‘Entegrasyon Kürtlerin hakkını koruyarak olur’

16 Şubat’ta Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ile görüşen İmralı Heyeti Üyesi Pervin Buldan önemli değerlendirmelerde bulundu:

• Sayın Öcalan demokratik entegrasyon derken klasik bir bütünleşmeden bahsetmiyor. Kürt halkının hakkını koruyan, hukukunu koruyan, dilini, kimliğini, kültürünü koruyan bir yaklaşımın hayata geçmesi gerektiğini ifade etti. Entegrasyon böyle ancak hayata geçebilir, dedi
• Sayın Öcalan’ın ulusal birlik konusunda büyük çabaları var. Güney Kürdistan’da Sayın Barzanilerin, Sayın Talabanilerin ortaya koymuş olduğu yaklaşımlar var. Bunlar çok kıymetli gerçekten. Büyük değer biçiyoruz. Bu ruh yakalandı ve bu ruhu artık ete kemiğe büründürmek gerekiyor

Meclis Komisyonu’nun raporunu açıklamasıyla sürece ilişkin beklentiler ve tartışmalar yoğunlaştı. Sürecin merkezinde yer alan Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın komisyon raporuna ilişkin mesajı da kamuoyuyla paylaşıldı. Peki bundan sonra ne olacak? Hangi adımların atılması bekleniyor? Demokratik entegrasyonun içeriği ne? Gazetecilerin soru sormasına ne dedi? Gazetecilerle görüşebilecek mi? İmralı Heyeti Üyesi Pervin Buldan son İmralı görüşmesine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Her zaman moralli

Abdullah Öcalan’ın moralli ve iyi olduğunu belirten Pervin Buldan, “Büyük bir heyecan ve motivasyonla sürecin ilerlemesi için çaba sarf ediyor. Yaptığımız son görüşmede de Sayın Öcalan’ın oldukça sağlıklı, oldukça coşkulu, oldukça güçlü olduğunu bir kez daha gözlemledik” dedi.

‘Gündemini taslak halinde bizimle paylaşır’

Pervin Buldan, Abdullah Öcalan’ın toplantıya oldukça hazırlıklı geldiğini ve bir taslak halinde gündemini oluşturduğunu ifade etti. Üç buçuk saatlik süren görüşmenin nasıl ilerlediğine dair şunları belirtti Pervin Buldan:

“Sayın Öcalan her zaman meseleye çok ciddi yaklaşır. Sürekli hem dinleyen hem konuşan bir konumda olduğu için çayını bile bazen içmeye fırsat bulamıyor. Biz çay, su içiyoruz ama bazen kendisi bir yudum su bile içmeden toplantıyı bitirebiliyor. Böyle ciddi bir görüşme oluyor. Her geldiğinde zaten gündemini önceden belirleyen, bir taslak halinde getiren, bu taslağı da toplantının başında bizimle paylaşan ama ağırlıklı olarak gündeme yoğunlaşan bir toplantı hali içerisinde oluyoruz.”

Koşulları iyileştirilmedi

Abdullah Öcalan’ın müzakere koşullarının iyileştirilmesi için büyük bir beklentiye ilişkin Pervin Buldan, şu bilgileri verdi:

“Henüz koşullarında bir iyileşme olduğunu söylemek zor. Bizim dışımızda zaten giden ve görüşen yok. İmralı Heyeti ayda bir kez görüşme gerçekleştiriyor. Bunun yanı sıra zaman zaman ailesi, zaman zaman da avukatların gittiğini görüyoruz. Ancak bunların daha fazla olması gerektiğini hem kendisi söylüyor hem biz ifade ediyoruz. Dışarıyla daha çok bağının kurulması, bağlantı kurması, farklı kesimlerle görüşmeler yapması, işte gazeteciler, akademisyenler, yine siyasetin bazı kesimleriyle diyalog içerisinde olmasının sürecin ilerlemesine katkı sağlayacağını düşünüyoruz. Bu yönlü çalışmalarımız var tabii ki, iktidarla özellikle devlet yetkilileriyle bu konuyu görüşüyoruz. Yasal düzenlemeler artık hayata geçme aşamasına geldi. Bundan sonraki süreçte tabii ki Sayın Öcalan’ın bu kanallarının açık olması gerekir. Yani farklı şahsiyetlerle görüşmeler yapması konusunda, umarız bu yol en kısa zamanda açılır.”

Kürtleri koruyan bir entegrasyon

Komisyon raporu, demokratik entegrasyonun içeriği ve beklentilere ilişkin Pervin Buldan şunları ifade etti:

“Sayın Öcalan demokratik entegrasyon derken klasik bir bütünleşmeden bahsetmiyor. İki aşama olarak nitelendirdiği süreçle alakalı olarak birinci aşamayı artık bitirdik, tamamladık dedi. Yani çatışma bitti, silahlar bir şekilde işte sembolik de olsa bırakıldı. Sayın Öcalan, yasal düzenlemeyle birlikte demokratik bir entegrasyonun hayata geçmesi gerektiğini söyledi. Bu bildiğiniz klasik bir bütünleşme değil. Entegrasyon gerçekleşirken birbirinin haklarını güvence altına almaya çalışan bir entegrasyondan bahsetti. Burada tabii ki bahsedilen Kürt halkının başta anadili meselesi olmak üzere birçok konuda beklentisi var. Bütün bu ifade edilen konularla ilgili bir güvenceye ihtiyaç olduğunu söyledi. Kürt halkının hakkını koruyan, hukukunu koruyan, dilini, kimliğini, kültürünü koruyan bir yaklaşımın hayata geçmesi gerektiğini ifade etti. Entegrasyon ancak böyle hayata geçebilir.”

Entegrasyon nasıl olacak?

Pervin Buldan, entegrasyonun bir diğer ayağının ise silah bırakan, cezaevinde olan, sürgünde olanları kapsadığına vurgu yaptı. Pervin Buldan, Abdullah Öcalan’ın altını çizdiği şu hususlara dikkat çekti:

“İkinci aşama olarak gördüğü ve nitelendirdiği bu entegrasyon meselesinin diğer bir ayağı da çıkacak olan yasayla birlikte silahını bırakacak olan insanların nasıl entegre olacağı konusudur. Türkiye’ye ya da başka yere gitmesi konusunda nasıl bir yol izleneceğinin de tartışmasını yürüttü. Belki bunlar için henüz erken dedi ama yasa çıkar çıkmaz bu konuda elbette ki bir planlama yapmaya ihtiyaç var diye belirtti. Yani bu insanlar ne olacak? Örneğin Kandil’deki insanlar ne olacak? Mexmûr’daki insanlar ne olacak? Yine yurt dışında insanlar var. Siyasi nedenlerle ülkeden çıkmış, yurt dışına yerleşmiş. Yine cezaevinde siyasi nedenlerle tutuklu binlerce insan var. Bütün bunları yasayla birlikte entegrasyonu nasıl olacak diye de tartışmak gerekiyor dedi.”

Rapor eksik ama kıymetli

Pervin Buldan, hem Meclis Komisyonu’nda geçen rapora ilişkin hem şerhlerini hem de yasal düzenleme beklentilerini şu şekilde açıkladı:

“Evet, bu rapor tabii ki kıymetli bir rapor. Meclis çatısı altında kurulan komisyonun özellikle çoğunluğunun mutabakatının olduğu bir rapor. Ancak bizim iki konuda eleştirimiz ve şerhimiz oldu. Kürt sorunu bir terör sorunu olarak ifade edilemez. Biz yıllardır Kürt sorununun neden kaynaklandığını, sebebinin ne olduğunu ifade ediyoruz. Dolayısıyla Kürt sorununa bir terör sorunu olarak bakmak işte terör, terörist, terörsüz Türkiye gibi kavramların bu raporda olmaması gerektiğini ifade ettik. Yine bir anadil meselesine yaklaşımın özellikle eksik olduğu kanaatine vardık bu raporda. Biz bu rapora iki nedenden dolayı sadece şerh yazdık ama onun dışındaki bütün yapıcı olumlu kısımlarına tabii ki katılıyoruz. Bu rapor çok büyük bir emeğin sonucu ortaya çıktı. Şimdi bu raporun ihtisas komisyonuna bir an önce gönderilmesi ve yasa hazırlıklarının başlaması gerektiğini düşünüyoruz ki bu konuda hızlı bir şekilde adımlar atılsın. Yoksa zamana bırakılan, zamana yayılan her mesele bir sürü arızayla karşı karşıya kalıyor, bozmak isteyen çevrelerin oyunlarıyla karşı karşıya kalıyoruz.”

Ulusal birlik için yeni imkânlar

Pervin Buldan, Öcalan’ın son mesajında da ulusal birliğe vurgu yaptığını belirterek, şunları anlattı: “Uzun süredir aslında Sayın Öcalan’ın ulusal birlik meselesine yaklaşımını biliyoruz. Son Rojava’ya yapılan saldırılarla birlikte bir kez daha ulusal birliğin ruhu yakalandı aslında. Avrupa’da, dünyanın her yerinde Kürt halkı yaşadığı her yerde buna karşı yaklaşımını ortaya koydu, özellikle Kürtlerin yaşadığı dört parçadaki birlik tarihiydi. Rojava’ya sahip çıkma ruhuydu. Ben bu meselenin bir masa etrafında müzakereyle, diyalogla çözülmesinde bütün Kürtlerin direnişinin etkili olduğunu düşünüyorum. Tabii Sayın Öcalan’ın bu konuda büyük çabaları var. Güney Kürdistan’da Sayın Barzanilerin, Sayın Talabanilerin ortaya koymuş olduğu yaklaşımlar var. Bunlar çok çok kıymetli gerçekten. Büyük bir değer biçiyoruz, büyük bir kıymet veriyoruz bunlara. Hepsinin, herkesin emeği var. Bu ruh yakalandı ve bu ruhu artık ete kemiğe büründürmek gerekiyor. Sayın Öcalan’ın bu konudaki görüşü her zaman nettir. Ulusal birlik kaçınılmaz bir şey olarak önümüzde duruyor. Bundan sonrası için muhtemelen farklı bir iletişimle belki de yapılacak olan müzakerelerle, konuşmalarla bunu hayata geçirmek gerekiyor artık.”

Gazeteciler için ne dedi?

Pervin Buldan, gazetecilerin İmralı’ya gitme girişiminin görüşmede gündem olduğunu belirterek, şunları ifade etti:

“Hatta birkaç gazetecinin soru gönderip onları cevaplaması talebi vardı. Biz bunu ilettiğimiz zaman böyle bir yöntemi doğru bulmadığını söyledi. Esas mesele biraz şurada tıkanıyor dedi. Yani benim basın mensuplarıyla bir röportaj yapma, bir basın toplantısı yapma gibi bir talebim var. Böyle bir hakkımın olduğunu da düşünüyorum diye belirtti. Dolayısıyla gazetecilerle bir araya gelmeyi çok önemsiyor. Süreci başından sonuna kadar kendileriyle paylaşmayı çok önemsiyor. Bunu bu sefer de söyledi. Bir gazeteci ekibiyle oturup konuşmak, onlarla süreci tartışmak ve onlara röportaj vermek gibi bir niyetinin olduğunu ifade etti. Bunun tabii biz de takipçisi olacağız ve bu konudaki gelişmeleri yakından takip edeceğiz. Ama henüz böyle bir şey yok. Bunu hayata geçirmek için tabii biz de çaba sarf edeceğiz.”

Haber: Gülcan Dereli / Yeni Özgür Politika