. Senedin yatırımcıya sağlayacağı nihai getiri oranı, ihraç aşamasında Bakanlığımız tarafından belirlenen getiri oranının, hasılat gerçekleşmeleri çerçevesinde hesaplanacak endeks değeri ile çarpılması yoluyla belirlenecektir.”

GES’ler neyin gelirine endeksli olacak?

Kur Korumalı Mevduat’ta oluduğu gibi bu uygulamanın amacı da vatandaşların yatırımlarını TL cinsi varlıklara yönlendirmek. 

Hazine’ye göre (GES) getirileri, gelir performansı güçlü olan ve bütçeye hasılat aktarımı yapan kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) gelirlerine endeksli olacak.

Yeni uygulamada, 3 ayda bir ödenecek kuponlar için uygulanacak asgari getiri garantisi sayesinde, vatandaşların gelir paylarındaki değişimlerden olumsuz etkilenmesinin önleneceği belirtiliyor.

Ayrıca bu KİT’lerden bütçeye aktarılan hasılat performansı beklenenin üzerinde geldiğinde, bunun yatırımcılara ilave getiri olarak aktarılacağı kaydediliyor. Ancak bu KİT’lerin hangileri olduğu açıklanmadı. Uygulamanın taban faizi, vadesi ve vade getirisi hakkında da bir açıklama yok.

Ekonomistler GES uygulaması için ne diyor?

Enflasyon yüzde 100 e giderken, hangi devlet gelirine endeksli tahvile güvenirsiniz ? Devletin hangi kurumu, enflasyona yakın gelir garanti eder ki?

Dağ fare doğurdu.

Yarın döviz tırmanır yine.

— Mustafa Sönmez (@mustfsnmz) June 9, 2022

Bir halk düşünün…

Devletinden korkuyor…

Acaba ters köşe yapılır mıyız diye…

Ne kadar acı bir durum…

— Şenol Babuşcu (@senolbabuscu) June 9, 2022

Bu bile gösteriyor ki kurların neden yükseldiği konusunda bir fikirleri yok!

Döviz talebi sadece gerçek kişilerden mi kaynaklanıyor?

Güya vatandaş döviz bozduracak, getirisinin ne olacağı bile duyurulmayan enstrümanı bekleyecek?

Hadi canım sende! https://t.co/pLGYHzQWjw

— Yalçın Karatepe (@ykaratepe) June 9, 2022

“Bu akşamı kurtaralım da.. bakarız bir” politikası.

Komik.

— Prof. Veysel Ulusoy (@ekonomikanaliz) June 9, 2022

Faize faiz dememek için yaptıklarımızı yazsak roman olur.

— Mahfi Eğilmez (@mahfiegilmez) June 9, 2022

Akşam üstü açıklama yapacağım de, bir beklenti yarat; dolar 17.20’nin üstünden 16.80’lere insin…

Kof bir açıklamadan sonra dolar yeniden 17.20’nin üstüne çıksın…

Kısa günün değil, birkaç saatin karı!

Acaba şu birkaç saatte o milyonları kimler götürdü?

— Alaattin Aktaş (@Alaattin_Aktas) June 9, 2022

Hersey yolunda ise neden ardı sıra tedbir çıkıyor. Neden gerekli detaylar yeterince yok. Neden bir anda bu kadar beklenti yaratıldı.

— Gizem Öztok Altınsaç (@GizemAltinsac) June 9, 2022

Önlem diye açıklananlar şunlar; neye endeksli olduğu bilineyen GES ihracı, tüketici kredilerinde vade ve kredi kartı asgari ödeme oranının düzenlenmesi, SPK’nın iraçlarda aldığı ücretlerde indirim yapılması.

Kendileri ciddiye alıyor mu bunları?

— Uğur Gürses (@ugurses) June 9, 2022

Artık şapkadan cin çıkamıyor!

Tek çözüm seçim, hem de hemen!

— İris Cibre (@iriscibre) June 9, 2022

Gelire endeksli derken hangi Gelir bu? açık değil. Üç ayda bir kupon getirisi verilmiş. Getiri garantisinden bahşediyor yani yine yük hazineye yıkılmış durumda.

Çıkmaz yolda çıkış aramaya çalışmak gibi https://t.co/a7XGGQh2oR

— Prof.Dr.Burak ARZOVA (@arzovaone) June 9, 2022

Ey akıl neredesin? https://t.co/WHkGsoj5oA

— Durmuş Yılmaz (@DurmusYillmaz) June 9, 2022

Getirisinin ne olacağı söylenmeyen bir finansal ürün neden gece yarısına doğru büyük bir beklenti yaratarak açıklanır? Piyasalar üzerinde nasıl bir etki yaratması beklenir?

— Selva Demiralp (@SelvaDemiralp) June 10, 2022

Faize dokunmayıp, etrafından dolaşmaya çalışarak

“Ekonomi bilimi/ülke deneyimleri ile dalga geçmeye devam” mesajı

Böyle, ne risk ne de döviz kuru düşer

Risk ve enflasyondaki patlamanın temel nedenini anlamak bu kadar zor mu?

Politika faizi komik düzeyde#gelireendekslisenet

— Fatih Özatay (@OzatayFatih) June 10, 2022

Hazine’nin açıkladığı doları baskılama önlemleri işe yarar mı? Hadi canım sende! Dolar/TL yine 17.25https://t.co/joZjM1WXBz

— Atilla Yesilada (@AtillaYesilada1) June 9, 2022