Almanya’da seçim sistemi nasıl işliyor?

26 Eylül Pazar günü Almanya yeni parlamentosunu seçecek. Ülkede ‘karışık üyeli nispi temsil sistemi’ uygulanıyor.

60 milyondan fazla insan oy kullanma hakkına sahip ve herkesin iki oyu var.

İlk oy, seçmenlerin seçim bölgesinden olan bir aday için ve her parti o bölgede bir kişiyi aday gösterebiliyor. En çok oyu alan kişi doğrudan yetkiyi alıyor ve Federal Meclis’e giriyor.

Bu oylama 299 Milletvekili ile sonuçlanıyor ve böylece her seçim bölgesi Federal Meclis’te temsil edilmiş oluyor.

İkinci oy ise bir siyasi parti için. Mecliste çoğunluğa bu oylama ile ulaşıldığı için ilk oylamadan daha önemli sayılıyor.

Seçimlerde durum ne ve nasıl işliyor?

Seçimde 40 parti yarışıyor. Bir partinin meclise girebilmesi için oyların en az yüzde 5’ine ihtiyacı var, aksi takdirde oylarını kaybediyor.

Federal Meclis’te en az 598 milletvekili sandalyesi var. Bu nedenle parti payı ikinci oylama ile belirleniyor. Bir parti oyların yüzde 30’unu alırsa, sandalyelerin de en az yüzde 30’unu alıyor.

Koltuk dağılımına gelince; önce kendi seçmenleri tarafından doğrudan seçilen bölgesel adaylar, ardından ulusal listelerdeki adaylar yerlerini alıyor. Ancak, sandalye dağılımı ikinci oyların oranıyla uyuşmuyorsa, oran doğru hale gelene kadar ‘ayarlama sandalyeleri’ bulunuyor.

Bu nedenle sonuçta, Federal Meclis’te hemen hemen her zaman 598 sandalyeden daha fazla parlamento üyesi bulunuyor. Örneğin 2017 yılındaki seçimlerde 709 milletvekili vardı. Bu seçimde daha da fazla olması bekleniyor.

Seçmenler ile partileri eşleştiren uygulama popüler oldu

Alman seçmenlerin kendilerini en çok temsil eden partiye karar vermelerine yardımcı olmak için, Federal Yurttaşlık Eğitimi Ajansı’ndan Daniel Kraft Euronews’a, oy verme kararına yardımcı olan dijital uygulama ‘Wahl-O-Mat’ hakkında bilgi verdi:

Nasıl çalışıyor?

‘Wahl-O-Mat’ kişinin kendi siyasi pozisyonunu Alman siyasi partilerinin pozisyonlarıyla karşılaştırıyor.

Seçime katılan 40 partiden toplam 38’i ‘Wahl-O-Mat’ta yer alıyor. Kraft, “Bu çevrimiçi uygulamayı kullandığınızda kendinizi partilerin konumları ve bakış açılarıyla sürekli karşılaştırmaya devam edebiliyorsunuz ve sonunda size hangi tarafın görüşünüze en yakın olduğu söyleniyor” diye açıklıyor.

Ne kadar popüler?

Kraft, “Wahl-O-Mat”ın hızla popüler bir uygulama haline geldiğini söylüyor. 2017’deki son Alman federal seçimlerinde, tüm uygun seçmenlerin yaklaşık dörtte biri, yani 15.7 milyon kişi tarafından kullanıldığı aktarılıyor.

Kraft, “Wahl-O-Mat gibi bir bilgi hizmetinin bu kadar popüler olması harika. Bu gösteriyor ki, siyasete şakacı bir yaklaşımla yaklaşırsanız, birdenbire parti programlarının bile heyecan verici ve okumaya değer olduğunu gösteriyor” diyor.

Alman Federal Meclisi’nin yapısı ve tarihi

Alman Federal Meclisi (Deutscher Bundestag), Almanya’nın yasama organı.

II. Dünya Savaşından sonra kuruldu ve esas olarak Batı Almanya Federal Cumhuriyeti’nin Parlamentosu.

İlk olarak Bonn şehrinde faaliyete geçti ve her iki Almanya’nın 1990’da tekrar birleşmesine kadar da burada faaliyet gösterdi.

1990’da parlamento alınan oy birliği kararı ile başkenti Bonn’dan Berlin’e taşıdı. Bugün Berlin’de eski Reichstag (II. Dünya Savaşı’nda ağır hasar görmüş Alman İmparatorluğu Parlamentosu) binasının temelden onarımı ile buraya taşındı.

Parlamentonun yasama dönemi toplam 4 yıl.