Avrupa Birliği liderleri, Türkiye ile ilişkilerin de aralarında olduğu konuları görüşmek üzere Brüksel’de toplanıyor.
Mültecilere yardım paketi kapsamında Türkiye’ye gönderilecek fon miktarının belirlenmesinin beklendiği zirvede, Rusya, Covid-19, ekonomik iyileşme ve göç konuları ele alacak.
AB Liderler Zirvesi’nin Türkiye ile ilgili bölümünde, Ankara-AB ilişkilerinin özellikle Doğu Akdeniz’deki durum ve Kıbrıs, göç, Türkiye’deki Suriyeliler için yapılacak yardımlar, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve ticaret gibi başlıkların ele alınması bekleniyor.
Türkiye zirveden ne bekliyor?
Türkiye’nin zirveden kısa vadede beklentileri arasında başta Gümrük Birliği’nin güncellenmesi için adım atılması ve bunun için AB Konseyinin AB Komisyonuna yetki vermesi, ayrıca Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı 4 milyona yakın Suriyeli ile ilgili mutabakatın yenilenmesinde ilerleme sağlanması geliyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu sözcülerinden Dana Spinant, 24-25 Haziran’daki zirvede “Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı sığınmacılara destek” konusunun da görüşüleceğini kaydetti.
Spinant, günlük basın toplantısında, “Mart ayındaki son toplantı, Komisyon’u Türkiye ile ilişkiler alanında geniş kapsamlı konularda çalışmaya davet etmişti. Başkan (Ursula von der Leyen) elbette Konsey’deki ortaklarıyla Türkiye’ye ilişkin çalışmamızın sonuçları hakkında görüşecek. Bu görüşme elbette göç desteği, Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı sığınmacılara destek konusunu da içerecek. Komisyon bu konudaki tedbirler üzerinde çalışmaya devam ediyor ve Başkan da tavrını ve vardığı sonuçları Konsey ile paylaşacak.” dedi.
“Türkiye’ye 3.5 milyar euro göçmen fonu”
Başta Almanya olmak üzere birçok AB üyesi, Türkiye-AB arasındaki göç mutabakatının yenilenmesini savunuyor. Son olarak Almanya Başbakanı Angela Merkel, “Anlaşma önemli ve daha da geliştirilmeli. Türkiye 3,7 milyon Suriyeli mülteciyi barındırma konusunda muhteşem bir iş yapıyor. Türkiye desteğimizi hak ediyor.” diyerek desteğini dile getirmişti.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in bu konuda yapılan çalışmayla ilgili liderlere sunum yapması planlanıyor.
Bu sunumda sadece Türkiye değil, Ürdün ve Lübnan’daki Suriyeliler için de AB’nin yapacağı yardım miktarı ve yardımın nasıl yapılacağı gibi bilgiler liderlere sunulacak.
Reuters, AB’nin Türkiye’ye 3.5 milyar euro göçmen fonu aktarmayı planladığını yazdı.
Zirve öncesinde yardımlarla ilgili üye ülkelere resmi olmayan bir belge ulaştırıldı. AB Konseyi, bu konuda AB Komisyonundan resmi teklif yapmasını isteyecek. Konsey, yardım miktarının yanı sıra paranın bütçeye nereden geleceği ve hangi alanlarda kullanılacağı gibi detayları gördükten sonra onay sürecine geçilecek.
Kıbrıs ve Doğu Akdeniz
AB yetkilileri, Doğu Akdeniz’de geçen yaz yükselen gerilimin düşmüş olmasından duydukları memnuniyeti ve bunun devamına yönelik dileklerini dile getiriyor.
AB tarafı, Türkiye ile pozitif gündemin sürmesini istiyor ancak özellikle Kıbrıs konusunda “endişe” ifade ediyor. Türkiye’nin iki devletli çözüm önerisine karşı geleneksel BM parametrelerinde bir çözüm yoluna girilmesini isteyen AB, iki devletli çözümün bir seçenek olmadığını savunuyor. AB yetkilileri ayrıca kapalı Maraş konusunda da “endişeli” olduklarını ifade ediyor.
Gümrük Birliği’nin güncellenmesi
Türkiye’nin istediği Gümrük Birliği’nin güncellenmesi için teknik düzeyde çalışmalar yürütülmesine atıf yapılacağı, bunun da sonuç bildirisinde yer alabileceği değerlendiriliyor.
AB tarafı, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi için AB Komisyonuna yetki verilmesi konusunda teknik çalışmaların başladığını belirtiyor.
Ayrıca Türkiye ile AB arasında güncellemeye ilişkin teknik görüşmelerin de yeniden başlaması bekleniyor. Bu kapsamda iki tarafın heyetlerinin genel müdürler düzeyinde temmuz ayının ilk yarısında bir araya gelmesi planlanıyor.
Özellikle sağlık ve iklim değişikliği alanlarında diyaloğun yakın zamanda başlaması amaçlanıyor. AB’nin Türkiye ile başta Covid-19 ile mücadelede iş birliği ve iklim konularında üst düzeyli diyalog istediği ifade ediliyor.
Rusya konusunda karar alınması bekleniyor
İki gün sürecek AB Liderler Zirvesi’nin önemli bölümünü AB-Rusya ilişkilerinin kapsaması bekleniyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, zirve öncesinde 24 Haziran sabahı Ukrayna, Gürcistan ve Moldova’nın dışişleri bakanları ile bir araya gelecek.
“Bu AB Konseyi Toplantısı’nda, Türkiye ile ilişkiler konusunun çok derinlemesine konuşulmasını beklemiyorum.” diyen Borrell, buna gerekçe olarak zirvenin ağırlıklı olarak Rusya’ya odaklanacak olmasını göstermişti.
Rusya konusunda zirvenin sonuç bildirisinde kararlar alınması bekleniyor. Ayrıca, Belarus hakkındaki görüşmelerde de mevcut yaptırımların durumu değerlendirilecek.
Zirvede ayrıca BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de AB liderlerinin konuğu olacak. Guterres, toplantının ilk gününde öğle yemeğinde AB ülkelerinin liderleriyle bir araya gelecek.
