Diyarbakır il sınırının değiştirilmesi: İktidar, dar bölge seçim sistemine mi hazırlanıyor?

Türkiye, HDP’li Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun vekilliğinin düşürülmesi, Meclis’te gözaltına alınması, HDP’ye kapatma davası açılması ve bunların yanı sıra Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından gece yarısı imzalanan kararnameleri tartışıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından bir kararnameyle Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden ayrılmasına yönelik tepkiler devam ederken, Diyarbakır il sınırını değiştiren karar da dikkat çekti.

Erdoğan’ın cumartesi gecesi imzaladığı ve Resmi Gazete’de yayımlanan kararına göre, Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Şenyayla bölgesinin Muş’a bağlanmasına karar verildi.

HDP Onursal Başkanı Ertuğrul Kürkçü, değişikliği “Gerrymandering” (Bir partinin seçim kazanması için seçim bölgelerinin değiştirilmesi) olarak değerlendirdi.

Ertuğrul Kürkçü, Twitter’dan “Bundan böyle çok il, ilçe sınırı değiştiğini görebiliriz. Dar bölge simülasyon çalışmalarının bittiğini ve milletten gizli ve kanunsuz uygulama hazırlıklarına geçildiğini düşünmek için çok neden var” ifadelerini kullandı.

AKP ve MHP ortaklığındaki Cumhur İttifakı’nın seçim sistemine ilişkin bir çalışma yürüttüğü biliniyor. Bu kapsamda dar bölge seçim sisteminin ön planda tutulduğu iddiaları vardı.

Dar bölge sistemi, ülkenin parlamentodaki sandalye sayısı kadar bölgeye bölünmesi ve her bölgeden bir adayın seçilmesi esasına dayanan seçim sistemi olarak biliniyor.

Dar bölgeden seçilecek milletvekilinin belirlenmesi çoğunluk ve mutlak çoğunluk esasına göre iki farklı şekilde gerçekleşiyor. Çoğunluk esasına göre yapılan seçimde her bölgeden en yüksek oyu alan aday seçiliyor.

Mutlak çoğunluk esasına göre yapılan seçimde ise adayın seçilebilmek için ilk turda oyların yarısından bir fazlasını alması gerekiyor. İlk seçimde mutlak çoğunluğa ulaşılamayan her bölge için ikinci tur seçimleri yapılıyor. İkinci turda ise bir önceki turda en yüksek oyu almış olan iki aday arasında seçim yapılıyor. Bu iki aday arasından en yüksek oyu alan aday seçildiği bölge için parlamentoda temsil yetkisi kazanıyor.