ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Twitter hesabından yaptığı bir paylaşımda Türkiye’deki Salda Gölü’nün Mars gezegenindeki Jezero Krateri ile jeolojik benzerliklere sahip olduğunu dile getirdi.
“Mars’taki Jezero Krateri’ne gidemeyebilirsiniz, ancak ona en yakın yeri ziyaret edebilirsiniz; Salda Gölü, Türkiye” denilen, NASA’nın açıklamasında Salda Gölü ile Jazero Krateri’nin fotoğrafları aynı kare içerisinde paylaşıldı.
NASA’nın bilgiselinde, Mars’ın varsayımsal veya kurgusal bir sakini olarak tanımlanan Jazero’ya atıfla, “Bir dünya uzakta olsa da Salda Gölü ile aynı mineroloji ve jeolojiyi paylaşıyor” ifadelerine yer verildi.
NASA’nın “Perseverance” isimli uzay aracı, Mars’ta hayat izleri aramak üzere dün uzaya fırlatılmıştı. Ajans Salda makalesinde, araştırmacıların Mars Misyonu öncesi göl ile ilgili bilgileri incelediklerini aktardı.
Purdue Üniversitesi’nden Gezegen Bilimcisi ve Perseverance Misyonu üyesi Briony Horgan, “Salda Gölü’nü ziyaret etmenin en güzel yanlarından biri, size Jezero Gölü kıyısında durmanın nasıl bir his olduğunu gerçekten hissettirmesi.” diye konuştu.
Jezero, Mars’ta büyük bir havzanın kuzeybatı köşesinde, 45 kilometre (28 mil) genişliğinde eski bir gölden etkileşime uğrayıp (göktaşı ya da farklı bir nesnenin çarpmasının etkisiyle) dairesel kratere dönüşmüş yer olarak biliniyor. Hatta araştırmacılar, buranın krater içerisinde krater olduğunu belirtiyor.
Bölgenin etrafındaki delta yataklarındaki kalıntılar nedeniyle Jazero’nun bir zamanlar göl olduğuna inanılıyor. Ayrıca bilim insanları krater boyunca karbonat mineralleri de keşfettiler.
NASA’nın Mars Keşif Yörüngesi (MRO) tarafından gönderileri kullanan bilim ekibi geçtiğimiz günlerde bu karbonat minerallerinden bazılarının gölde oluşmuş olabileceğine dair kanıtlar da keşfetti.
Horgan’ın ekibinden Brad Garczynski, “Karbonatlar önemli çünkü mikroplar, organikler veya geçmiş mikrobiyal yaşamın kanıtı olan belirli dokular gibi o ortamda var olan herhangi bir şeyi yakalamada gerçekten iyidirler.” diyor.
Garczynski, “Ancak Jezero’ya gitmeden önce, yaşam belirtileri arayışımıza odaklanmak için bu karbonatların Dünya’da nasıl oluştuğuna dair bilgi kazanmak da gerçekten önemli.” şeklinde konuştu.
NASA makalesinde şu ifadelere yer veriyor:
“Salda Gölü, Jezero Krateri’nde bulunanlara benzer karbonatlar ve çökelme özellikleri (deltalar) içeren Dünya’daki bilinen tek göldür.”
Paylaşılan fotoğraflardaki Spektral veriler, kraterin batı kenarında, bilim insanlarının eski gölün kıyıları ve sahil kesimleri olduğuna inandıkları karbonatların kalıntılarını gösteriyor. Karbonatlar, Perseverance’ın inişi için planlanan deltada da bulunuyor.
Operational Land Imager (OLI) tarafından 8 Haziran 2020 tarihinde çekilen Salda Gölü fotoğrafında da göl çevresindeki anakayadan (Jezero’daki deltaya benzer) aşınmış ve kaya yatakları ile dolu alüvyonlu birikinti yelpazesi (kütle) içerdiği görülüyor.
Bilim ekibinin Salda Gölü araştırmalarına, İstanbul Teknik Üniversitesi’nden de destek verildi.
Salda Gölü, Burdur’un Yeşilova ilçesinde, beyaz kumsalı ve turkuaz suyuyla ”Türkiye’nin Maldivleri” olarak anılıyor.
