Denizaltı krizi: AB-Avustralya ticaret anlaşması müzakereleri ertelendi

Avrupa Birliği (AB) ve Avustralya arasındaki serbest ticaret anlaşması müzakereleri, ABD, İngiltere ve Avustralya arasında AUKUS özel güvenlik anlaşmasının imzalanmasının ardından ertelendi.

Avustralya Ticaret Bakanı Dan Tehan, konuyla ilgili yatığı açıklamada, AB ve Avustralya arasında devam eden serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin 12. turunun ekim yerine kasımda gerçekleştirileceğini bildirdi.

Tehan, AB Komisyonunun ticaretten sorumlu başkan yardımcısı Valdis Dombrovskis ile gelecek hafta bir araya geleceğini belirterek, durumu karşılıklı olarak değerlendireceklerini ifade etti.

AB ve Avustralya, ticaret anlaşması müzakerelerine 2018 yılında başlamıştı.

Müzakerelerin bu aşamasında tarafların ticaret, yatırımlar ve fikri mülkiyet hakları gibi bir çeşitli konuları görüşmeleri bekleniyordu.

Ertelemeye giden süreç

Avustralya Başbakanı Scott Morrison, ABD Başkanı Joe Biden ve İngiltere Başbakanı Boris Johnson, 16 Eylül’de düzenledikleri çevrim içi ortamdaki toplantının ardından yayımladıkları ortak bildiride, “AUKUS” adlı yeni bir güvenlik ortaklığının başlatıldığını duyurmuştu.

Ortaklık anlaşması uyarınca Avustralya’nın Adelaide kentinde, en az 8 nükleer enerjili denizaltı inşa edileceği açıklanmıştı.

AUKUS anlaşması, aynı zamanda, Avustralya hükümetinin Fransız firmasıyla 2016 yılında imzaladığı ve 12 denizaltı yapılmasını öngören toplamda 90 milyar Avustralya dolarlık (yaklaşık 65 milyar ABD doları) Fransız tasarımlı denizaltı projesinin sonunu getirmişti.

Anlaşmanın iptalini “‘ihanet”’ olarak değerlendiren Fransa, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un talimatıyla Canberra ve Washington Büyükelçilerini danışmak amacıyla acilen geri çağırmıştı.

Fransa engeli

Fransa yönetimi, AB ile Avustralya arasında görüşmeleri süren ticaret anlaşmasını engelleyeceğinin sinyalini vermişti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen konuyla ilgili, Avustralya’nın anlaşmayı iptal etmesinde Paris yönetiminin uğradığı muamelenin “kabul edilemez” olduğunu belirterek AB üyesi Fransa’ya desteğini ifade etmişti.