Avrupa’nın yumuşak karnı: Rus gazına bağımlılık son 10 yılda ne kadar değişti?

Avrupa ülkelerinin bir süredir küresel iklim hedefleri doğrultusunda, hem kömür hem de nükleerden çıkış programı uyguluyor. Programla kaynaklanan elektrik üretim eksiğinin ise yenilenebilir kaynaklar ve doğalgaz santralleri ile karşılanması amaçlanırken, uygun maliyetli, hızlı ve kolay ulaşılan Rus gazına ilgi gösterilmesi enerjide dışa bağımlılığı yaratıyor.

Ülkelere göre bağımlılık oranları göz önüne alındığında, 2020 verilerine göre Finlandiya’nın aldığı doğalgazın yüzde 94’ü, Almanya yüzde 49’unu, İtalya yüzde 46’sını, Polonya yüzde 40’ını, Fransa ise yüzde 24’ünü Rusyadan alıyor. Avrupa yılda ortalama 155 milyar metreküp Rus doğalgazı tüketiyor. 

Rusyanın Ukrayna’yı işgalinin 12’nci günü bitmek üzereyken, Batılı ülkeler,n Rusya’ya uyguladığı ekonomik yaptırımlar içerisinde finans, bankacılık, ticaret ve ulaşım gibi alanları kapsanırken, enerji dahil edilmedi. 

Diken’de yer alan habere göre; Doğalgaz ihtiyacının yüzde 90’ını ithal eden Avrupa’da bu ürünün fiyatı geçen yıl yaklaşık altı kat arttı. Bir de üstüne yenilenebilir kaynaklardan sağlanan elektrik üretimi de iklim koşulları nedeniyle düştü. Ve son olarak Rusya’nın bu kez de Ukrayna girmesiyle AB ülkeleri daha da köşeye sıkıştı.

Avrupa yılda ortalama 155 milyar metreküp Rus doğalgazı tüketiyor.

Yıllık LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) ithal etme kapasitesiyse 160 milyar metreküp. Ancak Rusya’dan akışın sürdüğü durumda bile AB toplam LNG kapasitesinin büyük kısmını zaten kullanıyor.

Bu nedenle Avrupa’nın Rus gazındaki bir kesintide tüm ihtiyacın LNG ile sağlanması mümkün değil.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesiyle AB, finans, bankacılık, ticaret ve ulaşım gibi alanları kapsayan ekonomik yaptırımlar uygulamaya koyarken, enerji bu yaptırımlara dahil edilemedi.

Avrupa enerji bağımlılığı yüzünden Rusya’ya en fazla zararı verecek yaptırımı paket dışında bırakmak zorunda kaldı.

Enerji ihracatıysa Rusya’nın şu an en önemli gelir kalemi konumunda. Rusya ekonomisinin doğalgaz gibi çeşitli enerji ürünleri ihracatı dış gelirlerinin 3’te 1’inden fazlasını sağlıyor.

AB son yılarda enerji arz güvenliğini sıklıkla gündemine taşımasına rağmen bu alanda somut adımlar atmayı tercih etmedi.

Yine yeşil enerjiye geçiş için gerekli önemli yatırımlar yapılması gerekliliği süreci yavaşlattı.

Veriler, AB’nin enerji arz güvenliğinde Rusya’dan kurtulamadığını, aksine doğalgazda bağımlılığının artarak devam ettiğini ortaya koydu.

Yıllar itibarıyla AB’nin Rus gazına bağımlılık tablosu:

Ülkelere göre oranlar ise şöyle:

Avrupa’da doğalgaz konusunda Rusya’ya en bağımlı ülke Finlandiya. 2020 verilerine göre Finlandiya’nın aldığı doğalgazın yüzde 94’ü Rusya’dan.

Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya ise doğalgazının yüzde 49’unu Rusya’dan temin ediyor.

İtalya’da bu oran yüzde 46 olurken Polonya’da yüzde 40, Fransa’da ise yüzde 24.