12 bin yıllık geçmişe sahip Batman’ın Hasankeyf ilçesi tamamen sular altında kalınca yeni bir çehreye kavuştu. Suların yükselmesiyle yeni meslekler de türedi. Bunlardan biri de tekne turizmi.
Ilısu Barajı’nın kapakları 2018 Temmuz ayında kapatılarak, su tutulmaya başlandı. Taşıma ve yerleşme çalışmaları tamamlandıktan sonra ikinci kapak da kapatıldı. Hasankeyf’in sular altında kalmaması için yıllardır yürütülen kampanyalar sonuçsuz kaldı ve Ilısu Barajı 12 bin yıllık tarihi ilçeyi yuttu.
İlçenin sokakları, yolları, tarihi eserleri, mağaralar suların altında kaldı. Tarihi ilçeden geriye Küçük Saray, Büyük Saray, Ulu Camii, Osmanlı Mescidi gibi tarihi yapılar kaldı. Turistlerin bu bölümleri ziyaret edebilmeleri için yeni ilçeye ve eski ilçeye iki iskele yapıldı. Bu iskelelerin yapılmasıyla ilçede yeni bir ekmek kapısı açıldı.
Bugünlerde ilçeye gelenlerin dikkatini ya baraj gölünde gezen tekneler ya da kıyıda bağlı tekneler çekiyor. Sular teknelerin yüzebileceği seviyeye gelince, ilçe gezinti tekneleriyle tanıştı. Bir grup girişimci, batı illerine giderek 12 tekne aldı. Tekneler ilçeye getirilerek baraj gölünün iki yakasında seferlere başladı.
“Tekne turizmi aklımızdan geçmezdi”
Tekne turizmi tarihi ilçe için yeni ekmek kapısı oldu. Daha önce kazılarda çalışan Mahmut Yıldırım da tekne işletenlerden. İstanbul’da aldığı tekneyi Hasankeyf’e getiren Yıldırım, tekne turizmine başladı. Hem pandemi, hem de su seviyesinin azalması nedeniyle zor günler yaşasa da Yıldırım, tekne turizminin geleceğinden umutlu. VOA Türkçe’ye konuşan Yıldırım, tekne kullanma belgesi aldığını belirterek, “Şimdilik çok işimiz yok ama ilerleyen zamanlarda umutluyuz, iyi olacak. Şimdiye kadar 12 kişi tekne aldı, burada 12 tekne var. Bu artık burası için yeni bir sektör. Bir iki yıl içinde randıman vermesini bekliyoruz. Şimdilik birçok eksiğimiz var, iskelemiz yok, karşı tarafta park edemiyoruz. Pandemi bizi etkiledi. İlçeye gelen turist sayısı çok düştü. Gelenlerin de çok azı tekne gezintisi yapıyor” dedi.
Yıldırım sözlerini “Bir gün buradan, denizcilikten para kazanacağım hiç aklıma gelmezdi, hiç kimsenin de aklına gelmezdi” diye bitiriyor.
Tekne sahipleri turistleri bekliyor
Daha önce tarihi ilçede garsonluk yapan, kazılarda çalışan Bayram Aldan da şimdilerde tekne turizminden para kazanmaya çalışıyor. Marmaris’ten tekne alıp ilçeye getiren Aldan’ın umudu da yeni gelir kapısının gelişmesi. VOA Türkçe’ye konuşan Aldan, bir gün teknecilikten para kazanacağını hayal bile etmediğini söyledi. Aldan, “Baraj yapıldığında başka turizm faaliyeti olmadığı için tekne alalım dedik. Tekne aldık ama şu an hiçbir faaliyeti yok. Pandemiden dolayı da insanlar gelmiyor. Aklımızın ucundan bile geçmezdi bir gün tekneden para kazanacağımız. Tekne sahibi olacağımız, tekne kullanacağımız hiç aklımızdan geçmezdi. Buranın üzerinde tekne turu yapacağımız aklımızdan geçmezdi. Ama şu an görüyorsunuz mecburen yapıyoruz. Hasankeyf ‘te birçok proje var, sahil yolu yapacaklar, teknelerin yatacağı limanları yapacaklar. Su azaldığı için projeler durmuş. İleride projeler uygulanırsa, ekmek yeriz” diye konuştu.
“Yetkililer düzenleme yapmalı”
Hasankeyf Kültür Derneği Başkanı Ahmet Akdeniz, tekne turizminin hem istihdam sağlayacağını hem ilçenin tanıtımına katkı sağlayacağını düşünüyor. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Akdeniz, tekne turizmi içim yetkililerin düzenleme yapması gerektiğini savunarak, “Tekne olayı gerçekten çok güzel ancak devletimizin bir an önce, kurallar çerçevesinde, düzenlenme getirmesi gerektiğini düşünüyoruz. Çünkü rastgele olduğu zaman hatalar yapılıyor. Bunun en iyi şekilde olması için devletin düzenleme yapması gerekiyor. Bu iş kurallar içinde yapılması gerekiyor. Düzenli bir şekilde yapılması halinde Hasankeyf’e önemli bir gelir getireceğini düşünüyoruz. Düşünün Mezopotamya Vadisi’nde tekne turu atıyorsunuz, ne kadar güzel güzel. Daha şimdiden orada eğlenceler yapılıyor, gelin damatlar gelip fotoğraf çekiyorlar. Bunu en iyi şekilde yansıtmamız lazım. Hasankeyfliler için yeni bir ekmek kapısı diyebiliriz” şeklinde konuştu.
Hasankeyf’te tekneler için yüzer limanlar yapıldı. Su yükseldiğinde limanlar da su üzerinde yüzecek. Ancak su seviyesi düştüğünde bu limanların seviyesi de düşecek. Bu durumda insanlar teknelere ulaşmak için merdivenleri kullanması gerekecek. Bu günlerde su seviyesinin çok düşmesi nedeniyle limanlar aşağıda kaldı. Tekne sahiplerinin şikayet ettiği diğer konu da tekneleri bağlayacakları liman bulunmaması.
