Türkiye en çok konut ve kira harcamasına bütçe ayırıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2019’un Hanehalkı Tüketim Harcaması verilerini açıkladı. Hanehalkı bütçesinden en fazla pay konut ve kira harcamasına ayrıldı.

Verilere göre hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 24,1 ile konut ve kira harcamaları alırken, ikinci sırayı yüzde 20,8 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları, üçüncü sırayı ise yüzde 16,5 ile ulaştırma harcamaları aldı.

Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan harcama türleri ise yüzde 2,2 ile sağlık, yüzde 2,5 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 3,1 ile eğlence ve kültür harcamaları oldu.

Eşdeğer fert başına aylık ortalama tüketim harcaması 2018’de 2 bin 181 TL iken 2019’da 2 bin 465 TL olarak tahmin edildi.

Harcama türlerine göre hanehalkı tüketim harcamasının dağılımı

En fazla artan grup gıda ve alkolsüz içecekler

Araştırma sonuçlarına göre, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı bir önceki yıla göre 0,5 puanlık artışla yüzde 20,3’ten yüzde 20,8’e yükseldi.

Alkollü içecek, sigara ve tütün harcamalarının payı yüzde 4,0’dan yüzde 4,3’e, giyim ve ayakkabı harcamalarının payı yüzde 4,8’den yüzde 5,0’a, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 23,7’den yüzde 24,1’e, eğlence ve kültür harcamalarının payı yüzde 2,9’dan yüzde 3,1’e, eğitim hizmetlerinin payı yüzde 2,3’ten yüzde 2,5’e ve çeşitli mal ve hizmetlerin payı ise yüzde 4,9’dan yüzde 5,1’e yükseldi.

Diğer taraftan, mobilya ve ev eşyaları harcamalarının payı yüzde 6,5’ten yüzde 6,4’e, ulaştırma harcamalarının payı ise bir önceki yıla göre 1,8 puanlık düşüşle yüzde 18,3’ten yüzde 16,5’e geriledi. Ayrıca haberleşme harcamalarının payı yüzde 3,8’den yüzde 3,6’ya düştü.

Sağlık harcamalarının payı yüzde 2,2 ve lokanta ve otel harcamalarının payı yüzde 6,5 ile 2019’da değişmeyerek aynı kaldı.

Harcama türlerine göre harcama paylarının değişimi (%), 2018, 2019

Gıda harcaması içerisinde en fazla payı et, balık ve deniz ürünlerinde

Gıda ve alkolsüz içeceklere yapılan harcamalarda en büyük payı yüzde 19,4 ile et, balık ve deniz ürünleri alırken, bunu yüzde 17,8 ile ekmek ve tahıllar, yüzde 16,6 ile sebzeler, yüzde 13,9 ile süt, peynir ve yumurta izledi.

En düşük paya sahip harcama grupları ise, yüzde 2,3 ile diğer gıda ürünleri, yüzde 3,2 ile kahve, çay ve kakao, yüzde 3,8 ile alkolsüz içecekler olarak sıralandı.

Gıda harcamalarının dağılımı

Düşük gelirli haneler gıdaya iki kat daha fazla pay ayırdı

Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının 2019’daki dağılımına bakıldığında; en düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 31,2, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 30,7, ulaştırma harcamalarına yüzde 9,0 ve mobilya ve ev eşyası harcamalarına yüzde 5,3 pay ayırdı.

En yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalkları ise, konut ve kira harcamalarına yüzde 20,1, ulaştırma harcamalarına yüzde 20,0, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 15,3 ve lokanta ve otel harcamalarına yüzde 8,1 pay ayırdı.

Gelire göre sıralı %20’lik gruplarda tüketim harcamasının türlerine göre dağılımı

Temel gelir kaynağına göre harcama kalıpları değişti

Temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye geliri olan hanehalkları; konut ve kira harcamalarına yüzde 22,4, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 19,0 ve ulaştırma harcamalarına yüzde 17,7 pay ayırırken, müteşebbis geliri olan hanehalkları; konut ve kira harcamalarına yüzde 20,4, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 19,8 ve ulaştırma harcamalarına ise yüzde 19,2 pay ayırdı.