Mardin’in Derik ilçesinde Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Süryaniler tarafından inşa edilen Antik Gola Yerleşim Alanı’ndaki mozaikler, kaçak kazı yapanlar tarafından tahrip edildi.
Derik ilçesinin Göktaş Mahallesinde bulunan ve 2013 yılında sit alanı ilan edilen Antik Gola Yerleşim Alanı’nda, üzerinde insan, hayvan, bitki ile haç resmedilmiş 1600 yıllık mozaikler, kaçak kazıda ortaya çıkarıldı.
Define avcılarının ortaya çıkardığı mozaiklerin bulunduğu alanda daha sonra resmi kazı yapılmasına karar verildi. Yapılan kazı sonucu ortaya çıkarılan mozaiklerin, üzerindeki İbranice yazılı kitabeden, 1600 yıl önce, Doğu Roma İmparatorluğu döneminde, Süryaniler tarafından inşa edildiği belirlendi. Bazilika, kilise veya vaftizhane olduğu tahmin edilen antik yerleşim alanındaki yapıda, 4 mevsimin resmedildiği insan, hayvan, bitki ve haç figürleri ortaya çıkarıldı.
Ancak tarihi alandaki kazı çalışmalarına Kurban Bayramı’nda ara verildi. Bu arada define avcıları mozaiklerin altında define olduğunu düşünerek, kaçak kazı yaptı. Yaklaşık 2 metre derinliğinde çukur açan defineciler, mozaiklere büyük çapta zarar verdi. Mahalle sakinleri, alanın korucular tarafından korunduğunu ancak yeterli olmadığını söyleyip, önlem alınmasını istedi. Mahalle sakinleri gerekli önlem alınmadığı takdirde alana tekrar definecilerin dadanacağını belirttiler. Bulunan mozaikler önümüzdeki günlerde parçalar halinde kesildikten sonra Mardin Müzesine götürülerek orada birleştirilecek.
Arkeologlar Derneği Başkanı İlkay İvgin definecilik ve kaçak kazı suçlarının terör suçları kapsamına alınması gerektiğini savundu. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan İvgin, tarihi eserlerin korunması için şu önerilerde bulundu: “Definecilik ve kaçakçılık suçlarının terör suçu sayılması gerektiğini söylüyoruz. Bu kültürel miras hepimizin, bütün insanlığın ortak mirasıdır. Bunların tahribatı geçmişimizi yok ediyor, bütün insanlığın geçmişini yok ediyor. Uşak’ta yer alan Blaundus antik kentinde, güneş enerjisi ile çalışan kamera sistemleri var. Böylesi stratejik noktalara, güneş enerjisi ile çalışan kameralar yerleştirilip, 24 saat izlenebilir. Korunması için öncelikle halkın bilinçlendirilmesi lazım, geçmişine sahip çıkmasını sağlanması gerekir. Cezaların da artırılması gerekiyor. Profesör Dr. Nevzat Çevik hocamızın dile getirdiği güzel bir öneri vardı. Köy korucuları gibi kültür korucuları teşkilatlandırılsın, onlar tarafından korusun gibi bir düşüncesi vardı. Biz de bu düşünceyi savunuyoruz.”
