Cehveri Güven, AKP’nin Çaykur planını deşifre etti: Adım adım bitirilecek

Gazeteci Cevheri Güven, AKP rejiminin Çaykur planını deşifre etti. Güven’in anlattıklarına göre kamuoyunun tepkisinden çekinen rejim Çaykur’u tek seferde tamamen özelleştirmek istemiyor. Bunun için kota ve kontenjan uygulamalarıyla Çaykur’un zarar etmesi, özel sektörün ise güçlenmesi sağlanıyor. Güven, “Çaykur adım adım, yudum yudum peşkeş çekilecek. Önce fabrikaları ‘zarar ediyor’ gerekçesiyle satılacak. Ardından arazileri 5’li çeteye satılacak ve komisyon alınacak. 2 milyar dolarlık bir rant var.” diyor.

Gazeteci Cevheri Güven’in açıklamalarına göre AKP rejimi, dünyanın en önemli çay tekeli olan İngiltere ile 2015 yılında ilk kez temasa geçiyor. İngiltere dünyanın en büyük çay üreticisi. Kenya ve Srilanka gibi ülkelerde binlerce hektarlık alanlarda çay üretimi yapılıyor. Ancak Çaykur’un Türkiye pazarına hakim olması nedeniyle İngiltere Türkiye’de istediği pazar payına ulaşamıyor. Bu arada çay pazarının yıllık 2,5 milyar dolar olduğunu hatırlatalım.

Cevheri Güven’in iddiasına göre Erdoğan ve İngiltere arasındaki pazarlıklarda ‘çay’ önemli bir kalem. Çaykur’un 80 milyon TL’lik kardan yıllık 600 milyon liralık zarara gerilediğini hatırlatan Güven, sektörün Çaykur’un elinden alınarak özel sektöre kaydırıldığını anlattı. 2020 yılında yapılan ve yüzde 145 olan çay ithalatındaki vergi oranının yüzde 7’ye düşürülmesinin de planın bir parçası olduğunu söyledi. Bu düzenleme çay ithalatının kolaylaştırılması anlamına geliyor.

Cevheri Güven, 2016 yılından sonra uygulanan stratejiyi de anlattı. Amacın Çaykur’un aldığı çayı azaltarak, özel sektörün payını artırmak olarak açıkladı. Getirilen kota ve kontenjanların da planın bir parçası olduğunu söyledi:

“Çayını toplayan üretici bir kısmını Çaykur’a veriyor ancak kalan bölümü özel sektöre vermek zorunda kalıyor. Çaykur 4 liradan alıyor ancak kotası var. Üretilen çayın önemli bir bölümü özel sektöre daha da düşük fiyata vermek zorunda kalıyor. Bu kontenjan stratejisi ilerleyen yıllarda daha da devam ettirilecek. Çaykur daha fazla fiyat verecek ama aldığı miktarı azaltacak. Ancak gideri sabit olduğu için zararı da artacak. Bir süre sonra da ‘bu fabrikalar zarar ediyor, satalım’ diyecekler. Çaykur’un arazileri var. Borçları kapatmak için bunların da elden çıkarılması istenecek. Çaykur’dan alınan araziler, 5’li çeteye peşkeş çekilecek. Oradan 2 milyar dolarlık bir rant elde edilecek. Payını da alacak. Çaykur tamamen özelleştirilemiyor çünkü kamuoyu tepki gösterebilir. Parça parça özelleştirilecek. Çaykur’a kota ve kontenjanlarla bitirilecek. Adım adım bitirilecek. 2017’nin Şubat ayında Çaykur’un Varlık Fonu’nun içerisine bu nedenle konuldu. Sayıştay denetiminden kaçırılacak.”