Doğalgaza büyük zam yolda; oran yüzde 30’u bulabilir!

BOTAŞ’ın mali durumu ve yüksek sübvansiyon nedeniyle sanayi ve santrallere satılan doğalgaza 1 Nisan’dan itibaren en az yüzde 20 zam gelebileceği ileri sürüldü. BOTAŞ’ın son yıllarda çok ciddi boyutlarda zarar ettiği biliniyor. Zararın büyük bir kısmı kamu tarafından karşılanıyordu. BOTAŞ’ın mali yapısının özellikle son dönemde çok daha ciddi hasar aldığı belirtiliyor. EPDK’nın verilerine göre tamamı ithal edilen doğalgazın üçte bire kadarlık bölümü konutlar tarafından, kalanı sanayi ve doğalgaz elektrik santralleri tarafından tüketiliyor.

Sektör kaynakları ve yetkililer, uzun süredir hem konut hem sanayideki doğalgaza yüksek oranlı sübvansiyon yapıldığını ve bunun BOTAŞ’ın mali durumunu bozduğunu belirterek, 1 Nisan’dan geçerli olacak şekilde bir zammın masada olduğunu belirtti.

Haberlere yansıyan iddialara göre bir sektör yetkilisi, “Gerçekçi olmak gerekirse zam artık kaçınılmaz. Zam yüzde 20’nin üzerinde olacak gibi; yüzde 30’un üzerine de çıkabilir.” dedi.

Bir kamu görevlisi ise sanayi kuruluşları ve çevrim santralleri için doğalgaza zam yapılmasının gündemde olduğunu anlattı: “Burada temel yaklaşım konutlara yönelik bir zam olmaması; konu hem Enerji Bakanlığı hem BOTAŞ hem Hazine hem de Cumhurbaşkanlığını ilgilendiriyor. Son dakikaya kadar yapılacak değerlendirme ile karar ortaya çıkacak.”

DOĞALGAZA GEREKLİ ZAM YAPILMADI

Konu hakkında bilgi sahibi bir yetkili ise, doğalgaza yapılan sübvansiyonun etkisiyle BOTAŞ’ın son yıllarda çok ciddi zarara girdiğini kaydetti: “Geçen yılın sonuna doğru 137 milyar liralık bir zarar söz konusuydu. Kamu bu tutarın 100 milyar lirasını üstlendi ve bu yıla 37 milyar liralık borçla girdi. Son dönemde mali yapısı çok daha ciddi hasar aldı. Doğalgaza gerekli zam yapılmadı. Konutları ayrı tutarak, doğalgazla çalışan sanayi kuruluşları ciddi kârlar etti 2021’de. Onların biraz daha az kâr etmesine neden olsa da gerekli zamlar yapılmalıydı.”

Aynı kaynak, BOTAŞ’ın mali olarak daha fazla sorun yaşamaması için adım atılmasının gündemde olduğunu belirtti: “Gelinen aşamada 1 Nisan’dan geçerli olmak üzere doğalgaza sanayi ve çevrim santralleri için yüzde 20’nin üzerinde bir zam gerekebilir. Bu tutar bile maliyeti kurtarmaktan çok uzak. Konutlar için zam kararı alınmayabilir, oradaki sübvansiyon daha yüksek oranda devam edebilir görünüyor.”

YÜZDE 50’YE YAKIN MARJ

EPDK’nın verilerine göre tamamı ithal edilen doğalgazın üçte bire kadarlık bölümü konutlar tarafından, kalanı sanayi ve doğalgaz elektrik santralleri tarafından tüketiliyor. EPDK bu hafta, elektrik üretim santralleri için ‘azami uzlaştırma fiyatlarını belirlerken, EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, başlangıç olarak belirlenen azami uzlaştırma fiyatlarının, doğalgaz santralleri ve ithal kömür santralleri için MW başına 2,500 TL, diğer santraller için 1,200 TL olduğunu belirterek, bu rakamların EPİAŞ’a gönderileceğini ve o rakamlar ışığında destekleme bedellerini kapsayan bir havuz oluşturulacağını söyledi. Bir sektör yetkilisi, “EPDK’nın bu kararı dikkate alınırsa doğalgaz çevrim santrallerine yapılacak zamda yüzde 50’ye kadar marj bulunuyor.” dedi.