• Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter
Serbest Görüş
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    İddia: Apple’ın ocakta tanıtacağı iPhone 20 Pro serisi için yeni bilgiler

    İddia: Apple’ın ocakta tanıtacağı iPhone 20 Pro serisi için yeni bilgiler

    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yapay zeka ile dertleşmek psikolojik olarak tedavi olmanızı sağlamaz

    Yapay ile üretilen çocuk istismarı içeriklerinde korkutan artış; İhbarlar yüzde 8 bin 400’den fazla arttı

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    İddia: Apple’ın ocakta tanıtacağı iPhone 20 Pro serisi için yeni bilgiler

    İddia: Apple’ın ocakta tanıtacağı iPhone 20 Pro serisi için yeni bilgiler

    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yapay zeka ile dertleşmek psikolojik olarak tedavi olmanızı sağlamaz

    Yapay ile üretilen çocuk istismarı içeriklerinde korkutan artış; İhbarlar yüzde 8 bin 400’den fazla arttı

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
Serbest Görüş
No Result
View All Result
Home Haberler Kültür - Sanat

Êzidî ve Kızılbaş Kürtler üzerine Rusça belge: Narodıy Rossii

SG by SG
9 Aralık 2021
in Kültür - Sanat
0
Êzidî ve Kızılbaş Kürtler üzerine Rusça belge: Narodıy Rossii


HABER MERKEZİ – Çarlık Rusya’da 1879 yılında yayımlanan Rusça bir eserde, Kürtlere ilişkin bazı ayrıntılar dikkat çekiyor. Özellikle Êzidîlik, Kızılbaşlık ve paganizm konusunda ilgi uyandıran değerlendirmeler yapılıyor. 

Narodıy Rossii yani Rusya’nın Halkları adlı eserde Kürtlerin nüfusu, yaşam tarzı ve kabul ettiği dinler tasvir ediliyor. 1870’li yıllarda Kafkasya’da 11 bin Kürt olduğu dile getirilirken, Êzidî Kürtlerin Küçük Asya’da 1 milyona ulaştığı aktarılıyor. 

 

TÜNELİN UCUNU AYDINLATAN BİLGİLER

 

Çarlık Rusya döneminde Kürtler ve mensup olduğu dinler konusunda çok sayıda araştırma yapılmıştı. “Müstevli” her devlete özgü bir hassasiyet vardı. Özellikle 19’uncu yüzyılın ikinci yarısında ilginin daha da yoğunlaştığı görülüyor. Kürtlerin dili, inanç öğeleri, gelenekleri, folklorik ürünleri birçok Rus araştırmacı tarafından mercek altına alınmıştı. Bu araştırmalar şüphesiz günümüzde tünelin ucunu aydınlatan birer fener gibi. Dikkate değer çalışmalardan biri 1879 tarihinde St. Petersburg’da neşredildi. Narodıy Rossii (Narody Rossii [Rusya’nın Halkları]) adlı çalışmada, Ermeni, Oset, Çeçen, Lezgin, Lapon ve Kürtler incelenmişti. Kürtlere ilişkin kromolitografik (renkli taş baskı) birkaç resim de göze çarpıyor. 

 

GÜNEY KAFKASYA’DA 11 BİN KÜRT

 

Mevcut çalışmada öncelikle Kürtlerin Çarlık Rusya’daki nüfusuna dair bir bilgi var. Buna göre, Erivan, Bakü ve Kutaisi guberniyalarında yaklaşık 11 bin Kürt yaşıyordu. Yine söz konusu belgede Kürtlerin Kafkasya’daki varlığının çok eskilere dayandığı dile getiriliyor. Belgenin yayımlandığı yıl aslında Kars da “oblast” olarak Çarlık Rusya’sına bağlanmıştı. Ancak Kars’ta yaşayan Kürtler, bu nüfusa dâhil edilmedi. Sonraki süreçte 1897 yılında yapılan genel nüfus sayımında Kars oblastı karşımıza çıkıyor. Buna göre oblastta yaklaşık 43 bin Kürt yaşıyordu. 

 

KÜRDİSTAN KUZULARI İSTANBUL’A GİDİYOR

 

Kürtlerin ekseriyette göçebe bir hayat sürdüğü, daha çok hayvancılıkla meşgul olduğu belirtilen belgede şu ibare geçiyor: “Kürtlerin sahip olduğu servetin kaynağı inek, manda, koyun, at ve deveden oluşan hayvan sürüleridir. Koyun sütü, Kürtlerin temel gıda maddesidir. Kürdistan kuzuları ise daha çok İstanbul halkına ve Suriye kentlerine yiyecek olarak gidiyor. Fabrika üretimi ise pek yok.” 

 

KÜÇÜK ASYA’DA 1 MİLYON ÊZIDÎ

 

Söz konusu vesikada dikkat çeken tasvirlerden biri ise Kürtlerin mensup olduğu dinlerdir. 5 kategoride ele alınan dinsel yapının ilk 3 bileşeni şu şekilde tasnif ediliyor: “Kürtlerin büyük çoğunluğu İslam’ın Sünni mezhebine mensuptur. Fakat çok dini bütün Müslüman oldukları söylenemez. Dini törenleri Türkler ve Farslara oranla farklılık arz ediyor. Hıristiyanlığı kabul etmiş Kürtlerin büyük kısmı ise Nesturi’dir. Bir de Kürt paganlar var. Kendilerini Êzidî olarak adlandırıyorlar. Tanrı’ya, İsa’ya ve Meryem Ana’ya ibadet ediyorlar. Yalnız bu dogmalara, Hıristiyanlık ve İslamiyet’e oranla daha farklı anlamlar yüklüyorlar. Mesela şeytana inanıyorlar. Kutsal kitapları yoktur. Ölen kişiyi çok sayıda sopayla gömüyorlar ki kişi öteki dünyada kötü ruhları kovsun. Yaşlı kadınlara çok değer veriyorlar. Küçük Asya’da yaklaşık 1 milyon Êzidî’nin yaşadığı söyleniyor. Erivan guberniyasında ise birkaç yüz Êzidî iskân ediyor.”

 

AĞAÇLARA VE TAŞLARA TAPAN PAGANLAR

 

Bahsi geçen incelemede diğer iki inanç öğesi tıpkı Êzidîlikte olduğu gibi “paganizm” başlığı altında değerlendiriliyor: “Bir diğer pagan mezhebi, Ali’yi kendi Tanrısı olarak kabul ediyor. Bu öğretiye bağlı olanlar Kızılbaş olarak adlandırılıyor. Başlarına taktıkları giysiden dolayı bu şekilde tanımlanıyor. Diğer pagan grup ise ağaçlara, taşlara ve doğadaki farklı nesnelere tapıyor.” 

 

Son iki kategorideki değerlendirme, Ali’siz Alevilik, Kızılbaşlık, Raya Heqî (Hakikat Yolu), İslam ve Alevilik gibi kavramlar temelinde yürüyen tartışmalara az da olsa katkı sunabilir. 

 

MA / İsmet Konak

Kaynak: Mezopotamya Ajansı.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

Share1Tweet1
Previous Post

Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu’ndan taşıma ücretlerine zam talebi  

Next Post

Barcelona, 20 yıl sonra Şampiyonlar Ligi grup aşamasında elendi

Related Posts

Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur
Kültür - Sanat

Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

17 Kasım 2026
Selanik Film Festivali’nde ödüller verildi
Kültür - Sanat

Selanik Film Festivali’nde ödüller verildi

17 Kasım 2026
Ölümünün 12. yılında Uluğ Nutku Sempozyumu
Kültür - Sanat

Ölümünün 12. yılında Uluğ Nutku Sempozyumu

16 Kasım 2026
Bir Bebek Evi: Kuklalarla oyuncuların mükemmel birlikteliği
Kültür - Sanat

Bir Bebek Evi: Kuklalarla oyuncuların mükemmel birlikteliği

16 Kasım 2026
Zeynep Oral Minoa Pera’da okurlarıyla buluştu
Kültür - Sanat

Zeynep Oral Minoa Pera’da okurlarıyla buluştu

16 Kasım 2026
Tekfen Filarmoni COP31’in kapanışında çalacak
Kültür - Sanat

Tekfen Filarmoni COP31’in kapanışında çalacak

16 Kasım 2026
Next Post
Barcelona, 20 yıl sonra Şampiyonlar Ligi grup aşamasında elendi

Barcelona, 20 yıl sonra Şampiyonlar Ligi grup aşamasında elendi

  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter

No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter