Ukrayna’yı işgali sonrası yaptırımlardan etkilenen Rusya tarihi bir iflasın eşiğine mi geldi?

Ukrayna’yı işgaliyle birlikte Batı’nın ağır yaptırımlarına hedef olan ve ekonomisi ağır darbe alan Rusya, Bolşevik Devrimi’nden bu yana ilk kez uluslararası borç temerrüdünün eşiğinde.

Rusya’nın 2013 yılında dolar üzerinden sattığı devlet tahvili için çarşamba günü 117 milyon dolar faiz ödemesi gerekiyor.

Rusya’nın yaptırımlar yüzünden ödeme yapmakta karşılaştığı zorluklar ve Kremlin’in artık borçlarını Ruble üzerinden ödeyeceği yolundaki açıklamaları uluslararası derecelendirme kuruluşlarına göre temerrüdü tetikleme riski doğuruyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Rusya’nın dolar cinsi tahvil ödemelerini ruble olarak yapması durumunda temerrüde düşmüş sayılacağı uyarısında bulundu.

Vladimir Putin, Rusya’nın ödemeleri Ruble cinsinden yapmasına yönelik kararnameyi mart ayının ilk haftasında imzalamıştı.

Moskova, yaptırımlara yanıt olarak tahvil sahiplerinin faiz ve anapara ödemelerini almasını kısıtlayabilecek yabancı para birimlerine olan erişimi önemli ölçüde azaltma yoluna gitmişti.

Temerrüt için son tarih 15 Nisan mı?

Bununla birlikte Rusya’ya ödeme yapması için verilecek 30 günlük mühlet temerrüdü 15 Nisan’a kadar uzatabilecek.

Uluslararası mali piyasaları izleyen uzmanlara göre, Rusya’nın gerçekte temerrüde düşüp düşmediğini görmek için beklenmesi gereken tarih 15 Nisan.

Pictet Varlık Yönetimi temsilcisi Guido Chamorro, Reuters’e yaptığı açıklamada, “Bir erteleme süresi var bu yüzden 15 Nisan’a kadar ne olacak tam bilmiyoruz. Bu sürede her şey olabilir.” diyerek durumunu özetledi.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline kadar Moskova’nın temerrüde düşmesi hiç düşünülemeyecek bir olasılıktı.

Derecelendirme kuruluşları S&P Global, Moody’s ve Fitch için rezervlerinde 650 milyar dolar olan ve önemli miktarda petrol ve doğal gaz satan Rusya için temerrüt kesinlikle akla gelmeyen bir olasılıktı.

AB ve ABD’nin yaptırımlarıyla, Rusya’nın yurtdışında tuttuğu ortaya çıkan rezervlerinin üçte ikisini donduruldu.

Aegon Varlık Yönetimi temsilcisi Jeff Grills, savaşın piyasaları derinden sarstığına dikkati çekerek, Rusya’nın dünyanın en büyük emtia üreticilerinden biri olması yüzünden fiyatların artarak, küresel enflasyonu yükselttiğini hatırlattı. Grills, “Rusya’nın tahvillerinin faizini ödeyeceği yolunda şu anda bir beklenti yok.” dedi.

Temerrüt senaryoları neler?

Rusya’nın değer kaybeden devlet tahvillerinin çoğu şimdi gerçek değerlerinin sadece yüzde 10 ila 20’si oranında el değiştiriyor.

Çarşamba günü yapılması gereken 117 milyon dolar faiz ödemesinin ardından, mart ayı sonuna kadar 615 milyon dolar daha faiz ödemesi bulunuyor. 4 Nisan’daki ödeme ise 2 milyar dolar civarında.

Uzmanlara göre ortada üç farklı senaryo bulunuyor. Bunların ilkine göre, Moskova faizleri dolar üzerinden öder ve temerrüt riski ortadan kalkar.

Son 10 gün içinde Rusya’nın önemli enerji şirketleri Gazprom ve Rosneft uluslararası tahvillerle ilgili sorumluluklarını yerine getirdi. Moskova, kendi çıkarına olduğunu düşünerek aynısını yapabilir.

İkinci ihtimal Rusya, faizleri ödemez ve temerrüde kadar 30 günlük mühleti kullanma yoluna gider.

Üçüncü olasılık ise Rusya, bu faizleri Ruble olarak ödeme yoluna gider. Ancak tahvillerin yasal koşulları bunun yine bir temerrüde eşdeğer olduğu anlamına gelir ve 30 günlük mühlet kuralı yine geçerli olur.