Araştırmalara göre yapay tatlandırıcılar kanser riskini yükseltiyor mu?

Yeni bir araştırmaya göre yapay tatlandırıcı tüketmek kanser riskini yükseltebilir ancak araştırmaya dahil olmayan uzmanlar konu üzerinde mevcut tavsiyeleri değiştirmek için henüz yeterli kanıt olmadığını söylüyor.

Tatlandırıcılar şekerden kilo alımayı önlemenin bir yolu olarak diyet ürünlerde her gün milyonlarca kişi tarafından tüketiliyor. Ancak bu maddelerin ne kadar sağlıklı olduğu uzun zamandır tartışma konusu.

Tatlandırıcıların kanser riskini değerlendirmek için araştırmacılar, Fransa’da diyetlerini, yaşam tarzlarını ve tıbbi geçmişlerini 2009-2021 arasında aralıklarla bildiren 100 binden fazla kişinin verilerini analiz ettiler.

NutriNet-Sante çalışmasının bir parçası olarak yürütülen bu araştırma için sigara, kötü beslenme, yaş ve fiziksel aktivite gibi diğer değişkenler de dikkate alınarak tatlandırıcı tüketimi ve kanser oranları karşılaştırıldı.

INSERM enstitüsünde araştırma direktörü olan Mathilde Touvier, en fazla miktarda tatlandırıcı tüketen katılımcıların tüketmeyenlere kıyasla kanser riskinin yüzde 13 oranında arttığını söyledi.

En çok meşrubatlar yoluyla tüketiliyor

PLOS Medicine dergisinde yayınlanan çalışma, özellikle Coke Zero dahil birçok meşrubatta kullanılan tatlandırıcılarda bulunan aspartam ve asesülfam potasyum adlı kimyasallar nedeniyle daha yüksek bir kanser riskinin görüldüğü belirtiliyor.

103 bin katılımcının yüzde 37’si yapay tatlandırıcılar tüketti. Meşrubat, tüketilen yapay tatlandırıcıların yarısından fazlasını oluştururken, yüzde 29 oranında diğer masa üstü tatlandırıcılar kullanıldı.

Çalışmada özellikle meme kanseri ve obezite ile ilişkili kanserler için daha yüksek riskler gözlendi.

Touvier, “Tüketicilerin yaşam tarzlarıyla bağlantılı ön yargıları tamamen dışlayamayız” diyerek, çalışmanın sonuçlarını doğrulamak için daha fazla araştırma yapılması çağrısında bulundu.

ABD Ulusal Kanser Enstitüsü ve İngiltere Kanser Araştırmaları derneği ise tatlandırıcıların kansere neden olmadığını ve Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi tarafından kullanım için yetkilendirildiğini kaydediyorlar.

“Kanıt değil”

İngiltere’nin Aston Üniversitesi’nde biyomedikal dalında çalışan Prof.Dr. James Brown, araştırma sonuçlarına dair şüphelerini şu ifadelerle dile getirdi:

“Her ne kadar makul derecede iyi tasarlanmış ve etkileyici bir örneklem büyüklüğüne sahip bir çalışma olsa da, yapay tatlandırıcı tüketimi ve kanser riski arasındaki ilişki tartışmalıdır. Tatlandırıcı maddelerin farelerde mesane kanserine bağlı olduğu gerekçesiyle yasaklanması 1970’lere kadar uzanır ancak bunun insanlarda asla böyle olmadığı gösterilmemiştir. Zaten bu nedenle de İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) henüz tavsiye değiştirme kararı almadı ve mevcut çalışmanın yeterince güçlü kanıt sağlamadığı belirtildi.”

Brown, tüm tatlandırıcıların eşit olmadığını, bazılarının sağlık yararları gösterdiğini söyledi. “Doğru tatlandırıcı kullanılırsa kilo alımını azaltmaya yardımcı olabilecek yararlı araçlardır” dedi.

Londra Kanser Araştırmaları Enstitüsü’nden Michael Jones da çalışmada bildirilen bağlantının “nedensellik anlamına gelmediğini” ve “yapay tatlandırıcıların kansere neden olduğunun kanıtı olmadığını” söyledi ve bulguların “tatlandırıcının kendisinden ziyade yapay tatlandırıcı kullanan kişilerde başka sebeplerle oluşacak kanser riskini artırabileceğini” öne sürebileceğini söyledi.