Atlantik Konseyi’nde kıdemli bir araştırmacı Kirsten Fontenrose ve Red Six Solutions’ın kurucu ortağı Andy Dreby, Türk yapımı Bayraktar İnsansız Hava Araçları’nın Ukrayna savaşına etkisini analiz etti. Yazarlar, Rusya’nın Doğu Ukrayna’da kazanımlarını konsolide ettikten sonra, Libya’da olduğu gibi Türk SİHA’larına karşı daha etkin önlem alacağını duyurdu ve Ukrayna’nın ihtiyacının İsrail yapımı SİHA’lar olduğunu savundu.
Rusya’nın Kiev ve çevresinde hem Ukrayna hem de Rus ordularını zorlayan kara işgali ve hava saldırılarına ek olarak, havada gerçekleşen başka bir savaş var; ölümcül olduğu kanıtlanan insansız bir savaş şekli.
Drone’lar hem istihbarat toplama hem de saldırılar için Ukrayna’da hem işgalcilerin hem de direnişin bir aracı haline geldi. İstiladan önce, Ukrayna’nın, orada düzenlenen Rus birliklerinin hazırlıkları ve hareketleri hakkında bilgi toplamak için elle fırlatılan keşif İHA’larını Belarus’a gönderdiği iddia ediliyor.
Bu, hiç bilgi olmamasından daha iyi olsa da, kullanışlılığı sınırlıydı çünkü keşif tek başına Rusya’nın planlarının nasıl geliştiğine dair bir anlayış sağlamak konusunda birlik hareketlerinin modellerini analiz edemedi.
İşgalden önce, Rus destekli ayrılıkçıların, dünyayı Ukrayna’nın saldırgan olduğuna inandırmayı amaçlayan “askeri aldatma” operasyonları yürütmek için insansız hava araçları kullandığı bildirildi. Rusya’nın, Ukrayna tarafından gerçekleştirildiğini iddia ettikleri insansız dörtlü helikopterler kullanarak birkaç drone saldırısı düzenlediği iddia ediliyor. Bu insansız hava araçları, Rusya’nın Ukrayna’dan kaynaklanan faşist tehdit hakkındaki mesajlarını desteklemek için neredeyse her zaman Nazi sembolleriyle işaretlendi.
Ukrayna, insansız hava araçlarının birkaç yüz Rus zırhlı aracını imha ettiğini iddia etti. İşgalden önce Ukrayna’nın insansız hava aracı cephaneliğinin sınırlı boyutu göz önüne alındığında, bu sayı yüksek görünüyor. Ukrayna büyük ve heybetli bir insansız hava aracına sahip olsaydı, Rusların 40 mil uzunluğunda bir zırhlı konvoy göndermesi pek olası olmazdı.
Ukrayna, birkaç yıl önce satın aldığı 20 kadar Türk Bayraktar insansız hava aracını kullanarak sınırındaki Rus birliklerine karşı başarı elde etti. Ancak bu kısmen Rus tanklarının çamurda hızlı hareket edememesinden kaynaklanıyor. Birkaç hafta içinde, Ukrayna’da havalar değişip zemin sertleştiğinde, Rusya’nın daha hareketli ilerlediğini görebiliriz. Rusya, Ukrayna kuvvetlerinin insansız hava araçlarını fırlatmak için kullandığı hava limanlarına hava saldırıları düzenlemeye devam edecek.
ABD Başkanı Joe Biden kısa süre önce Ukrayna’nın silahlı insansız hava araçları cephaneliğini güçlendirmek için Amerikan finansmanını onayladı. Bu, konvansiyonel savaşı geride bırakan insansız savaşın öneminin bir göstergesidir. Aslında, bu savaştan sonra dünyanın hiçbir yerinde tankları savaşta göremeyebiliriz. Artık görece ucuz drone’lar tarafından çok kolay etkisiz hale getirilebilecekleri veya yok edilebilecekleri açıktır.
İronik olarak, Batı, özellikle Kanada’da üretilen Wescam CMX-15D elektro-optik kameraların ve Türkiye’nin tercih ettiği Avusturya’da üretilen Rotax 912 motorlarının ihracatını yasaklayarak Türkiye’nin Bayraktar insansız hava araçlarını üretmesini durdurmak için çok şey yaptı.
Rusya neden bu insansız savaşa hakim olamıyor? Rusya’nın etkili bir havadan karaya insansız hava aracı yok. Kronshtadt firması tarafından üretilen ve Rus ordusu tarafından kullanılan Orion insansız savaş hava aracı, Baykar firmasının ürettiği Türk Bayraktar ile kıyaslanamaz. Orion’un diğer ülkelere satışa sunulduğunda Bayraktar ile rekabet etmesi bekleniyordu.
Rusya’nın sahip olduğu şey, gökyüzünü Bayraktar insansız hava araçlarından uzak tutmaya yardımcı olan savaş uçakları kullanan taktik hava üstünlüğü.
ABD, Ukrayna’ya küçük pervaneli İHA’lar gönderiyor, ancak bunların da marjinal bir etkisi olması muhtemel. Bu uçaklar küçük bir yük alabilir ve bir antipersonel silah olarak tasarlanmıştır. En son versiyon olan Switchblade 600, küçük bir zırhlı mühimmat taşıyor. Büyüklüğü ve ateş gücü göz önüne alındığında, zırhlı araçlara karşı sınırlı etkinliği olacaktır.
Şu anda Rusya, Ukrayna’nın doğusundaki kazanımlarını konsolide ediyor gibi görünüyor. Bu gerçekleştiğinde, Libya’da Bayraktar’a karşı başarılı olduğunu gördüğümüz gibi, Rusya’ya pozisyonlarını değerlendirmesi, sahip olduğu ilave insansız hava araçlarını savaş alanına sokması ve insansız hava araçlarına karşı kendini savunmak için uçaksavar sistemleri getirmesi için zaman verecek.
Ukrayna için, insansız hava aracı cephaneliği, ileri birliklerini korumada etkili olmaya devam edecek, ancak Rusya’nın kaptığı topraklar üzerinde etkisiz olacak. Ukrayna topraklarını geri almak zorunda kalacak bir konuma getirilirse, uydu iletişimli daha uzun menzilli saldırı uçaklarına ihtiyacı olacaktır.
ABD ve NATO ülkelerinin yanı sıra İsrail de bu tür insansız hava araçları üretiyor. İsrail, bunları kullanıma sunup sunmayacağına karar verme sürecinde ABD ve Rusya ile ilişkilerini dengelemek zorunda kalacak.
Bu insansız savaşın, savaşın her iki tarafına da getirdiği zorluklar nedeniyle, genişletilmiş ve kararlı yeteneklere sahip ek İHA modellerinin kısa sürede savaş alanına girdiğini görmemiz muhtemeldir. Soru şu: Rusya mı yoksa Ukrayna mı önce onları tedarik edebilecek?
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***