COP26: BM Konferansında ülkeler ‘yumuşatılan’ metin üzerinde anlaşmaya vardı

26. BM İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP26) son gün olan cuma günü anlaşmaya varamayan üyeler cumartesi gününe sarkan görüşmeler sonunda uzlaştı. Ancak yaklaşık 200 ülkenin üzerinde anlaştığı metinde kömür kullanımı ifadesinde yumuşamaya gidildi.

Konferansta küresel sıcaklık artışının sanayi devrimi öncesine oranla 1,5 derece ile sınırlandırılması üzerinde anlaşmaya varıldı. Ancak özellikle Hindistan’ın itirazı nedeniyle, ilk taslak metinde yer alan kömür kullanımını “kömür enerjisini aşamalı olarak kaldırmayı hızlandırmaları” ifadesi, “aşamalı olarak azaltma” ifadesi ile değiştirildi.

Bu durum birçok ülkede kızgınlığa neden oldu. Özellikle İsviçre ve Meksika, metinde yapılan değişikliğe karşı çıktı. İsviçre Çevre Bakanı Simonetta Sommaruge, metinde yumuşamaya gidilmesinin küresel sıcaklık artışını 1,5 santigrat derece ile sınırlandırmayı zorlaştıracağını söyledi.

COP Başkanı Alok Sharma, anlaşmaya varılmasının ardından yaptığı konuşmada, “Bütün delegelere bu sürecin gelişme şeklinden dolayı özür dilediğimi ve çok üzgün olduğumu söylemek istiyorum.” dedi.

Greenpeace Uluslararası İcra Direktörü Jennifer Morgan, anlaşmaya ilişkin, “Silik, zayıf ve 1,5 derece hedefi sadece nefes alıyor. Ancak kömür çağının sona erdiğine dair bir sinyal gönderildi ve bu önemli.” açıklamasında bulundu.

Yardım kuruluşu Christian Aid’in CEO’su Amanda Mukwashi de “COP26’nın 1,5 dereceyi canlı tutmak için en iyi şans olduğu söylendi ancak 1,5 derece yaşam desteğine alındı.” değerlendirmesini yaptı.

Bir anlaşmaya varmak için belirlenen süre cuma 18.00’de sona ermişti. Ülkeler, fosil yakıtlarla ilgili dilde anlaşamadığı için müzakereler çıkmaza girmişti.

Aralarında Suudi Arabistan, Hindistan ve Rusya’nın da bulunduğu bazı ülkelerin, belgede yer alan fosil yakıtın aşamalı kaldırılmasıyla ilgili çağrı konusunda çekinceleri oldu.

COP26’ya başkanlık eden Alok Shorma, konferansın kapanışında yaptığı konuşmada herkese bu metnin dünya ve insanlık için getireceği faydayı düşünmeleri çağrısında bulundu.

Cumartesi günü BM tarafından yayımlanan anlaşmanın taslak metinde kömür kullanımının azaltılması ve fosil yakıtlar için ödenen devlet sübvansiyonlarının azaltılması vurgulandı. Özellikle Hindistan, kömür kullanımının azaltılması konusuna itiraz etti.

İklim bilimciler, küresel sıcaklık artışının 1,5 santigrat dereceyi geçmesinin deniz seviyesinin yükselmesine ve kuraklık, fırtına ve orman yangınları gibi doğal afetleri beraberinde getireceği uyarısında bulunuyor.