Enflasyonla mücadele hikaye; tek hedef 2023!

‘Türkiye Ekonomi Modeli Yeni Adımlar ve Enflasyon Tedbirleri’ nihayet açıklandı. Enflasyonu resmi rakamlara göre bile yüzde 50’lere getiren sebeplere dair tek satır açıklamanın yer almadığı paketteki ‘sözde’ tedbirler şu gerçeği bir kez daha teyit etti; AKP iktidarının enflasyonla mücadele gibi bir derdi yok. Rejimin tek amacı 2023’te yapılması beklenen seçime kadar bir şekilde idare etmek. Ne pahasına olursa olsun; sonrası tufan!

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, enflasyonla mücadele tedbirlerinin tanıtım toplantısında yeni paketin detaylarını paylaştı. Yeni paketin ayrıntılarına geçmeden önce bugüne kadar açıklanan bütün ‘enflasyonla mücadele’ paketlerinin ‘başarısız’ olduğunu hatırlatalım.

TOPYEKÜN MÜCADELE YALAN OLDU!

Geçtiğimiz yıllarda ‘enflasyonla topyekün mücadele’ için internet sitesi bile kurmuşluğumuz var. (https://enflasyonlamucadele.org.tr) Site orada duruyor… En son Nisan 2021’de güncellenmiş. 2018 yılı ekim ayında söz konusu site kurulduğunda enflasyon oranı yüzde 20 civarındaydı. Bugün TÜİK’e göre yüzde 49, ENAG’a göre yüzde 115!

NEBATİ, YASTIK ALTINDAN 25 MİLYAR DOLAR BEKLİYOR

Nureddin Nebati tarafından açıklanan yeni paketin tek hedefi, vatandaşların yastık altındaki altınları. İktidar temsilcilerine göre yastık altındaki altın miktarı 5 bin ton. Bu da yaklaşık 300 milyar dolarlık bir kaynak demek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da geçtiğimiz aralık ayında yaptığı bir konuşmada, “Yastık altında 280 milyar dolar değere sahip 5 bin ton altın bulunmaktadır. Ekonomiye kazandırılması için piyasa paydaşlarıyla yeni araçlar geliştirilecek.” demişti. Nebati ise yastık altından 25 milyar dolar gelmesini bekliyor!

ALTININI GETİR, SERTİFİKANI GÖTÜR!

Bakan Nebati, yeni sistemi şöyle anlattı: “1 Mart’tan itibaren 81 ilde en az bir adet olmak üzere 1.500’ün üzerinde kuyumcunun dahil olacağı çalışmaları başlatıyoruz. Yıl sonuna kadar 10 bin kuyumcu sisteme girecek. Vatandaş ziynet altınlarını teslim edecek. Bu işleyişte en önemli paydaşlar katılım bankaları ve kamu mevduat bankaları olacak.”

TİM’LER FİYAT DENETİMİ YAPACAK

Nebati, toplamda 60 milyar TL olan üç yeni KGF paketinin de devreye alınacağını belirtti toplantıda. Ayrıca mobil bir uygulamayla vatandaşlar, ihtyaçları olan ürünlerin ‘en ucuzunu’ bulabilecekler(miş). Bir başka mücadele yöntemi de ‘TİM’ler… İktidar, özel ‘TİM’ler kurarak fiyatları aşağı çekeceğini, enflasyonu dizginleyeceğini düşünüyor. Son olarak belki de en somut ‘tedbir’ ise gıdada KDV’nin yüzde 8’den yüzde 1’e indirilmesi…

Yeni paketin özü bunlar…

ENFLASYON NEDEN YÜKSELDİ?

Nureddin Nebati’nin açıkladığı son pakette enflasyonun neden kontrolden çıktığına, TL’nin neden bu kadar değersizleştiğine dair tek bir açıklama yok. Halbu ki temel sorun bu olmalıydı?

Bütün dünya enflasyonla mücadele kapsamında faizleri artırırken, Türkiye inatla politika faizini indirdi. Faiz indi, kur yükseldi, hammadde ve enerji fiyatları katlandı ve bütün bunların sonucu olarak enflasyon kontrolden çıktı.

Enflasyonun resmi verilere göre bile yüzde 50’lerde olmasının sebebi denetim için özel TİM’lerin olmaması mı? Ya da fiyatlar ‘en ucuzunu bulan’ mobil uygulama olmadığı için mi sürekli tırmanıyor?

SELVA DEMİRALP: ENFLASYON NASIL DÜŞECEK?

Enflasyon yüzde 50’ye çıkmış durumda. Nisan ayında yüzde 60 civarında olması bekleniyor. Ancak Nureddin Nebati, bundan böyle faiz artırımı olmayacağını söylüyor.

Koç Üniversitesi’nden ekonomi Profesörü Selva Demiralp tam da bu noktaya dikkat çekiyor: “ABD’de enflasyon yüzde 7,5’e geldi ve politika faizinin artırılması yönünde ciddi baskı var. Bizde ise enflasyon yüzde 50’ye çıkmışken faiz artırmayacağını söyleyen ve enflasyonun kendi kendine düşmesine umut bağlayan bir merkez bankası var. Bu merkez bankasının beklentileri yönlendirebilmesi, vatandaşın enflasyona karşı ezilmesini önleyebilmesi mümkün mü?”

YASTIK ALTINDA NEDEN 5 BİN TON ALTIN VAR?

Merdiveni yanlış duvara dayadığınızda ne kadar güzel tırmandığınızın da bir anlamı kalmıyor. Yanlış sorular, sizi yanlış cevaplara götürüyor. Devlet, insanlardan birikimlerini kendisine getirmesini istiyor. ‘İyi de bunu neden yapayım’ sorusunun cevabı yok? Burada benim çıkarım tam olarak nedir?

Burada doğru soru esasında şu olmalı; Türkiye’de yastık altında neden 5 bin ton altın var?

Çünkü insanlar devlete ve iktidarın ekonomi politikalarına güvenmiyor. Bu nedenle birikimlerini kendi yöntemleriyle evde, yastık altında saklıyor. Şimdi siz bu insanlara, ‘altınlarınızı getirin, siz onun karşılığında kağıt vereceğiz’ diyorsunuz… Ne değişti ki insanlardan size güvenmelerini ve altınlarını teslim etmelerini istiyorsunuz?

Bu arada ‘ekonomi nasıl milletin yastık altındaki birikimlerine muhtaç hale getirildi’ sorusu da bir kenarda dursun…

KDV İNDİRİMİNİN ETKİSİ NE OLACAK?

Pakette yer alan ve enflasyonu düşürmeye yönelik tek somut adım gıdada yüzde 8 olan KDV oranının yüzde 1’e indirilmesi. Kağıt üzerinde bunun yüzde 6,5’lik bir etkisi olur ancak gerçekte o da mümkün değil.

Zira perakende firmaları söz konusu KDV indiriminin bir kısmını muhtemelen fiyatlara yansıtacak. KDV indiriminin faturalara yansıması en iyi ihtimalle yüzde 4 civarında olabilir. 300 liralık market fişiniz belki 285 liraya düşebilir. Ancak bunun etkisini şu ortamda ancak 20-25 gün sürer.

TEK BİR AMAÇ VAR; SEÇİME KADAR İDARE ETMEK

Geldiğimiz noktada bugüne kadar açıklanan ve hayata geçirilen ‘enflasyonla mücadele paketleri’ne bakarak şu tespiti çok rahatlıkla yapabiliriz: AKP iktidarının enflasyonla mücadele gibi bir derdi yok ve hiç olmadı. Enflasyonla mücadele için yeni bir paket açıklıyorsunuz ancak toplantıda MB Başkanı Şahap Kavcıoğlu yok! MB’nın kuruluş amacı fiyat istikrarı. Sadece bu bile rejimin niyetini göstermesi açısından yeterli.

İktidarın tek bir amacı var; ne pahasına olursa olsun 2023 seçimlerini görmek ve kazanmak. Ancak ortada ciddi bir kaynak sorunu var. Hazine tam takır. Burada yastık altında tuttuğu birikimleri devreye giriyor. İktidar gözünü bu varlıklara dikmiş durumda.

İşte bu kadar çaresizler…