‘Zorba the Greek’ filminin unutulmaz müziği ile de bilinen Yunan besteci Mikis Theodorakis 96 yaşında hayatını kaybetti.
Yunan Kültür Bakanı Lina Mendoni, “Bugün Yunanistan’ın ruhunun bir parçasını kaybettik. Mikis Theodorakis, öğretmen, entelektüel, radikal, Mikis’imiz gitti” dedi.
Zorba (1964), Z (1969) ve Serpico (1973) filmleri için bestelediği müzikleriyle de bilinen sanatçı, sadece Yunanistan için değil, dünya müziği için de önemli bir isimdi.
MİKİS THEODORAKİS KİMDİR?
29 Temmuz 1925’te Yunanistan’ın Chios (Sakız) adasında, Giritli bir baba ve İzmir- Çeşmeli bir annenin oğlu olarak dünyaya geldi. Klasik müzik alanında yaptığı başarılı çalışmaların ardından geleneksel ve ulusal çalgılara, ritimlere ve ezgilere yönelen Theodorakis, “Epitafios” Mezartaşı yazıtı beste dizisiyle Yunanistan’da büyük bir kültür devrimi başlattı. Theodorakis 1000 dolayında şarkı yazmıştır. Çok sayıda senfoni, bale, opera ve oratoryo bestelemiştir.
SİYASİ KİMLİĞİ
İkinci Dünya Savaşı yıllarında direniş saflarında yer almış ve bunu takiben 1946-1949 yılları arasındaki iç savaş sırasında ise Sol ile birlikte mücadele vermişti. Bu nedenle işkence görmüştü. Askeri cuntaya karşı da direnen Theodorakis, bu nedenle tutuklanmış ve işkence görmüştü. Uluslararası baskı sonucu ülkeyi terk etmesine izin verilen besteci, 1974 yılına kadar Paris’te yaşamıştı.
Theodorakis 1940’ların sonu ve 1950’lerin başlarında Paris ve Atina’da müzik eğitimi almıştı. Klasik müzik bestelerinden sonra, 1960’larda Yunan köklerine dönerek Yunan müziğinin popülerleşmesine katkıda bulunmuştu.
CUNTA YÖNETİMİNE KARŞI DİRENDİ
Theodorakis Yunanistan’da 1967-1974 yılları arasındaki askeri cunta yönetimine direnişi ile bir halk kahramanı haline gelmişti. Bestecinin müziği cunta yönetimine bir direnişi simgeliyordu ve besteci bugüne kadar “halkın sesi” olarak tanımlanıyordu.
Yunanistan Komünist Partisi ile ilişkili olduğu bilinmektedir. 1981-1990 yılları arasında KKE’nin (Yunanistan Komünist Partisi) milletvekilliğini de yapmıştır.
Bununla birlikte, 1989’da, Yeni Demokrasi Partisi’nin içinde bağımsız bir aday olarak bir süre çalıştı ve muhafazakarlar, sosyalistler ve solcular arasında büyük bir koalisyon kurmaya yardımcı oldu.
1990’da yeniden parlamentoya seçildi, Constantine Mitsotakis yönetimindeki ülkede hükümet bakanı oldu. Bu süreçte uyuşturucu ve terörle mücadele çalışmaları yürütürken kültür, eğitim ve Yunanistan-Türkiye arasındaki ilişkileri iyileştirmek için de çalıştı.
Theodorakis, Lenin Barış Ödülü’nün de sahibidir.
Theodorakis’in ölüm haberinin ardından Yunanistan’da bütün televizyon ve radyo kanallarının yayın akışını değiştirerek Theodorakis’in müziklerini çalmaya başladığı ve sanatçıyı anma programları yaptığı belirtildi.
Theodorakis Türkiye’de ayrıca Zülfü Livaneli ile verdiği ortak konserlerle tanınıyordu.
