Etiket: Ukrayna'da savaş

  • Rusya’nın Ukrayna savaşında ilan ettiği tek taraflı ‘Noel ateşkesi’ başladı

    Rusya’nın Ukrayna savaşında ilan ettiği tek taraflı ‘Noel ateşkesi’ başladı


    Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ortodoks Noeli nedeniyle Ukrayna savaşı için verdiği tek taraflı ateşkes kararı yürürlüğe girdi. 

    Ukrayna tarafından ‘zaman kazanma’ olarak nitelenen ve karşı çıkılan ateşkesin başladığı Rusya devlet televizyonu tarafından duyuruldu. 

    Moskova’nın saldırılarının başlamasından bu yana Ukrayna’daki ilk büyük ateşkesinde Rus birlikleri cumartesi günü saat 24:00’e kadar çatışmaları durduracak.

    Rus Ortodoks Kilisesi’nin çağrısı sonrası ilan edilen tek taraflı adımın Noel kutlamaları sırasında süreceği açıklanmıştı.

    Zelenskiy: Rusya’nın ateşkesle hedefi Noel’de askerlerimizin ilerlemesini durdurmak

    Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Putin’in Noel’de 36 saatliğine ateşkes uygulanması talimatın vermesini, Rusya’nın Donbas’ta Ukrayna ordusunun ilerleyişini engellemesi için yapılan bir hamle olarak değerlendirdi.

    Görüntülü mesajıyla Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmeleri değerlendiren Zelenskiy, “Şimdi, Noel’i Donbas’taki askerlerimizin ilerlemesini bir süreliğine durdurmak ve teçhizat, cephane ve askere alınanları mevzilerimize yaklaştırmak için bir kılıf olarak kullanmak istiyorlar. Bu ne verecek? Kayıp hesabındaki bir başka artış. Dünyadaki herkes, Kremlin’in savaşı yenilenmiş bir güçle sürdürmek için savaştaki bir mühleti nasıl kullandığını biliyor” ifadelerini kullandı.

    ABD: Ateşkes alaycı

    ABD Dışişleri Bakanlığı, Putin’in Ortodoks Noel tatili dolayısıyla hafta sonu Ukrayna’da tek taraflı olarak 36 saatlik ateşkes ilan etmesini reddetti.

    Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ned Price ateşkesi adımını “alaycı” olarak nitelendirdi. Ateşkes kararının Moskova’nın Ukrayna’ya yılbaşı günü düzenlediği saldırılardan sadece günler sonra geldiğini hatırlatan Price, “Eğer Rusya barış konusunda, bu savaşı sona erdirme konusunda gerçekten ciddi olsaydı, güçlerini Ukrayna’nın egemen topraklarından çekerdi” ifadesini kullandı. 

    Rus Ortodoks Kilisesi’nden ateşkes çağrısı

    Rus Ortodoks Kilisesi lideri Patrik Kirill, perşembe günü 6-7 Ocak tarihlerini kapsayan Ortodoks Noel’i döneminde Ukrayna’da ateşkes yapılması çağrısında bulundu. Patrik Kirill, yaptığı yazdığı açıklamada, Ortodoks Noel’i döneminde Ukrayna’da taraflardan ateşkes istedi. 

    Ateşkesin, 6 Ocak öğlen saatlerinden 7 Ocak gecesine kadar uygulanması gerektiğini belirten Patrik Kirill, böylelikle Ortodoksların kiliselerdeki törenlere katılabileceğini ifade etmişti. 

    Epifani Bayramı nedir? Ortodokslar ve Katolikler Noel’i neden farklı tarihlerde kutluyor?

    Ortodoks Hristiyanlar, Hz. İsa’nın doğumunu yani Noel’i kutluyor. Katoliklerle Ortodokslar arasındaki Noel tarihine ilişkin farklılık iki tarafın farklı takvimleri benimsemesinden kaynaklanıyor. Bugün dünyada en yaygın olarak kullanılan Gregoryen Takvimi (Miladi Takvim), Katolik Kilisesi’nin ruhani liderlerinden Papa XIII. Gregorius tarafından 1582 yılında uygulanmaya konuldu.

    Paskalya Bayramı’nın ilkbahar ekinoksuna denk gelmesi için benimsenen takvime göre Noel de 25 Aralık’a denk geliyor. Rum Ortodoks Kilisesi haricindeki Ortodoks Hristiyanlarsa, M.Ö. 46 yılında Jül Sezar’ın yaptırdığı Jülyen Takvimi’ni takip ettiklerinden Noel’i Katoliklerden 13 gün sonra, 6-7 Ocak’ta kutluyor. 

     Katolik ve Protestanlar Noel’i 25 Aralık’ta kutlarken Rusya, Gürcistan, Belarus, Mısır, Sırbistan, Etiyopya ve Kazakistan gibi ülkeler 6 Ocak’ı 7 Ocak’a bağlayan geceyi Noel olarak kabul ediyor.

    ***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

  • Putin: Ukrayna ile müzakereden vazgeçmedik, çatışmalar diplomasi ile çözülür

    Putin: Ukrayna ile müzakereden vazgeçmedik, çatışmalar diplomasi ile çözülür


    Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD’nin Ukrayna’ya Patriot hava savunma sistemlerini “boşuna” sevk edeceğini belirterek, “Bu, sadece çatışmanın uzamasına neden olacak.” dedi. Batılı ülkeleri ‘hırsızlık ve sömürgecilikle’ suçlayan Putin, çatışmanın sonlanması için müzakereden vazgeçmediklerini söyledi. 

    Putin, Kremlin Sarayı’nda, Rus gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

    Batılı ülkelerin Rus petrol ve doğal gazına yönelik tavan fiyat uygulamalarına tepki gösteren Putin, “Yapmaya çalıştıkları şey sömürgeciliğe dönüştür. Hırsızlığa ve çalmaya alışmışlar. Avrupa ekonomilerinin çoğu köle ticareti, Afrika, Asya ve Latin Amerika’nın yağmalanmasıyla yükseldi.” diye konuştu.

    Tavan fiyat uygulamasının Rus ekonomisini etkilemeyeceğini vurgulayan Putin, “Bu sadece fiyatları idari bir şekilde düzenlemeye yönelik bir girişim. Petrol alanında olduğu gibi gaz alanında da iyi şeylere yol açmayacak.” dedi.

    Putin, Rusya’nın Ukrayna üzerinden doğal gaz sevkiyatı için Ukrayna’ya ödeme yapmaya devam ettiğini kaydederek, “Bize saldırgan diyorlar ancak gaz geçişi için bizden para almaya devam ediyorlar. Donbas’la ilgili olarak asıl saldırgan onlar, biz saldırganlığa karşılık veriyoruz. Yine de paramızı alıyorlar ve sorun etmiyorlar.” ifadelerini kullandı.

    ABD’nin Ukrayna’ya Patriot sevkiyatı

    ABD’nin Ukrayna’ya sevk edeceği Patriot sistemlerine ilişkin konuşan Putin, “Eski bir sistem ve bizim S-300 gibi çalışmıyorlar. Bunların savunma silahları olduğunu söylüyorlar, peki biz de öyle varsayalım. O halde çaresi de bulunur. Bunu yapanlar (sevkiyat) boşuna yapıyorlar. Bu, sadece çatışmanın uzamasına neden olacak.” diye konuştu.

    Putin, Rusya’nın askeri kaynaklarının, Ukrayna’nın askeri kaynaklarından daha fazla olduğuna işaret ederek, “(Ukrayna’da) Gün içinde kullandığımız top mermisinin sayısını vermeyeceğim. Bu rakamlar büyük. Ancak aramızdaki fark şu; Ukrayna’nın askeri kaynakları sıfırlanmaya doğru gidiyor, yakında kapasitesi kalmayacak. Bizim kapasitemiz ise artıyor.” ifadelerini kullandı.

    Putin, şöyle devam etti:

    “Batılı ülkelerin ve NATO ülkelerinin askeri kaynaklarının tükenme eşiğinde olmadığını düşünüyorum ama buradaki mesele başka. Ukrayna’ya silahlar Varşova Paktı’nın eski ülkelerinden geliyor. Bu silahların birçoğu Sovyet yapımıdır. Bunlar, tükenmek üzeredir.”

    Vladimir Putin, Rusya’nın modern silahlarını güçlendirmeye devam ettiklerini, ancak bu silahlarla “kışkırtıcı” eylemlerde bulunmayı planlamadıklarını dile getirdi.

    Ukrayna ile müzakereler

    Rusya ve Ukrayna arasındaki müzakerelere değinen Putin, müzakerelerden yana olduklarının altını çizerek, “Tüm silahlı çatışmalar, öyle ya da böyle diplomasi yolu üzerinden müzakerelerle sona eriyor. Müzakerelerden vazgeçmedik. Ukrayna yönetimi, kendisine müzakere etmeyi yasakladı.” şeklinde konuştu.

    Putin, “Ukrayna’nın müzakerelere ihtiyaç duyulduğu bilincine sahip olacağı” umudunu paylaştı.

    ***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

  • Zelenskiy ABD Kongresinde konuştu: Ukrayna yaşıyor ve Rusya’yı geri püskürtüyor

    Zelenskiy ABD Kongresinde konuştu: Ukrayna yaşıyor ve Rusya’yı geri püskürtüyor


    Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, “Tüm kasvetli manzaraya rağmen Ukrayna düşmedi. Ukrayna yaşıyor ve (Rusya’yı) geri püskürtüyor.” dedi.

    Zelenskiy, ABD Kongresinde Cumhuriyetçiler ve Demokratların ortak katıldığı bir oturumda Kongre üyelerine hitap etti.

    ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin başkanlığındaki oturumda, Kongre üyeleri Zelenskiy’yi uzun süre ayakta alkışlayarak karşıladı.

    Konuşmasına başta Amerikan halkı olmak üzere Kongre üyelerine teşekkür ederek başlayan Zelenskiy, “Burada olmak benim için bir ayrıcalıktır.” görüşünü dile getirdi.

    “Gelecek yıl dönüm noktası olacak”

    Zelenskiy, tüm dünyanın zihninde Rusya’ya galip geldiklerini söyleyerek, “Tüm kasvetli manzaraya rağmen Ukrayna düşmedi. Ukrayna yaşıyor ve (Rusya’yı) geri püskürtüyor.” diye konuştu.

    ABD’lilerin ve Avrupalıların da bu savaşta bir zafer elde ettiklerini aktaran Zelenskiy, “İşte bu nedenle Avrupalılar şu an her zamankinden daha güçlü.” ifadelerini kullandı.

    Zelenskiy, “Rus tiranlığı üzerimizdeki kontrolünü kaybetti. Bir daha asla zihinlerimizi etkileyemeyecek.” dedi.

    Öte yandan Rusları sahada da yenmeleri gerektiğini dile getiren Zelenskiy, konuşmasında “Bu mücadele çocuklarımız ve torunlarımızın nasıl bir dünyada yaşayacaklarına karar verecek.” ifadesine yer verdi.

    Ukrayna Devlet Başkanı, gelecek yılın hem Ukrayna hem de ABD için “dönüm noktası” olacağını ifade ederek, Ukrayna’nın cesareti ve ABD’nin kararlılığına vurgu yaptı.

    “Ukrayna asla teslim olmayacak”

    Rusya’nın mayıstan bu yana Bahmut’a durmaksızın saldırılar gerçekleştirdiğini anlatan Zelenskiy, geçen yıl 70 bin sivilin yaşadığı bu şehirde artık çok az sayıda sivilin kaldığını söyledi.

    Zelenskiy, Rusya’nın askeri mühimmat ve cephane konusunda kendilerinden önde ancak Ukrayna savunma güçlerinin hala ayakta olduğuna dikkati çekti.

    Ukraynalı askerlerin mücadelesini 1944’te Hitler’e karşı mücadele veren Amerikan askerlerine benzeten Zelenskiy, “Ukrayna asla teslim olmayacak.” dedi.

    Zelenskiy, Rusya ve İran’ı “terör devleti” olmakla suçladı

    Kendilerine verilen mühimmat desteğinin önemli ancak yeterli olmadığını belirten Zelenskiy, sözlerini şöyle sürdürdü:

    “Rusya bu soykırım politikasında kendisine bir müttefik buldu: İran. İran, Rusya’ya altyapımızı tehdit eden yüzlerce öldürücü dron gönderdi. Böylece bir terörist diğerini bulmuş oldu. Diğer müttefiklerimize saldırmaları ise an meselesi. Onları şimdi durduramazsak… Bunu yapmalıyız.”

    Ukrayna’nın hiçbir zaman kendileri yerine Amerikan askerlerinin Ukrayna topraklarında savaşmalarını talep etmediğini dile getiren Zelenskiy, Ukraynalı askerlerin Amerikan tank ve uçaklarını mükemmel şekilde kullanabileceklerini kaydetti.

    “Paranız sadaka değil, güvenlik ve demokrasiye yatırım”

    Ukrayna Devlet Başkanı, ülkesine yapılan finansal destek için de teşekkür ederek, “Paranız sadaka değil, küresel güvenlik ve demokrasiye yapılan bir yatırımdır.” diye konuştu.

    Rusya’yı “terör devleti” şeklinde tanımlayan Zelenskiy, bu ülkeden barışa yönelik adımlar beklemenin naiflik olacağını, Rusların kendilerinin de Kremlin tarafından zehirlendiğini, Rusya’nın yaptıklarının bedelini ödemesi gerektiğini ifade etti.

    Zelenskiy’den barış zirvesi teklifi

    Zelenskiy, Ukrayna’nın 10 maddelik barış formülü tekliflerini Başkan Joe Biden ile görüştüklerini kaydederek, “Bunları ortak güvenliğimizi önümüzdeki on yıllar boyunca garanti altına almak için uygulamalıyız.” dedi.

    Bu kapsamda bir barış zirvesi düzenlenmesi teklifinde bulunduklarını belirten Zelenskiy, önerdikleri barış inisiyatifini Biden’ın da desteklemesinden memnuniyet duyduğunu aktardı.

    Konuşmasında sık sık “demokrasi” vurgusu yapan Zelenskiy, Rusya’ya daha sert yaptırımların uygulanması çağrısında bulundu.

    Kongreye cephe hattından Ukrayna bayrağı hediyesi

    Zelenskiy, konuşmasının sonunda kendilerine verdikleri desteğe teşekkür babında Temsilciler Meclisi Başkanı Pelosi’ye doğu Ukrayna’daki cephe hattı Bahmut’ta kendisine sunulan ve üzerinde Ukrayna askerlerinin imzasını taşıyan Ukrayna bayrağını hediye etti.

    Buna mukabil Pelosi de Zelenskiy’ye Kongre binasında dalgalanmış bir ABD bayrağı sundu

    ***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

  • Zelenskiy, Beyaz Saray’da ABD Başkanı Biden ile görüştü, ‘destek için teşekkür’ etti

    Zelenskiy, Beyaz Saray’da ABD Başkanı Biden ile görüştü, ‘destek için teşekkür’ etti


    Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Beyaz Saray’da ABD Başkanı Joe Biden ile görüşerek, askeri yardımlar nedeniyle ‘içten şükranlarını’ sundu. Başkan Biden ise ‘Ukrayna’nın kendini savunma yeteneğini güçlendirmeye devam edeceğine’ dair söz verdi. 

    Rusya’nın Ukrayna’yı işgale başlamasından 300 gün sonra ilk yurt dışı gezisine çıkan Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ABD’nin başkenti Washington’da Başkan Biden ile bir araya geldi.

    Zelenskiy, ABD’ye ulaştığı dakikalarda Ukrayna’ya Patiort hava savunma sistemlerini de içeren 1,85 milyar dolarlık askeri yardım duyurusu yapıldı. 

    İki liderin görüşmesinin ardından ABD Başkanı Joe Biden, “Ukrayna’nın kendini savunma yeteneğini güçlendirmeye devam edeceğine” söz verdi. Biden, Ukrayna’da ‘adil bir barış’ sağlanması gerektiğinin altını çizdi.   

    Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise ülkesinin Rusya’ya karşı verdiği savunmada askeri ve mali yardım sağlayan Biden’a ‘içten şükranlarını’ sunduğunu söyledi. 

    Zelenskiy, ABD ziyareti kapsamında Kongrenin ortak oturumunda üyelere hitap edecek.

    ***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

  • Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy Biden’la görüşmek üzere ABD’ye gidiyor

    Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy Biden’la görüşmek üzere ABD’ye gidiyor


    Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy, temaslarda bulunmak üzere ABD’ye doğru yola çıktığını duyurdu.

    Zelenskiy, Twitter hesabından yaptığı paylaşımında, “Ukrayna’nın istikrarını ve savunma kapasitesini güçlendirmek için ABD’ye gidiyorum. Özellikle Başkan Joe Biden ile Ukrayna ve ABD arasındaki iş birliğini görüşeceğiz. Ayrıca Kongre’de konuşacağım ve bir dizi ikili görüşme yapacağım.” ifadelerini kullandı.

    Zelenskiy’nin Rusya’nın Ukrayna’da savaş başlattığı 24 Şubat’tan bu yana ilk kez gerçekleştireceği yurt dışı ziyaretiyle ilgili olarak Beyaz Saray da açıklama yaptı.

    2 milyar dolarlık yeni güvenlik paketi açıklanacak

    Beyaz Saray Sözcüsü Karine Jean-Pierre, yaptığı yazılı açıklamada, ABD Başkanı Joe Biden’ın ülkesinin Ukrayna’ya olan kalıcı taahhüdünü vurgulamak için Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy’i başkent Washington’a davet ettiğini bildirdi.

    Jean-Pierre, “Başkan Biden, Başkan Zelenskiy’i bugün, 21 Aralık’ta, Beyaz Saray’da karşılamayı sabırsızlıkla bekliyor.” ifadesini kullandı.

    “Bundan 300 gün önce Rusya’nın Ukrayna’ya karşı acımasız bir saldırı başlattığını” kaydeden Jean-Pierre, Biden’ın, Ukrayna’nın kendini savunmasına destek olmak için ABD’nin yaklaşık 2 milyar dolarlık yeni bir güvenlik yardım paketi açıklayacağını da sözlerine ekledi. 

    Öte yandan isminin açıklanmasını istemeyen ABD’li bir üst düzey yetkili yeni güvenlik paketine dair ayrıntı paylaştı.

    Yetkili “Bu paket, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik barbarca saldırılarına karşın Ukrayna halkının savunması için kritik öneme sahip Patriot füze savunma sistemi bataryalarını da içerecek.” diye konuştu.

    ***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

  • Dünyada 2022’ye damga vuran olaylar neler?

    Dünyada 2022’ye damga vuran olaylar neler?


    Dünyada 2022’de siyasi, ekonomik, kültürel ve diğer alanlarda önemli gelişmeler yaşandı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’ya savaş açmasıyla başlayan kriz, ülkeleri ve uluslararası kuruluşları harekete geçirdi. Yıl boyunca tüm dünyanın ana gündem maddesi savaş oldu. 

    Kazakistan’da sosyoekonomik durum kötüleştiği gerekçesiyle başlatılan gösteriler, Burkina Faso’da darbeler, IŞİD liderlerinin öldürülmesi, Mescid-i Aksa olayları, eski Japonya Başbakanı Şinzo Abe’ye suikast, Webb Uzay Teleskobu’nun ‘eşsiz’ görüntüleri, İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’in ölümü, İran’da Mahsa Amini protestoları, 2022 yılında en çok konuşulan olaylar arasında yer aldı. 

    OCAK

    Kazakistan’da yönetim karşıtı protesto

    Kazakistan’ın batısında 2 Ocak’ta sıvılaştırılmış petrol gazına (LPG) yapılan zamlar ve ülkedeki sosyoekonomik durum kötüleştiği gerekçesiyle başlatılan gösteriler, ülkenin diğer kesimlerine yayıldı.

    Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, protestolardan sorumlu tuttuğu hükümetin istifasını kabul etti. Protestoların yayılması sonucu ülke genelinde 5-19 Ocak’ta olağanüstü hal ilan edildi. Olaylarda 10 günde 225 kişi hayatını kaybetti. Protestoların ülke genelinde çatışmalara dönüştüğü olaylarda hayatını kaybedenler nedeniyle 10 Ocak’ta ulusal yas ilan edildi. Göstericilerin kamu binalarını işgal etmesi ve silah kullanması sonucu Astana yönetimi, güvenlik güçlerine operasyon talimatı verdi. Olaylar nedeniyle 10 bin civarında kişi gözaltına alındı.

    Burkina Faso’da darbe

    Burkina Faso’da bir grup asker, yönetime el koyduğunu açıkladı ve devlet televizyonu RTB’de darbe bildirisi okudu. Alıkonulan Cumhurbaşkanı Roch Christian Kabore, 25 Ocak’ta istifa etti, 7 Nisan’da serbest bırakıldı.

    Darbenin arkasındaki isim Yarbay Paul-Henri Sandaogo Damiba, kendisini cumhurbaşkanı ve başkomutan ilan etti. Damiba, 16 Şubat’ta yemin edip cumhurbaşkanı olarak resmen göreve başladı.

    İsrail yapımı Pegasus casus yazılımı

    İsrail yapımı “Pegasus” casus yazılımının üreticisi NSO Group’un üst yöneticisi (CEO) Asher Levy istifa etti.

    İsrailli siber güvenlik şirketi NSO Group tarafından geliştirilen Pegasus casus yazılımının, kullanıcıların haberi olmadan telefon konuşmalarının dinlenmesi, ses kaydı alınması, e-postaların takip edilmesi ve telefonlardan fotoğraf çekilmesi gibi casusluk faaliyetleri için dünyanın dört bir yanında kullanıldığı ortaya çıktı. Azerbaycan, El Salvador, Fransa, İngiltere, Polonya, Macaristan, Hindistan, Kazakistan, Ruanda, Fas, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Filistin ve Ürdün’de çok sayıda kişinin Pegasus casus yazılımıyla izlendiği ifade edildi.

    Hindistan’da ‘başörtüsü’ krizi

    Hindistan’ın Karnataka eyaletinde uzun süredir uygulanan başörtüsü yasağı 1 Ocak’ta devlete ait Udupi Kadın Yüksekokulu’ndaki Müslüman öğrencilerin derslere başörtüsüyle girmesiyle tartışılmaya başlandı. Karnataka’da diğer okullarda da Müslüman kız öğrencilerin başörtülü derslere girmesi üzerine Hindu öğrenciler tepki göstererek derslere safran rengi şalla girmeye başladı. Udupi’deki okul yöneticileri, hükümet yetkilileri ile öğrenci ve aileleri arasında 19 Ocak’ta yapılan toplantıda bir çözüme varılamadı, 5 kız öğrenci okul dışında protestolara başladı. Eyalet hükümeti, 26 Ocak’ta uzman paneli kurdu. Panel görüşünü bildirene kadar başörtülü öğrencilerin üniforma kurallarına uyması ve okula başörtüsüz girmesi istendi. Öğrenciler, 31 Ocak’ta Karnataka Yüksek Mahkemesine başvurarak başörtüsünün Hindistan anayasasının sağladığı temel bir hak olduğunu savundu. Mahkeme, karar açıklanıncaya kadar başörtüsüyle okullara giremeyeceğini bildirdi. Mahkeme başkanı, ayrıca yetkililere eyalette başörtüsü yasağı gerginliği nedeniyle ara verilen eğitimlere devam edilmesi direktifini verdi. Yüksek mahkeme, okullarda başörtüsü yasağı konusunda iki yargıcın farklı görüş bildirmesi nedeniyle anlaşmazlığa düştü.

    ŞUBAT

    IŞİD lideri Ebu İbrahim el Haşimi el Kureyşi öldürüldü

    ABD Başkanı Joe Biden, ABD güçlerinin, IŞİD lideri Ebu İbrahim el Haşimi el Kureyşi’yi Suriye’de düzenlenen bir operasyonda öldürdüğünü açıkladı.

    Mars’ta en uzun mesafe yürüyüş

    ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Ajansı’nın (NASA) gönderdiği Perseverance gezginci keşif aracı, Mars’ta 245,76 m ile en uzun mesafe yürüyüşünü gerçekleştirdi.

    Rusya, Ukrayna’ya savaş açtı

    Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 24 Şubat’ta “Ukrayna’nın doğusundaki Donbas’a özel askeri operasyon” başlattıklarını duyurdu. Böylece Rusya-Ukrayna savaşı başladı. Ukrayna’da sıkıyönetim ve genel seferberlik ilan edildi.

    Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 25 Şubat’ta ülke çapında genel seferberlik ilan edilen kararnameyi imzaladı. Birleşmiş Milletler (BM), Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesinin ardından 100 binden fazla sivilin yerinden edildiğini bildirdi.

    Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesine tepki gösteren çok sayıda ülke, Rusya’ya yaptırım kararlarını sıraladı, kendi vatandaşlarını ülkeden tahliye etti ve Rus diplomatları topraklarından sınır dışı etti. Başta Putin olmak üzere Rus siyasetçiler ve iş insanları, AB ile bazı ülkelerin yaptırımlarının hedefi oldu. Moskova yönetimi de mütekabiliyet gereği, bu ülkelere yaptırım kararı aldı veya diplomatlarını ülkeden sınır dışı etti. Olağanüstü zirvede bir araya gelen NATO liderleri, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik “tam teşekküllü işgalini” kınadı. Rusya Federasyonu, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde (BMGK) 26 Şubat’ta yapılan oylamada, Ukrayna’daki saldırılarını kınayan karar tasarısını veto etti.

    MART

    Rusya ve Batı arasında Ukrayna krizi

    Avrupa Parlamentosu (AP), Rusya-Ukrayna savaşı konusunda düzenlenen olağanüstü oturumda Ukrayna’nın AB üyeliğine destek veren karar tasarısını kabul etti. ABD Başkanı Joe Biden, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı nedeniyle ABD’nin hava sahasını tüm Rus uçaklarına kapattığını duyurdu. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısını kınayan karar tasarısını 5’e karşı 141 oyla kabul etti. Beyaz Saray, Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili Rusya ve Belarus’a yeni savunma yaptırımları getirme kararı aldı.

    Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi, Rusya’yı kınayan ve Ukrayna’daki tüm insan hakları ihlallerini soruşturacak uluslararası bağımsız soruşturma komisyonu kurulmasına ilişkin karar tasarısını kabul etti. Rusya, ABD Başkanı Joe Biden, Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve CIA Direktörü William Burns dahil 13 ABD’li yetkilinin yaptırım listesine alındığını açıkladı.

    Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ülkelerine yönelik “varoluşsal bir tehdit” görmeleri durumunda Rusya Devlet Başkanı Putin’in nükleer silahlara başvurabileceğini söyledi.

    Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, Rusya’ya Ukrayna’daki saldırılarına son verme, tüm güçlerini geri çekme ve Kiev’e daha fazla yardım çağrısı yapan ikinci kararı, 5’e karşı 140 oyla kabul etti.

    14 Mart: Türeci ve Şahin’e Covid-19 ödülü

    Covid-19 aşısını geliştiren Türk kökenli bilim insanları Prof. Dr. Özlem Türeci ve Prof. Dr. Uğur Şahin ile Macar asıllı bilim insanı Prof. Dr. Katalin Kariko, Almanya’da tıp dünyasının en önemli ödüllerinden kabul edilen “Paul-Ehrlich ve Ludwig Darmstaedter 2022 ödülünü” aldı.

    28 Mart: Oscar töreninde tokat skandalı

    ABD’de düzenlenen 94. Oscar Ödül töreninde “En İyi Film” ödülünü, “CODA”, “CODA” filmindeki performansıyla “En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu” ödülünü kazanan Troy Kotsur ise Akademi Ödülleri tarihinde Oscar kazanan ilk işitme engelli olarak tarihe geçti. Canlı aksiyon kısa film dalında “The Long Goodbye” filmi ile Pakistan kökenli İngiliz aktör Riz Ahmed, ödül alan ilk Müslüman oldu. Törene, ünlü aktör Will Smith’in, eşiyle ilgili espri yapan sunucu Chris Rock’a sahnede tokat atması damga vurdu.

    NİSAN

    10 Nisan: Fransa’da aşırı sağın yükselişi

    Fransa’da düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçiminde 12 adaydan hiçbiri ilk turda gerekli yüzde 50 salt çoğunluğu elde edemedi. İlk turdan birinci çıkan Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve ikinci olan aşırı sağcı Marine Le Pen 24 Nisan’da düzenlenen ikinci turda yarıştı. Cumhurbaşkanı Macron oyların yüzde 58,54’ünü alarak yeniden cumhurbaşkanı olurken Le Pen ise yüzde 41,46 oy aldı.

    13 Nisan: Mescid-i Aksa olayları

    İsrail polisinin işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksa’ya düzenlediği baskında 180’den fazla kişi yaralandı. Filistin, Ürdün, Mısır ve Cezayir’in de aralarında olduğu ülkelerin kınadığı baskın, birçok ülkede Müslümanlar tarafından protesto edildi. BM’den yapılan açıklamada İsrail ordusunun, Batı Şeria’da nisanda 19 Filistinli sivili öldürdüğü ifade edildi.

    29 Nisan: Frontex Direktörü, Ege’de mülteci krizi sonrası istifa etti

    Avrupa Birliği (AB) Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansının (Frontex), Ege’de Yunan unsurlarınca düzensiz göçmenlere yönelik yapılan geri itme ve denizde terk etme vakalarına dahil olduğu ortaya çıktı. “Lighthouse Reports”, “Der Spiegel”, “SRF Rundschau”, “Republik” ve “Le Monde” tarafından yürütülen ortak araştırmaya göre, Frontex’in veri tabanında, yüzlerce düzensiz göçmenin Ege’de geri itilmesine yönelik kayıtlar yer aldı. Frontex Direktörü Fabrice Leggeri 29 Nisan’da görevinden istifa etti.

    MAYIS

    18 Mayıs: İsveç ve Finlandiya’dan NATO adımı

    Finlandiya ve İsveç, NATO’ya üye olabilmek için resmi başvuru mektuplarını NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’e teslim etti.

    19 Mayıs: Sri Lanka temerrüde düştü

    Tarihinin en ağır ekonomik kriziyle mücadele eden Sri Lanka, ilk kez vadesi gelen borcunu ödeyemeyerek temerrüde düştü. Ülkede hükümet karşıtı protestolar bu dönemde şiddetini artırırken Savunma Bakanlığı, orduya, gösteriler sırasında kamu malına veya başkalarına zarar veren herkese ateş açma talimatı verdi.

    HAZİRAN

    22 Haziran: Afganistan’da büyük deprem

    Afganistan’ın doğusundaki Paktika vilayetinde meydana gelen depremde 1150 kişi hayatını kaybetti, en az 1600 kişinin yaralandı. Depremde 3 bine yakın evin yıkıldığı veya ağır hasar gördüğü belirtildi.

    23 Haziran: AB’den Ukrayna ve Moldova’ya ‘aday ülke’ statüsü kararı

    Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin liderleri, Ukrayna ve Moldova’ya “aday ülke” statüsü verilmesini kararlaştırdı.

    28 Haziran: Türkiye, İsveç ve Finlandiya’dan ‘NATO memorandumu’

    Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyelik süreçleri hakkında üç ülkenin liderlerinin huzurunda üçlü memorandum imzalandı.

    TEMMUZ

    8 Temmuz: Eski Japonya Başbakanı Şinzo Abe’ye suikast

    Japonya’da Üst Meclis için seçim rüzgarları eserken, ülkede en uzun süre başbakanlık yapan Şinzo Abe, 8 Temmuz’da Nara kentinde Liberal Demokrat Parti adayının seçim kampanyasına destek için açık hava etkinliğinde yaptığı konuşma sırasında uğradığı suikastta göğsünden vuruldu. Ağır yaralı olarak kaldırıldığı hastanede hayatını kaybeden Abe için 27 Eylül’de aralarında Mevlüt Çavuşoğlu’nun da olduğu yaklaşık 700 yabancı delegasyonunun katılımıyla resmi cenaze töreni düzenlendi.

    9 Temmuz: Sri Lanka’da yönetim değişti

    Ekonomik krizin hayat şartlarının ağırlaşması nedeniyle hükümet karşıtı protestolara sahne olan Sri Lanka’da göstericiler, başkent Kolombo’da önce devlet başkanlığı yerleşkesine girdi sonra da Başbakanlık konutuna girip binayı ateşe verdi. 13 Temmuz’da ülkeden ayrıldığı doğrulanan ve ertesi gün elektronik posta yoluyla istifa mektubunu gönderen Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa, 2 Eylül’de ülkesine döndü.

    Rajapaksa’nın istifasının ardından geçici devlet başkanı olarak atanan Başbakan Ranil Wickremesinghe, olağanüstü hal (OHAL) ilan etti. Wickremesinghe, parlamentoda 20 Temmuz’da yapılan oylamada ülkenin yeni devlet başkanı seçildi.

    22 Temmuz: Tahıl sevkiyatı anlaşması

    Dünyanın ilk evcilleştirilen tahıllarından olan buğdayın üretim ve arzında başta iklim değişikliğinden kaynaklı sorunlar yaşanırken, bunlara Avrupa’nın “ekmek sepeti” olarak adlandırılan Ukrayna’da çıkan savaş da eklendi. Savaşın buğday krizini derinleştirdiği dönemde Türkiye, Ukrayna, Rusya ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında 22 Temmuz’da yapılan tahıl sevkiyatı anlaşması sayesinde ilk geminin 1 Ağustos’ta Odessa Limanı’ndan ayrılması birçok ülke ve uluslararası örgüt tarafından memnuniyetle karşılandı.

    19 Temmuz: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Karadeniz üzerinden tahıl ihracatı ve gıda sorunları konusunda arabuluculuk çabalarından dolayı teşekkür etti. 26 Temmuz’da Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Direktörü John Kirby, Ukrayna’dan tahıl çıkarılması konusunda Müşterek Koordinasyon Merkezi kurulmasındaki çabalarından dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür etti.

    AĞUSTOS

    1 Ağustos: Kosova-Sırbistan arasında ‘savaş’ sesleri

    Kosova hükümetinin, ülkedeki Sırplara da ulusal araç plakası ve kimlik uygulamasını getiren, bu nedenle Sırbistan’la krize neden olan kararı 1 ay ertelediği bildirildi. NATO’nun Kosova Gücü (KFOR), Kosova’nın kuzeyinde istikrarın tehlikeye girmesi durumunda müdahaleye hazır olduğunu duyurdu. 2 Ağustos’ta Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Kosova’nın bağımsız bir ülke olmadığını, uluslararası hukuka göre Sırbistan’ın bir parçası olduğunu söyledi.

    2 Ağustos: ABD-Çin arasında Tayvan gerilimi

    ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi ve beraberindeki Kongre heyetini taşıyan uçak, Tayvan’a ulaştı. Çin Dışişleri Bakanlığı: “(Pelosi’nin Tayvan ziyareti) Bu davranış, ateşle oynamak gibi son derece tehlikeli. Ateşle oynayan kendini yakar.” ifadesini kullanarak ziyarete tepki gösterdi. Ada’yı topraklarının parçası olarak gören Çin, ziyaretin ardından Ada çevresinde gerçek silah ve mühimmatın kullanıldığı askeri tatbikatlar düzenledi.

    23 Ağustos: Webb Uzay Teleskobu’ndan ‘eşsiz’ görüntüler

    ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) 25 Aralık 2021’de uzaya fırlattığı James Webb Uzay Teleskobu, Jüpiter’in daha önce benzeri görülmemiş görüntülerini kaydetti.

    EYLÜL

    8 Eylül: İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth vefat etti

    ​​İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth, İskoçya’daki Balmoral Kalesi’nde 96 yaşında vefat etti. Kraliçe’nin ölümü nedeniyle sevenleri yasa boğulurken, bazı ülkelerde de yas ilan edildi. Kraliçe Elizabeth’in tabutunu, cenaze merasimine kadar tutulduğu Westminster Hall’de yaklaşık 250 bin kişi ziyaret etti.

    2. Elizabeth’in resmi cenaze töreni, 19 Eylül’de dünyadan çok sayıda üst düzey devlet yetkilisinin katılımıyla tarihi Westminster Abbey Kilisesi’nde yapıldı. “Yaşlılık nedeniyle” öldüğü belirtilen Kraliçe’nin naaşı, Windsor Kalesi’ndeki St. George Şapeli’ne nakledilip aile üyelerinin katıldığı özel bir törenle defnedildi. Kraliçe’nin ölümünün ardından 73 yaşındaki oğlu Charles tahta geçerek İngiltere Kralı oldu.

    16 Eylül: İran’da Mahsa Amini protestoları başladı

    İran’ın başkenti Tahran’da 13 Eylül’de “ahlak polisi” olarak bilinen İrşad devriyeleri tarafından “başörtüsü kurallarına uymadığı gerekçesiyle” gözaltına alındıktan sonra fenalaşarak hastaneye kaldırılan 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin 16 Eylül’de yaşamını yitirmesi, ülke yönetimine karşı protestolara yol açtı.

    Resmi kaynaklardan, aylarca süren protestolarda ve çıkan olaylarda, siviller ile güvenlik güçlerinin öldüğüne dair açıklamalar yapılıyor ancak ölü sayısı hakkında net bilgi verilmiyor. Merkezi Norveç’te bulunan İran İnsan Hakları Örgütü ise 22 Kasım’da yaptığı açıklamada, gösterilerde 416 kişinin öldüğünü duyurdu. Avrupa Birliği, 25 Eylül’de protestoları bastırmak için şiddet uygulanmaması ve halkın internet erişimine izin verilmesi çağrısında bulundu. Amini’nin ölümü dünya genelinde birçok kentte protesto edildi.

    27 Eylül: Ukrayna’da dört bölgede referandum

    Ukrayna’daki Rusya yanlısı ayrılıkçıların kontrolündeki sözde Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetleri ile Rus ordusunun ele geçirdiği Herson ve Zaporijya bölgelerinde düzenlenen referandumlarda “Rusya’ya bağlanma” kararı çıktı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu bölgelerin Rusya’ya bağlanmasına yönelik anlaşmaları 30 Eylül’de imzaladı. Ancak Avrupa Birliği ve NATO, referandumu tanımadığını açıkladı.

    30 Eylül: Burkina Faso’da darbe

    Burkina Faso’da ordu, ülkedeki güvenlik durumunu gerekçe göstererek iktidara el koydu.

    Yüzbaşı İbrahim Traore ve destekçileri, ocak ayında darbe yapmasını destekleri Damiba’nın ülke sorunlarında yetersiz kaldığını ileri sürerek yönetime el koyduklarını duyurdu ve anayasayı askıya aldı. Darbeciler, bir sonraki emre kadar, anayasanın askıya alındığı, ülke sınırlarının kapatıldığı, hükümetin feshedildiği, ülke genelinde saat 21.00 ila 05.00’te sokağa çıkma yasağı ilan edildiği, tüm siyasi faaliyetlerin ve sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerinin askıya alındığını açıkladı.

    EKİM

    1 Ekim: Endonezya’da futbol izdihamı

    Endonezya’da bir futbol müsabakası sırasında polisin arbedeyi durdurmak için göz yaşartıcı gaz kullanmasının ardından meydana gelen izdihamda, 133 kişi hayatını kaybetti.

    20 Ekim: Yaratılış Sütunları

    NASA’nın fırlattığı James Webb Uzay Teleskobu, Hubble Uzay Teleskobu tarafından kaydedilen ve “Pillars of Creation” (Yaratılış Sütunları) olarak bilinen toz bulutunu görüntüledi.

    29 Ekim: Cadılar Bayramı ‘felaketi’

    Güney Kore’nin başkenti Seul’de düzenlenen Cadılar Bayramı etkinliklerinde meydana gelen izdihamda 156 kişi öldü. İzdiham, Seul’ün eğlence merkezlerinden Itaewon bölgesinde yaşandı. Dar bir sokakta üst üste yığılan ve yol kenarında sağlık görevlileri tarafından kalp masajı yapılarak hayata döndürülmeye çalışılan insanların görüntüleri dünya gündemine oturdu. Hayatını kaybedenlerin bir kısmına ani kalp durması teşhisi konuldu.

    KASIM

    7 Kasım: Laboratuvarda üretilen kan insana nakledildi

    Laboratuvar ortamında üretilen kan, klinik çalışma kapsamında ilk kez bir insana nakledildi. Nakil, İngiltere’nin Bristol, Cambridge ve Londra şehirlerinden bilim insanları tarafından ciğerlerden vücuda oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri üzerinde yapılan çalışma sayesinde gerçekleşti.

    15 Kasım: Dünya nüfusu 8 milyarı geçti

    Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), dünya nüfusunun 15 Kasım itibarıyla 8 milyar kişiye ulaştığını bildirdi. UNFPA’nın yayımladığı rapora göre, dünyanın 2030’da 8,5 milyar, 2050’de 9,7 milyar, 2100’de 10,4 milyar nüfusa ulaşacağı tahmin ediliyor. 

    29 Kasım: NASA’dan ‘en uzak mesafe’ rekoru

    ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) 16 Kasım’da Ay’a dönüş projesi kapsamında fırlattığı Orion kapsülü “en uzak mesafe” rekorunu kırdı. Kapsülün yaklaşık 430 bin kilometre katettiği ve bunun, “insanları taşımak için tasarlanmış bir uzay aracının gidebildiği en uzak mesafe rekoru” olduğu belirtildi.

    30 Kasım: IŞİD’in yeni lideri öldürüldü

    ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Ebu İbrahim El-Haşimi El-Kureyşi’nin ölümünden sonra IŞİD’in başına geçen Ebu el-Hassan el-Haşimi el-Kureyşi’nin de öldürüldüğünü açıkladı.

    ARALIK

    7 Aralık: Almanya’da ‘darbeciler’ tutuklandı

    Almanya’da darbe planlayan gruba düzenlenen operasyonda gözaltına alınan 25 kişiden 8’i tutuklandı. Birçok eyalette düzenlenen baskınlarda “terör örgütü üyesi veya destekçisi olma” suçlamasıyla gözaltı kararı verildi. Yakalananlar arasında eski askerler de yer aldı.

    8 Aralık: Rusya ve ABD arasında tutuklu takası

    Rusya ve ABD arasındaki tutuklu takası gerçekleştirildi. Rusya, ABD’li kadın Basketbolcu Brittney Griner’ı, ABD de Rus silah kaçakçısı Viktor Bout’u serbest bıraktı.

    15 Aralık: AB’den Bosna Hersek’e adaylık statüsü

    AB liderleri Bosna Hersek’e adaylık statüsü verilmesini onayladı.

    AB Komisyonunun genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi de kararın duyurulmasının ardından yaptığı açıklamada, “Bu tarihi bir karar. Bosna Hersek’in geleceği AB’dedir.” ifadesini kullandı.

    18 Aralık: Arjantin, Dünya Şampiyonu

    Katar’da yapılan 2022 FIFA Dünya Kupası’nda zafere finalde Fransa’yı penaltılarla 4-2 yenen Arjantin ulaştı. 

    Arjantin’in kaptanı Lionel Messi, ülkesinin 36 yıl sonra kaldırdığı şampiyonluk kupasının kazanılmasında en büyük katkıyı sağladı.

    ***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***