Taksi problemi: Sürücülerde kazanç baskısı, İBB’de çözüm arayışı, plaka sahiplerinde kayıp korkusu

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) toplantısında 1000 yeni taksi plakası teklifi oy çokluğu ile reddedildi.

İBB Ulaşım Daire Başkanı Utku Cihan, İstanbul’un artan nüfusuna rağmen 25 yıldır 17.395 bin taksi ile hizmet verildiğine dikkat çekiyor. O nedenle sekiz kez teklifin reddedilmesine tepkili.

İBB Ulaşım Daire Başkanı Utku Cihan’a göre bu sorunun kaynağında 2020 seçiminden sonra Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin (UKOME) üye sayısının bakanlık lehine olacak şekilde yeniden düzenlenmesi var.

2020 seçimi öncesi İBB istediği projeleri UKOME’den geçirebilirken, şimdilerde UKOME’ye yeni eklenen bakanlıkların onayını alma zorunluluğu ile projelerini kabul ettiremiyor.

Cihan, belediyenin çalıştıracağı ve yöneteceği 5 bin taksiyle, 16 milyon insanın sahip olduğu bir taksi sistemi kurmaya çalıştıklarını söylüyor.

Euronews’e konuşan İBB Ulaşım Daire Başkanı Utku Cihan, piyasaya sürecekleri bu yeni taksi plakalarıyla şoförlerin daha güvenceli koşullarda çalışmalarını sağlamayı ve taksi hizmeti kalitesini arttırmayı hedeflediklerini anlatıyor.

Aynı zamanda bu teklifin yatırım aracı haline dönüşen taksi plaka fiyatlarının da normale çekilmesi anlamına geldiğinden bahsediyor.

”Bize beş bin taksiyi satın diye teklif çok geldi. Bunu yapsak belediye kasasına bir kazanç girer. Ama biz bunu yapmak istemiyoruz. Bunu yaptığımızda taksi hizmetini daha iyi hale getiremiyoruz. Bu proje ile taksi sürücüsü İBB çalışanı olacak, özlük hakları yatıyor olacak. Şu anki sistemde sigortaları yatmıyor, baskı altındalar ve her gün para kazanmak zorundalar. Dolayısıyla kısa mesafede yolcu almama, darp ve taciz gibi şikayetler ya da yolcu seçme gibi şikayetlerin tamamında şoförler üzerindeki para kazanma baskısı var. Biz hiç bir zaman bütün taksiciler kötüdür demedik. İşlerini düzgün yapan bir sürü insan var ama sistem onları bu yöne itiyor. Bunun değişmesini istiyoruz. İlk etapta bin taksinin UKOME’den kararını almak ve işletmeye başlamak bu sistemin anahtarı.”

Cihan, İstanbul’da taksi sorununu kendilerinin üretmediklerini bu sorunun otuz yıldır var olduğunun altını çiziyor.

”Elinde 17.395 plaka bulunduran taksi sahipleri ellerindekileri kaybetmek istemiyor. Bu nedenle reddediyorlar. Ama şu anda taksiye binmek istemeyenler, sistem değişince taksi kullanacak. Aslında biz pastayı büyütüyoruz. Onlar bu durumdan zarar görmeyecekler ama yine de esnaf temsilcileri, taksi sahipleri ve aracı şirketler bu sisteme karşı çıkıyor. Çünkü büyük rant var. Bizim için kimin ne kazandığı önemli değil, daha iyi bir hizmeti sağlamak önemli.”

Taksiciler: Ağır, güvencesiz çalışma koşulları ve yüksek yevmiyeler bizi zorluyor

Meseleye taksiciler açısından bakıldığında ise belediyenin bu çabasını destekleyen de var karşısında duran da.

Bazıları İstanbul’un trafik sorunu çözülmeden ve ağır trafik cezalarının fiyatları düşürülmeden, yeni taksi plakaları ile kaliteli hizmet verilmesinin mümkün olmadığını söylüyor.

Bazıları da İBB’nin kurmak istediği sistemle sektöre bir denetim mekanizmasının geleceği görüşünde.

Ama hepsinin sorunu ortak; ağır ve güvencesiz çalışma koşulları ve de yüksek yevmiyeler.

Euronews’e konuşan pek çok taksi şoförü, bu koşulların kendilerini yolcu seçme ya da kısa mesafe yolcuyu tercih etmemeye ittiğini söylüyor. Çünkü kısa mesafe yolcu ile günü kurtaramadıklarını ve yevmiyeleri çıkaramadıklarını ifade ediyorlar.

Buna bir de işverenleri tarafından ödenmesi gereken ama ödenmeyen sigorta primleri eklenince çalışmanın daha da stresli hale geldiğinin altı çiziliyor.

İstanbul Beyoğlu’nda konuştuğumuz taksicilerin bir tepkisi de son günlerde bazı taksi şoförlerinin turist yolcuları dolandırdıklarına dair yapılan haberlere.

Bu haberlerle birlikte sektörde çalışan tüm taksicilerin zan altında bırakıldığını söyleyen taksi şoförleri, taksi sorunun çözümü için tüm taraflardan bir an önce adım atılmasını bekliyor.

Peki taraflardan biri olan İstanbul Taksiciler Esnaf Odası ne diyor?

İstanbul Taksiciler Esnaf Odası Başkanı Eyüp Aksu, Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) toplantısı sonrası taksicilerle birlikte bir basın açıklaması yaptı.

Ve enflasyon, pandemi gibi nedenlerle taksicilerin büyük gelir kaybına uğradığını söyledi. İBB’nin 1000 yeni taksi plaka teklifine ret veren UKOME heyetindeki bürokratlara esnaflar adına teşekkür etti.

“Bütün artan maliyetlerimiz, istediğimiz şoför eğitimleri ve denetimler kulak ardına itilirken, gündemde sadece tamamen politik malzeme konusu olan ek taksi plakası meselesi tutuluyor. İzmir’de taksi talebi, İstanbul’dan yüzde 35 daha fazla. Ama taksi ihtiyacı gündemde dahi değildir. Birçok şoförümüz denetimlerde iddia edilen durumları oluşan önyargı sebebiyle anlatmakta zorlanıyor, bu kayıtların bizimle de paylaşılması adil bakış açısı çerçevesinde elzemdir”