Rejim inatla görmüyor; temel sorun açlık ve sefalet

HABER İNCELEME | YUSUF DERELİ

Enerji Bakanı Fatih Dönmez’in akaryakıt, elektrik ve doğalgaz fiyatlarına ilişkin açıklamaları, Türkiye’nin son dönemde devasa boyutlara ulaşan ‘alım gücü’ sorununu yeniden gündeme getirdi. Bakan, Avrupa’nın en ucuz benzinini, elektriğini Türkiye’nin kullandığını söylüyor. Ancak Dönmez, çok önemli bir noktayı görmezden geliyor; TL’nin alım gücü özellikle son 3 yılda enflasyona bağlı olarak eridi. Avrupalı, aldığı asgari ücretle otomobilinin deposunu 20 kez doldurabiliyorken, Türkiye’de ise 4 bin 250 lirayla ancak 6 depo akaryakıt alınabiliyor.

Kaldı ki Avrupa’da asgari ücretlilerin toplam çalışanlara oranı yüzde 10’un altında. Türkiye’de ise bu oran yüzde 50’nin bile üzerinde. AKP rejim döneminde Türkiye, asgari ücrete mahkum hale getirildi. Artan enflasyon ve işsizlikle birlikte açlık ve sefalet derinleşti.

FATİH DÖNMEZ’İN GÖRMEDİĞİ

İktidar temsilcileri için gerçekleri, rakamları eğip bükmek alışkanlık haline geldi. Bunun son örneği Habertürk Televizyonu’nda yaşandı. Kübra Par’ın konuğu olan Enerji Bakanı Fatih Dönmez, Avrupa’da benzini en ucuz kullanan ülkenin Türkiye olduğunu benzer durumun doğalgaz ve elektrikte de yaşandığını söyledi. Dönmez, “Avrupa’daki benzin fiyatlarına baktığımızda.. Türkiye’de 14 lira civarında.. Avrupa’da 1,5 Euro gibi bir fiyat görüyoruz. Hollanda, Norveç, Almanya gibi ülkelerde.. Türk Lirası bazında 26 lira gibi fiyatlarla satılıyor.” dedi.

Fatih Dönmez, yaptığı karşılaştırmanın doğru olmadığını kendisi de çok iyi biliyor. Bu nedenle sözlerine, “TL’ye çevirerek söylüyorum. Daha iyi anlaşılsın diye TL bazında söylüyorum.” diyerek devam ediyor.

İKTİDAR TEMSİLCİLERİ DERİNLEŞEN YOKSULLUĞU GÖRMEK İSTEMİYOR

Fatih Dönmez, gerçeklerin bir kısmını söylüyor ancak asıl önemli olan kısmını gizlemeyi tercih ediyor. Burada temel sorun akaryakıt, elektrik ya da doğalgaz fiyatlarının ucuz/pahalı olması değil; insanların alım gücünün son 3 yılda inanılmaz bir hızla azalması. Bakan’a göre 14 TL, benzin için ‘ucuz’ bir rakam. Ancak insanlar artık o benzini alıp otomobiliyle gezecek gelire sahip değil. Derinleşen ve kronik hale gelen bir yoksulluk var.

Avrupa’daki benzinin litre fiyatını TL’ye çeviren Fatih Dönmez, oradaki asgari ücret için aynı işlemi yapmıyor. Onun yapmadığını biz yapalım; Almanya’da asgari ücret 1.600 Euro civarında. Bu da TL’ye çevirdiğinizde yaklaşık 24 bin 800 lira yapıyor. Bir Alman asgari ücret maaşıyla 950 litreden fazla benzin alabiliyor. Türkiye’de ise asgari ücretle alabileceğiniz benzin miktarı 300 litre!

ASGARİ ÜCRETTE SONUNCU SIRADA!

2016 başında Türkiye’deki asgari ücret 14 AB üyesi ve birliğe aday ülkeden daha yüksekti. Söz konusu tarihte net asgari ücret 410 Euro’ydu. 1 Aralık 2021 itibarıyla Türkiye’de asgari ücret Arnavutluk’un da gerisine düşerek AB üyeleri ve adayları arasında en düşük seviyeye geriledi. Bugün net asgari ücret 274 Euro!

KİŞİ BAŞINA GELİRDE TÜRKİYE SONUNCU!

Ayrıca Almanya, Fransa, Norveç, Hollanda gibi Bakan’ın saydığı söz konusu ülkelerde kişi başına milli gelir 40-45 bin dolar.

Peki Türkiye’nin kişi başına mille geliri ne kadar? 2013 yılında kişi başına milli gelir 12 bin 500 doların üzerindeydi. 7 yıldır üst üste düştü ve 2020’de 8 bin 597 dolara geriledi. Türkiye’de 2022 yılında kişi başına düşen milli gelir en iyi ihtimalle 6 bin doların bile altına düşme ihtimali var. 6 bin 500 dolar mucize olur!

TÜRKİYE, ASGARİ ÜCRETE MAHKUM HALE GETİRİLDİ

AKP iktidarı döneminde Türkiye asgari ücret cenneti haline geldi!

Türkiye’de asgari ücretlilerin toplam çalışanlara oranı DİSK-AR’ın raporuna göre yüzde 55’in bile üzerinde. Yani çalışan her 100 kişiden 55’i asgari ücretli. Asgari ücrete son yapılan zamdan sonra bu oranın daha da artığı ve yüzde 60’ı geçtiği tahmin ediliyor.

Bakan Fatih Dönmez’in Türkiye’yi kıyasladığı ülkelerde asgari ücretli çalışan oranı ortalama yüzde 8 civarında. Örneğin İngiltere’de toplam çalışanların sadece yüzde 5’i asgari ücretli. Yüzde 95’lik bir kısım asgari ücretten daha yüksek maaş alıyor. Almanya’da bu oran yüzde 7, Fransa’da 8,4 ve Hollanda’da yüzde 3 civarında.

TEMEL SORUN AÇLIK VE SEFALET

Rejim temsilcileri ‘algı’ oyunlarıyla günü kurtaracağını düşünüyor. Ancak millet korkunç boyutlara ulaşan açlık ve sefaletle karşı karşıya. İşsizlik ve enflasyon oranlarının toplamından oluşan sefalet endeksi, son açıklanan verilere göre yüzde 47’yi geçerek AKP’nin iktidara geldiği ve 2001 krizinin etkilerinin hissedildiği 2002 yılındaki seviyeyi bile aştı. Söz konusu oran 2013 yılında yüzde 17,1’di. Sefalet endeksindeki artışın temel nedeni ise enflasyon.

Ancak iktidar temsilcileri sorunları çözmek yerine, rakamlarla oynamayı, gerçeklerin üzerini örtmeyi, milleti kutuplara ayırarak bölmeyi, yalan haberlerle toplumu yönlendirmeyi tercih ediyor.