Etiket: koronavirüs aşısı

Küba, 2-10 yaş arası çocukları kendi ürettiği Covid-19 aşısı ile aşılamaya başladı

Birçok ülke Covid-19 aşılarının 12-16 yaş grubundakiler için riskli olup olmadığını tartışırken, Küba 10 yaşından küçükler için Covid-19’a karşı aşılama yapan ilk ülke oldu.

Ülkede dünden itibaren 2-10 yaş arası çocuklar için başlatılan büyük Covid-19 aşı kampanyasında kendi ürettiği Soberna aşılarını kullanılıyor.

Vedado Politeknik Üniversitesi’nde küçük yaş kitlesi üzerinde yürütülen klinik denemelerinin ardından son dönemde delta varyantının çocuklarda hızla yayılması üzerine aşılmaya onay verildi.

Üniversite direktörü Aurolis Otono “ülkesinin çocukları en küçük bir riske dahi maruz bırakmayacağının” altını çizerek üretilen aşının çocuklar üzerinde güvenli ve etkili olduğunun kanıtlandığını ileri sürdü.

2-5 yaş arası gruptaki 300 çocuğun aşılaması üniversitedeki uzmanlar tarafından yapılırken, 5-10 yaş grubundakilere ilk doz aşı okullarda vurulacak.

Veliler ne düşünüyor?

2 yaşındaki kızı Lucia’yı aşı olmak için Vedado Poliklinik Üniversitesi’ne getiren bir anne Denisse Gonzalez ilk başlarda kuşkuyla yaklaştığını ancak daha sonra bilgi edinmeye başladığını belirtiyor.

36 yaşındaki mühendis “Çocuklarımızın sağlığı her şeyden önce geliyor, bu en temel şey ve salgın bir risk çünkü çocuklar yerlerde oynuyor” sözleriyle görüşlerini açıklıyor.

Küba 11-18 yaş grubundakiler için aşılama kampanyasını da geçtiğimiz haftalarda başlatmıştı. Bu kampanya kapsamında yetişkinlere uygulandığı üzere iki doz Soberna 02 ve bir doz Soberna plus uygulanıyor.

Birlemiş Milletler’in COVAX programına katılmak istemeyen Küba aşılama kampanyalarında kendi geliştirdiği Soberna ve Abdala aşılarını kullanıyor.

Sağlık Bakanlığı’ndan son açıklanan verilere göre ülkede salgın boyuca toplam 776 binden fazla vaka görüldü, 6 bin 600 kişi hayatını kaybetti.

Haziran ayında Çinli yetkililer Sinovac ve Sinopharm aşılarının 3-17 yaş grubunda kullanılmasına onay vermişti. Amerika Birleşik Devletleri ve birçok Avrupa ülkesinde 12 yaş ve üzeri gruba Covid-19 aşısı yapılıyor.

Küba’da salgın

Küba’da hız kesmeyen Covid-19 salgını ülkedeki sağlık sistemini neredeyse çökme noktasına getirdi. Çocukların virüs kaptıklarında genellikle az belirti ile hastalığı atlattıklarını belirten uzmanlar çocukların virüsü yaymadaki rolü sonucunda salgının olumsuz etkilerinden dolaylı olarak zarar gördüklerini vurguluyor.

Pan Amerikan Sağlık Örgütü direktörü Carissa Etienne diğer ülkelerde yetişkinler aşı oldukça hastaneye yatan hatta yaşamını yitiren çocuk oranında artış görüldüğüne dikkat çekerek “Açıkça söylemeliyiz ki çocuklar ve gençler de önemli risklerle karşı karşıya” yorumuna bulunuyor.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

17 Eylül 2021
Moderna: Üçüncü doz Covid-19 ‘takviye’ aşımız sonbaharda hazır

ABD’li ilaç firması Moderna’nın CEO’su Stephane Bancel, iki doz Covid-19 aşısı yaptıran Amerikalıların üçüncü doz takviye aşılarının sonbaharda hazır olacağını söyledi.

Araştırmalar, Moderna’nın aşısının ikinci dozdan altı ay sonra koronavirüse karşı yüzde 90’dan fazla etkili olduğunu gösteriyor.

Ancak virüse karşı bağışıklığın ne kadar sürdüğü belirsiz.

Aynı durum BionTech-Pfizer’ın iki dozluk Covid-19 aşısı için de geçerli.

Pfizer CEO’su Albert Bourla geçen perşembe günü CVS Health tarafından düzenlenen etkinlikte sanal ortamda yaptığı açıklamada, “Muhtemelen 6 ile 12 ay arasında üçüncü bir doza ihtiyaç olacak. Ardından da yıllık yeniden aşılamaya (ihtiyaç) olacak.” ifadelerini kullanmıştı.

Virüse karşı üçüncü bir takviye aşısı henüz gerekli olmasa da sağlık uzmanları, Brezilya, Güney Afrika ve İngiltere’den yayılmaya başlayan Covid-19 varyantlarına karşı ek bağışıklık sağlayabileceğini belirtiyor.

İlaç üreticileri, üçüncü bir takviye aşısı geliştirirken, hali hazırda iki doz Moderna veya BionTech-Pfizer aşısı alanların, Covid-19’a karşı iyi korunduklarından emin olabileceklerini dile getiriyor.

Bu arada ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından yapılan bir araştırma, Moderna’nın Covid-19 aşısının yan etkilerinin, BioNTech-Pfizer’ın geliştirdiği aşıdan daha fazla olduğunu ortaya koymuştu.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

14 Eylül 2021
BM Genel Sekreteri Guterres: Aşılamada zengin-yoksul arasında adalet olmazsa tüm çabalar boşa gider

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki aşı eşitsizliğinin sürmesi halinde küresel ekonominin birçok açıdan çökebileceği uyarısında bulundu.

Guterres salgın, iklim krizi ve göç gibi konuları Avrupalı liderle görüşmek üzere Brüksel’deydi. Genel sekreter AB ziyareti sırasında euronews’ün de sorularını yanıtladı.

Geçtiğimiz günlerde görevini ikinci döneme taşıyan Guterres, bu dönemde de önceliğinin herkesi ilgilendiren küresel sorunlara karşı uluslararası iş birliği olacağını söyledi. Guterres, “Salgın, iklim krizi ve siber alemdeki hukuksuzluklar karşısında toplumların ne kadar kırılgan olduğunu görüyoruz. Bu sorunların üstesinden gelmek için uluslararası iş birliğine ve çok yönlü yaklaşımlara ihtiyacımız var” dedi.

Guterres, küresel aşılamanın önemi üzerinde özellikle durarak, ülkeler arasında aşı eşitsizliği sürdükçe, herkes en kısa zamanda aşılanmadıkça ve aşı üretilmedikçe virüsün mutasyona uğrayacağını, dolayısıyla da tüm çabaların heba olacağını hatırlattı. Guterres yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: “Aşı kapasitemizi iki katına çıkarmamız ve adil dağıtımını sağlamamız gerekiyor. Aşıyı üreten veya üretebilecek ülkelere yeterli teknolojik desteği sağlarsak, aşı kapasitesini ikiye katlayan tedarik zincirini de oluşturabiliriz”.

“Göçün kaynağı ülkelerle iş birliği sağlanmazsa insan kaçakçılığının sonu gelmez”

Avrupa’da serbest dolaşım olduğundan göç meselesini ülkelerin tek başlarına çözemeyeceğini ifade eden Guterres, AB’nin ortak bir yaklaşım benimseyip göç veren ülkelerle iş birliği yapması gerektiği görüşünde: “Aksi halde bu göç dalgasının sonu gelmeyecek, insan kaçakçıları da bu trafiği kontrol etmeyi sürdürecek”.

İklim krizine ilişkin soruları da yanıtlayan BM Genel Sekreteri, bu hususta verilen sözlerin değil yapılanların önemli olduğunu yineledi. Guterres, “Halen fosil yakıtlara yatırım yapılıyor, halen gelirden karbon vergisine geçemedik. Avrupa kömür termik santrallere fon sağlamayacağını duyurdu ama dünyanın diğer noktalarında bu kömür santralleri kurulmaya devam ediyor. Demek istediğim; hedeflerimiz var ama bu hedefleri tutturmak için de politikalarımızı hayata geçirmeliyiz”. dedi.

26 Haziran 2021
Hangi ülkede kaç kişiye Covid-19 aşısı yapıldı? Küresel çapta aşılamada son durum ne?

Türkiye’de Covid-19 aşı randevusunda yaş sınırı 25’e indi, 23 Haziran’dan itibaren randevuların alınabileceği açıklandı.

Küresel çapta Covid-19 aşı çalışmaları hızla devam ediyor ancak ülkeler arasında büyük farklılıklar da gözlemleniyor. Dünya genelinde, ikinci doz aşı yapılanlar da dahil olmak üzere şu ana kadar yapılan doz sayısı 2,66 milyarı geçti.

Aşılamaya hız verilmesini isteyen Dünya Sağlık Örgütü, eylül ayına kadar bütün ülkelerden nüfuslarının en az yüzde 10’unu aşılaması çağrısı yaptı. DSÖ, aşı tedariğinde yaşanan sıkıntılardan dolayı her 10 Afrika ülkesinden 9’unun bu hedefe ulaşamayacağını öngörüyor.

Türkiye’de 22 Haziran 2021 itibarıyla 43 milyon 61 bin 705 doz koronavirüs aşısı yapıldı. Türkiye rakamsal olarak Çin, ABD, Hindistan, İngiltere, Brezilya, Almanya, Fransa ve İtalya’dan sonra en çok aşı yapan ülkelerden biri.

Aşağıdaki grafikte, Bloomberg’in verilerine göre 20 milyondan fazla doz aşı yapılan ülkeler arasında, en az bir doz aşı yaptıranların nüfusa oranı gösteriliyor. Our World In Data verileri ile hazırlanan grafikte, neredeyse 1 milyar doz aşının yapıldığı Çin, geriye dönük veri eksikliğinden dolayı yer almıyor.

Nüfusu yüz binlerle ifade edilen Cebelitarık, Seyşeller, Butan ve Falkland Adaları gibi küçük devlet ve yönetim birimleri halkın çoğunluğunu ya da tamamını aşılayanlar listesinde başı çekiyor.

Daha kalabalık ülkelere bakıldığında ise İzlanda, Kanada, İsrail, Bahreyn ve Uruguay halkın yüzde 60’ından fazlasının en az bir doz aşılandığı ülkeleri oluşturuyor.

Aşı istatistiklerini günlük derleyen Our World In Data verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık 21,36’sı en az bir doz aşı oldu. Kuzey Amerika’da ise her 100 kişiden en az 40’ı aşı yaptırma imkanı bulurken, Afrika’da ise bu sayısı sadece 2.

Geçtiğimiz aylarda nüfusa göre sıralamada listeye giremeyen Fransa, Almanya, Polonya, Macaristan İspanya ve İtalya’nın büyük yükselişi göze çarpıyor. Bu ülkelerde şu anda nüfusun en az yüzde 30’undan fazlası ilk doz aşıyı yaptırmış durumda.

Avrupa’da koronavirüsten en çok etkilenen ülke olan İngiltere’de ise aşılananların nüfusa oranı yüzde 60’ı geçti.

Aşıların ilk partisi, Avrupa Birliği ülkelerinin nüfuslarına orantılı olarak 26 Aralık’tan itibaren dağıtılmaya başlandı. Ancak aşı tedariğinde anlaşmanın gerisinde kalındı.

Yukarıdaki listede, verilerin paylaşılmamasından dolayı Suudi Arabistan ve BAE bulunmuyor.

Aşı konusunda ülkeler arasında sipariş yarışı yaşanırken, Çin, Almanya, Rusya, ABD ve İngiltere’de üretilen aşılar dünya genelinde dağıtılıyor. Bazı ülkeler birden fazla aşı firmasıyla anlaşırken, zengin ülkelerin ihtiyacından fazla aşı sipariş etmesiyle yoksul ülkelerin aşıya ulaşamaması acı bir gerçek.

Türkiye’de bugüne kadar kaç kişi aşı yaptı?

Koronavirüsle mücadelede Türkiye’de 14 Ocak günü başlatılan aşı uygulaması kapsamında ülke genelinde yapılan aşı sayısı 43 milyonu geçti. Sağlık Bakanlığının “Covid-19 Aşısı Bilgilendirme Platformu”nda yer alan anlık verilere göre, 28 milyon 524 bin 23 kişiye aşının birinci dozu uygulanırken, 14 milyon 537 bin 682 kişinin ikinci dozları da tamamlandı. Böylece yapılan toplam aşı sayısı 40 milyonu aştı.

İllerin üzerine tıklayarak Sağlık Bakanlığının 18 Haziran 2021 itibarıyla uygulanan doz rakamlarını görebilirsiniz.

Türkiye’de Çin üretimi Sinovac ile Alman-ABD üretimi Pfizer-BioNTech aşıları yapılıyor.

İlk dozun uygulanmasından 28 gün sonra yapılacak ikinci dozun randevusu hekim tarafından verilip, SMS olarak cep telefonuna gönderiliyor. MHRS ve e-Nabız hesabı üzerinden randevu kontrol edilebiliyor veya değiştirilebiliyor.

22 Haziran 2021
Filipinler Devlet Başkanı Duterte aşı karşıtlarına seslendi: Tercihini yap; ya aşı ya hapis

Filipinler’in Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Covid-19 aşısı olmayı reddeden vatandaşları hapse atmakla tehdit etti.

Başkent Manila’da aşılama kampanyasına katılımın düşük olması üzerine sert bir dille halka seslenen Duterte, aşı olmak istemeyenlerin gözaltına alınması için emir verebileceğini söyledi. Duterte, televizyon kanallarında yayınlanan konuşmasında aşı olmak istemeyenlere hitaben “Tercihini yap, ya aşı ya da seni hapse attırırım.” ifadesini kullandı.

Aşı karşıtlarına “ülkeyi terk edin” diyen devlet başkanı, kurallara uymayanların tespit edilmesi için köy muhtarlarına talimat verdiğini de söyledi.

“İsterseniz Hindistan’a ya da başka bir yere, ABD’ye gidin. Ama burada kaldığınız sürece aşı olmalısınız. Olmazsanız size domuzlara uygulanan ivermectin aşısını yaptırırım.”

Sert çıkışları ile tartışmalı sözleriyle tanınan Duterte, aşı tedariğinde yaşanan sıkıntıdan zengin ülkelerin adil davranmamasını sorumlu tuttu.

Ülkede bugüne kadar 1 milyon 364 bin 239 Covid-19 vakası kaydedilirken virüs nedeniyle 23 bin 749 kişi hayatını kaybetti. Yaklaşık 110 milyon nüfusa sahip ülkede, 20 Haziran itibariyle yaklaşık 2,1 milyon kişiye aşının iki dozu da uygulandı.

22 Haziran 2021
Türkiye’nin Covid-19’a karşı geliştirdiği yerli aşının adı ‘Turkovac’ oldu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yerli Covid-19 aşısının adının “TurkoVac” olduğunu açıkladı.

Yerli Covid-19 aşısının Faz-3 çalışması kapsamında gönüllülerle yürütülen aşılama programı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çevrim içi katılımıyla Ankara Şehir Hastanesi’nde başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı konuşmada, “Üçüncü fazının ilk uygulaması gerçekleştirilen bu aşımızla birlikte Türkiye artık bu hususta yeni bir dönemin kapılarını aralamaktadır. Salgınla mücadelede dünyada bilinen en etkili ve yaygın araç aşılardır. Türkiye, Çin ve Almanya başta olmak üzere somut neticeye ulaşan tüm aşıların tedariki ve uygulamasında oldukça ileri bir düzeydedir. Birkaç hafta içerisinde ülkemizdeki 18 yaş üzeri nüfusun tamamını aşılama kapsamına almış olacağız.” dedi.

Erdoğan: Salgının daha ne kadar süreceği, ne kadar mutasyon geçireceği belirsiz

“Salgınla mücadelede ve aşılamada, mesafe katettikçe kısıtlamaları da birer birer kaldırıyor veya azaltıyoruz.” açıklamasında bulunan Erdoğan, “Dışarıdan temin ettiğimiz aşılar önemli olmakla birlikte asıl olan kendi aşımızı üretmektir. Çünkü bu salgının daha ne kadar süreceği, daha ne kadar mutasyon geçireceği belirsiz. Ülkemizi salgın cenderesinden bir an önce kurtarmak, milletimizin sağlığını ve refahını güvence altına almak için kendi aşımıza sahip olmamız kritik öneme sahip. Üçüncü aşamaya geçilen bu aşı ile artık kendi aşımıza sahip olma konusunda son dönemece girmiş bulunuyoruz. Bu aşamanın da öngörülen sürede tamamlanarak aşımızın seri üretimine ve yaygın kullanıma geçilmesini temenni ediyorum. Vatandaşlarımızı bir an önce aşı olarak kendilerini ve sevdiklerini koruma sorumluluğunu yerine getirmeye davet ediyorum.” şeklinde konuştu.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın tanıtımını yaptığı ve isim önerisi istediği aşıya Cumhurbaşkanı Erdoğan, ‘TurkoVac’ adının uygun olduğunu söyledi.

Bakan Koca da hazırlıkların bu minvalde devam edeceğini belirtti. Ardından bir hemşire, aşı gönüllüsü 30 yaşındaki Yasin Kandemir’e TurkoVac aşısını yaptı.

Yerli aşı çalışmalarına, virüsün izole edilmesiyle başlandığını hatırlatan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, “Devamında, Erciyes Üniversitesinden Aykut Özdarendeli hocamızın laboratuvarında aşı çalışması başlamış oldu. Bu aşı çalışmasıyla, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ile birlikte aşıyı geliştiren ve destekleyen bir noktada, bu süreç bugüne geldi.” diye konuştu.

Koca, Faz-1 ve Faz-2 çalışmalarında yerli aşının güvenilirliği ve etkili immün yanıtının görüldüğüne işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bugün ise artık Faz-3 safhasına gelen, formülasyon olarak bundan sonra değişmeyecek olan, son safhasına gelen bir aşımız artık var. Bu, milletimizin gururu, bu gurur milletimize ait. Bundan sonraki safhada, Faz-3 döneminde gönüllülere yapılıp etkinliğini görmüş olacağız. Bugün ilk gönüllümüze huzurlarınızda aşıyı yapmış olacağız. Faz-3 safhasına gelen aşının özellikle etkinliğini görmek istiyoruz ve devamında yaygın kullanıma geçilmiş olacak.”

22 Haziran 2021
Novovax’ın geliştirdiği Covid-19 aşısının yüzde 90 etkili olduğu açıklandı
Amerikan biyoteknoloji şirketi Novovax geliştirdikleri Covid-19 aşısının yüzde 90 etkili olduğunu açıkladı.

Şirket Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Meksika’da yürütülen kapsamlı araştırmanın ilk sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. 18 yaş ve üzeri 30 bin kişide yapılan çalımada deneklerin üçte ikisine iki hafta arayla iki doz aşı verildi, kalanına ise plasebo aşı yapıldı.

Grupta aşı yapılan 14 kişi, toplamda ise 77 kişi Covid-19’a yakaldı. Plasebo aşı olanların 14’ü hafif ya da ağır hastalık geçirirken, aşı olanların hastalanmadığı bildirildi.

Bu çalışmanın aşıyla ilgili daha önce İngiltere’de ve Güney Afrika’da küçük çapğlı araştırmalardaki bulgularla benzerlik gösterdiğinin altı çiziliyor. Çalışmanın önümüzdeki günlerde bilimsel bir makalede yayılanması bekleniyor.

Novovax aşısı hakkında merak edilenler
- Novovax aşısının üç hafta arayla iki doz olarak yaılması öngörülüyor.
- Aşı standart buzdolabında kolaylıkla saklanalabiliyor ve taşınabiliyor.
- Aşının aralarında Alpha yani ilk kez İngiltere’nin kent şeklinde görülen ve ABD’de en yaygın olan varnata karşı etkili olduğu bildiriliyor.
- Aşının özellikle yaşlıları vebaşka hastalığı bulunan kişileri korumada etkin olduğu belirtiliyor.
- Hafif seyreden yan etkileri arasında kırıklık ve aşı yapılan yerde ağrı bulunuyor. yetkililer beklenmedik kan pıhtılaşması ya da kalp sorunlarıyla karşılaşılmadığını kaydediyor.
Novovax nasıl geliştirildi?

Covid-19 aşıları koronavirüsü, özellikle de üstündeki dikenli proteinleri tanıyacak şekilde vücudu hazırlamayı ve visürle mücadele etmesini sağlamayı amaçlıyor.

Novovax yaygın olarak kullanılmakta olan diğer Covid-19 aşılarından farklı bir teknikle üretildi. Novova aşısının dikenli proteinin laboratuvarda üretilmesi sonucu geliştirildiği belirtiliyor.

Şirket geliştirdikleri aşının ABD, Avrupa ve dünyanın başka yerlerinde izin işlemlerinin eylül ayına kadar tamamlanmasını ve yaz sonu itibariyle 100 milyon doz aşının üretilmesini amaçladıklarını bildirdi.

Covid-19 aşısını geliştirmek için ABD hükümetinden kısmı mali yardım alan şirket, otuz yıldan fazladır aşı teknolojisi konusunda çalışmalar yürütmesine karşın bugüne kadar piyasaya sürülmüş bir aısı bulunmuyor.

Mayıs ayında yoksul ülkelerde aşılamanın arttırılması için özelde ve kamuda ortaklılar kurmayı hedefleyen GAVI Aşı İttifakı’na dahil olan Novovax’ın yılın üçüncü çeyreğinden itibaren teslimata başlaması bekleniyor. BM’nin aşı programı COVAX en büyük tedarikçisi Hindistan’da salgının şiddetlenmesinden bu yana ağır sekteye uğramış durumda.
14 Haziran 2021
DSÖ: Salgını bitirmek için G7 ülkelerinin vaadinden 10 kat daha fazla aşıya ihtiyaç var

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), koronavirüs salgınını sonlandırmak için G7 ülke liderlerinin ihtiyacı olan ülkelere vadettiğinden 10 kat daha fazla aşıya ihtiyaç olduğu uyarısında bulundu.

Açıklama DSÖ Genel Sekreteri Tedros Adhanom Ghebreyesus’tan geldi. G7 Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapan İngiliz Başbakan Boris Johnson, 100 milyon dozu kendi ülkesinden, 500 milyon dozu ise ABD’den olmak üzere, G7 ülkelerinin toplamda 1 milyar doz aşı bağışlıyacağını açıklamıştı. Bu duyuruyu değerlendiren Tedros, salgını bitirmek için küresel nüfusun yüzde 70’inin aşılanması gerektiğini ifade etti ve “Bunu başarmak için en az 11 milyar doz aşıya ihtiyacımız” var dedi.

DSÖ Genel Sekreteri ayrıca koronavirüse karşı geliştirilen aşıların üretim kapasitesini artırmak için bu alanda fikri mülkiyet hakkının kaldırılması talebini de yineledi. Söz konusu öneri Washington’dan destek görse de Avrupa’da yanıtsız kalmıştı.

G7 ülkelerinin toplam nüfusunun neredeyse yarısının en az bir doz aşı olduğunu aktaran Tedros, Afrika’da bu oranın sadece yüzde 2,2 olduğunu hatırlattı. DSÖ verilerine göre dünya nüfusunun yüzde 13’ünden daha azı tek doz koronavirüs aşısı yaptırabildi.

DSÖ, aşı tedarikindeki sıkıntılar nedeniyle her 10 Afrika ülkesinden 9’unun eylül ayı aşı hedefine ulaşamayacağını öngörüyor.

13 Haziran 2021
Hangi ülkede kaç kişiye Covid-19 aşısı yapıldı? Küresel çapta aşılamada son durum ne?

Koronavirüs salgınından kurtulmanın başlıca umut kapısı olan Covid-19 aşı çalışmaları hızla devam ederken, aşılama kampanyalarına bakıldığında ülkeler arasında büyük farklılıklar gözlemleniyor.

Aşılanmaya büyük bir hız verilmesini isteyen Dünya Sağlık Örgütü eylül ayına kadar bütün ülkelerden nüfuslarının en az yüzde 10’unu aşılaması çağrısı yaptı.

Türkiye’de 3 Haziran 2021 itibariyle 29 milyon 765 bin 638 doz koronavirüs aşısı yapıldı. Türkiye rakamsal olarak Çin, ABD, Hindistan, İngiltere, Brezilya, Almanya, Fransa ve İtalya’dan sonra en çok aşı yapan ülkelerden biri.

Nüfusu yüz binlerle ifade edilen Cebelitarık, Seyşeller, Butan ve Falkland Adaları gibi küçük devlet ve yönetim birimleri halkın çoğunluğunu aşılayanlar listesinde başı çekiyor. Daha kalabalık ülkelere bakıldığında ise Bahreyn, Hindistan, İsrail, İngiltere, ABD, Moğolistan, Macaristan, Kanada, Şili ve Almanya bu listede üst sıralarda yer alıyor.

Nüfusu yüksek ülkeler arasındaysa Endonezya’da yapılan aşı çalışmaları diğer ülkelere nazaran biraz daha yavaş ilerliyor. Çin’de yaklaşık 500 milyon kişiye koronavirüs aşısı yapıldı.

Şu anda dünyada İsrail, İngiltere, Macaristan, Moğolistan, ABD, Şili, Kanada ve Bahreyn gibi nüfusu milyonları aşan ülkeler, halkın yüzde 50’sinden çoğunu aşılayarak büyük bir başarıya imza attı.

Avrupa aşı çalışmalarını hızlandırdı

Geçtiğimiz aylarda nüfusa göre sıralamada listeye giremeyen Fransa, Almanya, Polonya, Macaristan İspanya ve İtalya’nın büyük yükselişi göze çarpıyor. Bu ülkelerde şu anda nüfusun en az yüzde 30’undan fazlası ilk doz aşıyı yaptırmış durumda.

Avrupa’da koronavirüsten en çok etkilenen ülke olan İngiltere’de ise aşılananların nüfusa oranı yüzde 60’a ulaştı geçti ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere büyük fark attı.

Aşıların ilk partisi, ülkelerin nüfuslarına orantılı olarak 26 Aralık’tan itibaren dağıtılmaya başlandı. Ancak aşı tedariğinde anlaşmanın gerisinde kalındı.

Yukarıdaki listede, verilerin paylaşılmamasından dolayı Çin, Suudi Arabistan ve BAE bulunmuyor.

Aşı konusunda ülkeler arasında sipariş yarışı yaşanırken, Çin, Almanya, Rusya, ABD ve İngiltere’de üretilen aşılar dünya genelinde dağıtılıyor. Bazı ülkeler birden fazla aşı firmasıyla anlaşırken, zengin ülkelerin ihtiyacından fazla aşı sipariş etmesiyle yoksul ülkelerin aşıya ulaşamaması acı bir gerçek.

Türkiye’de bugüne kadar kaç kişi aşı yaptı?

Koronavirüsle mücadelede Türkiye’de 14 Ocak günü başlatılan aşı uygulaması kapsamında ülke genelinde yapılan aşı sayısı 29 milyonun üzerine çıktı. Sağlık Bakanlığının “Covid-19 Aşısı Bilgilendirme Platformu”nda yer alan anlık verilere göre, 16 milyon 989 bin 825 kişiye aşının birinci dozu uygulanırken, 12 milyon 771 bin 447 kişinin ikinci dozları da tamamlandı. Böylece yapılan toplam aşı sayısı 30 milyona yaklaştı.

Türkiye’de Çin üretimi Sinovac ile Alman-ABD üretimi Pfizer-BioNTech aşıları yapılıyor.

İlk dozun uygulanmasından 28 gün sonra yapılacak ikinci dozun randevusu hekim tarafından verilip, SMS olarak cep telefonuna gönderiliyor. MHRS ve e-Nabız hesabı üzerinden randevu kontrol edilebiliyor veya değiştirilebiliyor.

3 Haziran 2021
Koronavirüse karşı 3. doz aşı gerekli mi? Araştırmalar ne gösteriyor, uzmanlar ne diyor?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın üç doz aşı olduğunu açıklamasının ardından küresel çapta tek ya da iki doz şeklinde uygulanan koronavirüs aşıları için üçüncü doza ihtiyaç olup olmadığı yeniden konuşulmaya başlandı. Covid-19 aşılarında üçüncü doza gerek olup olmadığı sorusunun yanıtı aşıların etkinlik oranının dışında ne kadar uzun süre koruma sağladığında yatıyor.

Pfizer/BioNTech, Moderna, Astrazeneca, Sinopram, Sinovac ve Sputnik V aşılarından, bazı istisnalar dışında 2 doz yapılırken Johnson & Johnson’ın geliştirdiği Janssen aşısından ise tek doz yapılıyor.

Çin’de 10 Mart’ta onay alan üç dozluk Zhifei Longcom aşısı en az 13 bölgede uygulanıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri, Çin’de geliştirilen Sinopharm aşısının üçüncü dozuna onay veren ilk ülke oldu. İki doz aşı yaptıranlarda antikor seviyesinin düşük olduğu rapor edilince, doz sayısı üçe çıkarıldı. BAE’den sonra Bahreyn de 50 yaş üzeri vatandaşlara ve sağlık sorunu olan risk grubundakilere Sinopram aşısından üç doz yapılacağını duyurdu.

Pfizer/BioNTech ve AstraZeneca aşılarını kullanan İngiltere de sonbahar aylarında, 50 yaşın üstünde olanlar için üçüncü doz aşılamaya geçmeyi planlıyor.

Üçüncü doz cevabını klinik deney sonuçları verecek

Üçüncü doza gerek olup olmadığı sorusunun yanıtı aşıların etkinlik oranının dışında ne kadar uzun süre koruma sağladığında yatıyor. Koronavirüsün varyantlarının aşıya karşı direnç seviyesi de diğer bir etken. Küresel çapta toplu aşılama çalışmaları aralık ayında, yani 6 ay önce başladı. Dolayısıyla henüz 2 doz aşının ne kadar süre koruma sağladığı tam netlik kazanmamışken, üçüncü doz için söylenenler öngörüden öteye geçmiyor.

Aşılama programının ilk başladığı ülkelerden ve hızlı bir şekilde haklın çoğunun aşılandığı İngiltere’de gönüllüler üzerinde 7 ayrı aşının üçüncü doz denemeleri yapılıyor. İlk sonuçların en erken eylül ayında açıklanması bekleniyor.

Alman BioNTech firmasıyla birlikte Covid-19 aşısı üreten ABD’li ilaç firması Pfizer, koronavirüsü önlemede en geç 12 ay içinde üçüncü doz aşıya, ya da her sene düzenli olarak Covid-19 aşısına ihtiyaç duyulabileceğini açıklamıştı. Pfizer’in, üç doz denemelerinin iki yıl süreceği öngörülüyor.

“6 aydan sonra yüzde 50 koruma sağlayan aşılarda 3. doza gerek yok” tezi

Ancak bazı uzmanlar 6 ay boyunca yüzde 50’nin üzerine koruma sağlayan aşıların en az bir yıl boyunca etkili olacağından üçüncü doza gerek duyulmadığı görüşünde.

Araştırmalar, Moderna ile Pfizer/BioNTech aşılarının ikinci dozdan altı ay sonra koronavirüse karşı yüzde 90’dan fazla etkili olduğunu gösteriyor.

Sinopharm ve Sinovac için 3. doz tartışmaları

Sinopharm ile Türkiye’de yaygın olarak kullanılan Sinovac aşılarının etkinlik seviyelerine ilişkin çelişen veriler ve bu aşıların 6 aydan sonra yeterince koruma sağlamadığı yönündeki kaygılar üzerine üçüncü doz yapılması çağrıları çoğaldı. BAE ve Bahreyn bu aşıların üçüncü dozuna onay verirken, her iki firma da doz sayısına ilişkin klinik deneyleri sürdürdüğünü açıkladı.

Geliştirdiği aşının yüzde 79 oranında koruma sağladığını duyuran Sinopharm, klinik deneylere ilişkin verilerin tamamını ise paylaşmadı.

Farklı ülkelerdeki klinik testlerde farklı sonuçlar elde edilen Sinovac’ın ise Brezilya’da yapılan denemelere göre sadece yüzde 50 koruma sağladığı tespit edilmişti. Dolayısıyla bilim camiasında bu aşı için yapılan ‘üçüncü doz’ tavsiyeleri arttı.

3 Haziran 2021