Asgari ücretin satın alma gücü: TL değer kaybedince AB Türkiye’nin 2021 verilerini kaldırdı

Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) Türk lirasının hızla değer kaybetmesi üzerine asgari ücretin satın alma gücüne dair daha önce açıkladığı 2021 yılı Türkiye verilerini sistemden kaldırarak yeniden hesaplama yapmaya karar verdi.

Türkiye Euro bazında asgari ücrette Avrupa’da son sıralarda yer almasına rağmen asgari ücretin satın alma gücünde daha iyi konumdaydı. Ancak Türk lirası Euro karşısında önemli seviyede değer kaybedince Eurostat Türkiye’de asgari ücretin satın alma gücünün aynı seviyede kalmadığına kanaat getirdi. Düşüşün ne kadar olduğu ise hesaplama sonunda ortaya çıkacak. Yeni hesaplamada Türkiye’nin daha alt sıralara düşmesi bekleniyor.

Eurostat senede iki defa asgari ücret verisi açıklıyor. İlki ocak; ikincisi ise temmuz ayı sonunda. Bu açıklamada her ülkede Euro bazında brüt asgari ücret ve asgari ücretin satın alma gücü bilgisi yer alıyor. Eurostat 2022 yılı ilk yarısına ilişkin verileri 28 Ocak Cuma günü açıkladı. Türkiye brüt asgari ücrette tüm AB üyesi ülkelerin gerisine düştü. Eurostat’a göre 2022 ilk yarısında Türkiye’de brüt asgari ücret 328 Euro. Bu miktar Bulgaristan’da ise 332 Euro. Bulgaristan AB’de asgari ücretin en düşük olduğu ülke.

Eurostat asgari ücretle birlikte satın alma gücü verilerini de açıkladı. Ancak açıklanan grafik ve veri setinde Türkiye’nin 2022 yılı ilk yarı verileri yer almadı. Normalde hesaplama yapılmadığında o ülkeye dair yapılan son hesaplama veri seti ve grafikte yer alıyor. Ancak açıklanan grafikte Türkiye’nin son verisi olarak 2020 yılı ikinci yarısı kullanıldı. Oysa Eurostat 2021’in ilk yarısı ve ikinci yarısına dair Türkiye’nin satın alma gücü verileri daha önce açıklamıştı. Hatta Eurostat’ın daha önce açıkladığı bu grafikler hala sitesinde mevcut.

2021’de Türkiye’nin satın alma gücü kaçtı?

Eurostat 2021’in ilk yarısına ait açıklamasında Türkiye’de asgari ücretin satın alma gücü bin 191 puan idi. Türkiye 25 Avrupa ülkesi içinde 7. sırada idi. Tahmini olan bu veri daha sonra bin 44 olarak güncellendi. Eurostat verilerine göre 2021 yılının ikinci yarısında da Türkiye’de asgari ücretin satın alma gücü yine bin 44 puan olarak oldu. Türkiye bu puan ile 27 Avrupa ülkesi içinde 11. sırada kendine yer bulmuştu. Bu iki döneme dair daha önce açıklanan Eurostat grafikleri hala kurumun internet sitesinde yer alıyor.

Eurostat Türk lirasının Euro karşısında 2021 son aylarında önemli oranda değer kaybetmesi sebebiyle Türkiye’de asgari ücretin satın alma gücünün aynı seviyede kalmasının mümkün olmadığı sonucuna vardı. Bu yüzden 2022 yılına dair basın açıklaması ve grafiğinde Türkiye’nin 2020 yılı ikinci yarı puanının kullanılmasının daha doğru olacağına karar verdi.

Son açıklanan grafikte Türkiye ve Kuzey Makedonya haricindeki tüm ülkelerin 2022 yılı satın alma gücü değerleri yer aldı. Türkiye’nin ise 2020 yılı ikinci yarı; Kuzey Makedonya’nın da 2021 ikinci yarı puanları kullanıldı.

Eurostat Türkiye’nin 2021 yılı ikinci yarı satın alma gücü verisini Temmuz 2021’de açıklamıştı. 1 Temmuz 2021’de 1 Euro 10,3 TL ederken 28 Ocak 2022’de kur 15,2 liraya kadar çıktı. Bu da TL’nin Euro karşısında bu dönemde yüzde 48 değer kaybettiğini gösteriyor.

Eurostat’tan Euronews’e açıklama

Eurostat konuyla ilgili Euronews’e yaptığı açıklamada “Türkiye’nin 2021 yılı satın alma gücü verileri henüz hazır değil. Bundan dolayı açıklanan son veride 2020 ikinci dönemi kullanıldı” ifadelerini kullandı.

Asgari ücretin satın alma gücü hangi ülkelerde yüksek?

Eurostat’ın 2020 yılı ilk yarısı verilerine göre asgari ücretin satın alma gücü en yüksek 1707 puan ile Lüksemburg’da. Almanya 1506 puan ile ikinci sırada. Son sırada ise 401 ile Arnavutluk bulunurken bu ülkeyi 604 puan ile Bulgaristan takip ediyor. Eurostat’ın son grafiğinde ise Türkiye’nin 2020 yılı ikinci yarı puanı 824.

Euro bazında brüt asgari ücrette ise zirvede 2257 Euro ile yine Lüksemburg var. Bu miktar Almanya’da 1621 Euro. Türkiye’de ise 2022 başında lira bazında yaklaşık yüzde 50 zam gelmesine rağmen 328 Euro.

Türkiye’de Euro bazında brüt asgari ücret 2021 yılı başında 393 Euro iken bu oran aynı yılın ikinci yarısında 346 Euro’ya gerilemişti. TL’nin değer kaybetmesiyle bu miktar 23 Kasım 2021’deki döviz kuru ile 261 Euro’ya kadar inmişti. 2022 başında asgari ücrete gelen zamla şuan brüt asgari ücret 328 Euro olarak görünüyor.