Savaş bunu götürür mü? (2)

YORUM | LEVENT KENEZ

Erdoğan’ın hem Rusya hem Ukrayna ile irtibatta kalabildiği, Rusya’ya yapılan yaptırımlara katılmayıp hava sahasını kapatmayarak NATO ülkelerinden ayrıldığı, bunun yanında Ukrayna’ya drone sattığı, iki ülkenin dışişleri bakanını Antalya’da bir araya getirme gibi diplomasi başarısını gösterdiği günlerde ülkede gündemin yağ ve benzin fiyatları olması çok şey anlatıyor.

Ülkeyi kendi yağında kavrulan yerli ve milli masalları ile avuturken yağın kalmaması enteresan tabi. Yağ olmadığı için mi? Elbette hayır. İsteseler ülkeyi yağa boğarlar ama öyle çok hırsız doğurdular, milletin ahlakını öyle bozdular ki artık piyasayı kontrol edemiyorlar.

Döviz fiyatlarının yükselmesi ile depoyu fullemek TL cinsinden öyle pahalı hale geldi ki bütün dünyada benzinin fiyatları arttığı halde en acınası durumda olan ülke yine Türkiye.

Dünden devam edersek dünyada değişen havanın Erdoğan’ı abartıldığı kadar çok olumsuz etkilemeyeceğini anlatmıştık. Erdoğan sadece bu hafta Putin ve Zelensky’nin yanı sıra İngiltere Başkanı Boris Johnson, AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve Kanada Başbakanı Justin Trudeau ile görüştü. Çok da sistem dışı kalmış bir oyuncuya benzemiyor. Ne kadar ciddiye alındığından bağımsız olarak. Yarın da İsrail Cumhurbaşkanı geliyor.

Erdoğan’ın istediği ve sevdiği şeyler bunlar. Meşru olarak tanınmak. Ne kadar otoriter dense de ülkenin seçilmiş başkanı olabilmek. Devrilen diktatörlerde olduğu gibi yüzde 90 falan değil derdi. Elli artı bir. Hep bir rekabet varmışçasına. Muhalefet seçimleri bir türlü kazanamıyormuşcasına. Biraz daha çalışsalar oldu olacak diye umutlu bırakarak. Yarın Kavala’yı salar bir başkasını alır.

Savaş öncesi, muhalefet iyi bir rüzgar yakalamıştı. Savaş tahmin edildiği gibi gündemi epey değiştirdi. Şimdi Erdoğan’ın sınavı gittikçe kötüleşen ekonomide hem Amerika’yı hem de Rusya’yı idare etmek.

Rusya tarafında NATO ülkesi olarak biraz kredisi var sınırı aşmadığı sürece Batı blokunda alınan kararlara sınırlı katılımı sorun olmaz. Böyle bir Türkiye zaten Putin için daha değerli. Sınırı aşarsa Suriye’de cevabını alır. Açılmadık dosyalar yeniden açılır. Uçak düşürme hadisesinde olduğu gibi Bilal-Berat hep beraber nasıl IŞİD kontrolündeki bölgeden petrol aldıklarının belgeseli gibi yeni şeyler izleriz. Nedense Rusya’dan çok korkuyor.

Gelelim Amerika’ya. Amerikan kongresinde Erdoğan adeta bir nefret objesi. Her iki partinin de kara listesinde. Kongreden mevcut durumda Türkiye lehine bir karar çıkması son derece zor. Bu yeniden F-35’lere dönememesi, çürümeye başlayan F-16’ların modernize edilememesi ve yeni F-16 alınamaması demek. Türkiye gibi uzun ve orta menzilli füzelerden ziyade savunmasının merkezine hava gücünü koyan bir ülke için felaket demek. Bugünkü ayrık otu tavırlarının not edildiğinden kimsenin şüphesi olmasın.

Ama Biden yönetiminin öncelikleri arasında Erdoğan yok. Belli ki Amerika ve müttefikleri arasında yönetimde kalmasının faydaları ağır basıyor.

Son Ukrayna olayı gösterdi ki Batı istediği zaman çok yıpratıcı ve yıkıcı yaptırımlara başvurabiliyor. Bunu gören Erdoğan’ın Yunanistan ile bir gerginlikten uzak duracağını düşünüyorum. Hele hele şu anki konjonktürde iki NATO ülkesinin hırlaşmasında ilk başlatan epey zor durumda kalır.

Ekonomiyi düzeltmesi her geçen gün zorlaşıyor. Şimdi savaşla beraber ihracat ve turizm gelirlerinin düşeceğini, Türkiye’nin zor borçlandığını ve gerçek enflasyonun boyutları düşündüğümüzde ciddi bir sıkıntı ve fakirlik hissedilecek. Covid-19 çıktı, tam her şey düzeliyordu bir de üstüne savaş hikayeleri evde boş tencereleri doldurmayacak.

Bizim gibi ülkelerde fakirliği bastırmanın en kolay yolu yine fakirlerin ölmesidir. Ama çok kutsal bir dava uğruna öldüklerini sanarak. Erdoğan için en makul yol yine içeride bir şeyler çevirmek olacak. Terörün azdığına şahit olabiliriz. HDP’nin kapatıldığı, Öcalan’ın seçimleri boykot edin talimatı yolladığı, uzun süredir Türkiye’de büyük çaplı eylem yapmayan PKK’nın birden misilleme yapmaya başlamasına şaşırmam.

Erdoğan’ın seçim kaybedip görevi törenle yeni gelene devredeceğini düşünüyorsanız eğer inşallah siz haklı çıkarsınız.