İsrail’de dördüncü doz Covid-19 aşısı tartışması: Uzmanlar ne diyor?

Omicron varyantı dünyada yayılırken dünyanın Covid-19’a karşı en hızlı ve kapsamlı aşılama yapan ülkelerinden İsrail’de dördündü doz tartışması yaşanıyor.

Bazı bilim insanları çok fazla Covid-19 aşısı yaptırmanın vücudun virüsle savaşma kabiliyetini azaltacağı yönüne görüş bildirirken, bazı uzmanlar İsrail’in bu mücadelede kaybedecek vakti olmadığını vurguluyor.

İsrail hükümetine pandemiyle ilgili görüş bildiren uzmanlar paneli, ikinci bir takviye dozunun ne lehinde ne de aleyhinde yeterli kanıt bulunmamasından dolayı belirsizliğin farkında olduklarını, yine de potansiyel faydanın zararlardan daha fazla olduğu düşüncesiyle bağışıklık yetmezliği olan kişilere dördüncü doz yapılması için onay verdiklerini açıkladı.

Panel bu karara gerekçe olarak takviye aşının birkaç ay sonra etkisini yitirdiğine dair işaretler bulunduğunu ve yeni bir takviyede gecikmenin Covid-19’a karşı riskli grupları tehlikeye atabileceğini gösterdi.

Panel dördüncü dozun genel topluma yapılması için henüz onay vermedi.

“Bağışıklık yorgunluğuna neden olabilir”

Ancak bazı bilim insanlarının bu planın geri tepebileceği uyarısında bulunduğu belirtiliyor. Bu görüşü taşıyan uzmanlara göre çok fazla aşı olmak kısa dönemde bağışıklık yorgunluğuna neden olabilir ve bu da vücudun virüsle mücadele kabiliyetini zayıflatabilir.

New York Times gazetesinin edindiği bilgilere göre panelin bazı üyelerinin de özellikle yaşlılar açısından bu kaygıları dile getirdiği kaydedildi.

İsrail Başbakanı Naftali Bennet’in dördüncü doz için desteğini açıkça belirttiği, Sağlık bakanı Nitzan Horowitz’in de yeni bir tur takviye dozunun pazar günü başlatılacağını bildirdi.

Ancak üst düzey bir sağlık bakanlığı yetkilisi bu konuda diğer ülkelerden daha fazla veri bekleyeceklerini açıkladı.

Danışma paneli başkanı Dr Boaz Lev çarşamba akşamı yapılan basın toplantısında “Eğer aşılamazsak yüksek bir bedel öderiz” diye konuştu. Omicron’u bir tsunamiye benzeten Dr Lev, karar vermek için fazla zamanları olmadığını söylüyor.

Perşembe günü açıklanan İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı’nın analizinde Covid-19 aşılarının aşının, Omicron’a yakalanmayı engelleme kabiliyetinin, hatırlatıcı dozdan 10 hafta sonra azalmaya başladığı belirtilmişti.

Diğer görüşler neler?

Bir yıl içinde yeni bir takviye doz yapılmasının bağışıklık sistemini zayıflatacağı endişelerinin yanı sıra bazı uzmanlar İsrail hükümetinin henüz diğer seçenekleri yeterince değerlendirmediğine dikkat çekiyor.

Bu seçenekler arasında aşısızların hedeflenmesi ve henüz yalnızca bir aşı yaptıranların ikinci ve takviye doz aşılarını yaptırmaya teşvik edilmesi olarak gösteriliyor.

İngiltere, Omicron varyantı ortaya çıkmadan önce yaptığı tavsiye açıklamasında bağışıklık yetmezliği olanları Covid-19’a karşı korumayı arttırmak için üçüncü doz aşı yaptırmaya çağırdı ve bu dozun “takviye” ya da “güçlendirici” doz olmadığının altını çizdi.

Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ise bağışıklık yetmezliği olanlar için üçüncü dozdan altı ay sonra dördüncü bir dozun gerekli olabileceğini belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus ise İsrail’in dördüncü doz aşılama planlarını henüz aşılamasıyla ilgili olarak yoksul ülkeler henüz bir doz aşıya bile ulaşamamışken bazı ülkelerin aşılama planını genişletmesinin yeni varyantların ortaya çıkmasına ve pandeminin uzamasına yola açabilir eleştirisinde bulunmuştu.